Connect with us

Region

Otkrivena freska cara Dušana: Tajna čuvana duže od 100 godina

Otkrivena je freska cara Dušana sa porodicom, skrivana duže od stotinu godina. Evo gdje se nalazi, čak je i Nušić pisao o njoj!

Freska na kojoj se nalaze car Dušan i srpska carska porodica na zidu manastira Svetog Jovana Prodroma u Seru izgrebana je i prekrečena poslije posjete Branislava Nušića toj svetinji i otkrivena ponovo nakon restauracije zdanja stradalog u požaru 2010, ustanovio je Dimitrije Marković, pravoslavni publicista.

Davno skrivena i zaboravljena, jedinstvena freska cara Dušana s porodicom otkrivena je nedavno u manastiru Svetog Jovana Prodroma na Manikejskoj gori, kod Sera u Grčkoj. Tu informaciju prilikom posjete manastiru saznao je pravoslavni publicista Dimitrije Marković, koji je zatim i pokrenuo istraživanje šta se sve događalo s freskom na kojoj su ovjekovečeni srpski car Dušan, carica Jelena i kralj Uroš. Poslije razgovora s monahinjama, Marković je fotografisao dragoceno djelo, a “Politika” je prvi nacionalni medij kojem je ustupio za objavu fotografiju freske. U literaturi koju je pronašao otkrio je da je freska carske porodice izgrebana i prekrečena poslije posjete Branislava Nušića pomenutom manastiru, a otkrivena je ponovo tek nakon restauracije svetinje koja je u decembru 2010. godine stradala u požaru.

Prvi pisani trag o pomenutom djelu Marković je pronašao u knjizi “Sa Kosova na sinje more” Branislava Nušića, u kojoj on otkriva da je, na molbu slikara Paje Jovanovića, 1896. godine posjetio manastir na Seru kako bi fotografisao fresku srpske carske porodice. To je bio i prelomni momenat poslije kog freska biva skrivena tajnim velom. O ovom događaju Nušić u pomenutom djelu iz 19. vijeka piše:

“Jašio sam na konju, jer se drukčije do manastira ne može doći, i u bisagama nosio aparat. Ne znam šta se aparatu moglo desiti, tek on se nekako otvori i propusti svjetlost na ploče u njemu. Stoga mi slika rđavo uspije te se počnem opremati da kog drugog dana ponovo odem. Kako je u to doba palo otvaranje srpske škole u Serezu (Seru), to se Grci uplaše mojih čestih pohoda u manastir, a učini im se i opasno da se fotografijom sačuva spomenik koji bi bar dokazao da i Srbi imaju pravo na taj manastir i po naredbi grčkog konsula – Grci za tog čovjeka kažu da je veoma obrazovan čovjek – i sa blagoslovom sereskog grčkog mitropolita izgrebu cijelu sliku i prekreče zid! Tako je nedavno, na čast Grcima, uništen jedan veoma skupocjen spomenik…”

Marković ističe da nema tačnih podataka kada je freska ponovo otkrivena. Ali da ju je on ugledao prilikom posjete manastiru 2019. kada je i započeo svoje istraživanje, koje je cjelokupno prethodnih dana objavio na lokalnom kosmetskom sajtu “riznica.net”. Takođe, tvrdi da freska nije bila otkrivena krajem oktobra 2011. godine, što znači da je svjetlost dana ponovo ugledala u rasponu od kraja te, pa do ljeta 2019. godine.

“U Seru je 21. oktobra 2011. održan naučni skup pod nazivom ‘Srpski samodržac Stefan Dušan i grad Ser’, na kome je govorio dr Srđan Pirivatrić, saradnik Vizantološkog instituta Srpske akademije nauka i umjetnosti. Na plakatu kojim se najavljuje ovaj događaj prikazan je portret cara Dušana iz Crkve Svetog Đorđa Pološkog, pri manastiru u Makedoniji. Razlog je što freska tada još nije bila otkrivena, što mi je potvrdio i dr Pirivatrić, kome se ovom prilikom i zahvaljujem na informaciji. Zanimljivo je da u knjizi koju prodaju u manastiru na Manikejskoj gori, koja govori o njegovoj istoriji nema freske srpske carske porodice, već je prikazana ona koja ju je prekrivala. Greške nema, obje se nalaze na istom mjestu, iznad groba patrijarha Genadija Sholarija, koji je bio prvi patrijarh proglašen poslije turskog osvajanja Carigrada 1453. godine. Razlog što srpske carske porodice nema u pomenutoj knjizi je vjerovatno isti onaj zbog koga je i prekrečena freska, a to je zaštita grčkih nacionalnih i crkvenih interesa”, smatra Marković i upućuje poziv ovdašnjim naučnicima da više pišu o pomenutom manastiru i srpskim vezama sa njim.

Marković napominje da ono zbog čega je manastir Svetog Jovana Prodroma na Manikejskoj gori još važan za Srbe je to što su njegovi zaštitnici i darodavci bili naš kralj Milutin i kraljica Simonida, koja je u toj svetinji prvi put obukla monašku rizu. A u njemu je, sa svoje dvije ćerke, sahranjena i Jelena Mrnjavčević, sestra despota Jovana Uglješe i žena Nikole Radonje, koji je brat Vuka Brankovića i koji se nakon njihove smrti i zamonašio. Posljednji podatak Marković je pronašao među navodima Nikole Bakircisa, istoričara umjetnosti i vanrednog profesora na Kiparskom institutu u Nikoziji.

“Iznad eksonarteksa nalazi se mala zasvođena kapela Svetog Nikole, ukrašena freskama iz 14. vijeka. Arkosolijum sa pogrebnim natpisom, koji se nalazi u jugozapadnom uglu kapele, sadrži ostatke Jelene i njenih ćerki, sestre i sestričina Jovana Uglješe.”

“I natpis iznad Jeleninog groba je, kao i freska cara Dušana sa porodicom, u jednom periodu bio prekrečen, što sam pronašao u jednom naučnom radu. Nažalost, prilikom posjete manastiru u avgustu 2022. godine nisam bio u prilici da vidim grobove Jelene, njene djece i natpis, ali je o tome pisalo više autora. Kao i što je poznato da su Srbi u krajeve oko Sera prodrli prvi put 1283. godine, za vrijeme vladavine kralja Milutina. Kralj Dušan je osvojio Ser septembra 1345. godine i po osvajanju prisustvovao liturgiji u Crkvi Svetih Teodora Tirona i Stratilata (staroj mitropoliji), koja i danas postoji u centru Sera. Dušan se u Seru, koji je pod srpskom vlašću bio sve do 1371. godine, proglasio za cara, pa je taj grad i zato važan za nas”, podvlači Marković.

Related Topics:

Region

TROSTRUKI UBICA IZ DANILOVGRADA OVOG LJETA BIO I BIH: Za šest dana osam puta prelazio granicu

Mihail Šabunjin (33) iz Rusije, osumnjičen za trostruko ubistvo na strelištu „Češka zbrojevka“ kod Danilovgrada, ovog ljeta je boravio i u Bosni i Hercegovini. Prema podacima o prelascima granice, za samo šest dana čak osam puta je ulazio u Crnu Goru i iz nje izlazio.

Šabunjin je, prema informacijama crnogorskih medija, od 7. do 12. jula ukupno osam puta prelazio državnu granicu Crne Gore.

Svaki put je, kako navode „Vijesti“, granicu prelazio autobusom.

Ulazio preko više graničnih prelaza

Prema dostupnim podacima, Šabunjin je 7. jula ušao u Crnu Goru preko Graničnog prelaza Dobrakovo.

Nakon toga je više puta ulazio i izlazio iz zemlje preko graničnih prelaza Sitnica, Šćepan Polje i Vraćenovići.

Posljednji evidentirani ulazak u Crnu Goru imao je 12. jula, kada je preko prelaza Vraćenovići ponovo ušao u zemlju, takođe autobusom.

Podaci o prelascima granice pokazuju da je tokom tog perioda boravio i van Crne Gore, a prema informacijama crnogorskih medija, jedna od zemalja u kojoj je boravio bila je i BiH.

Pucao na policiju pa izvršio samoubistvo

Šabunjin je nakon trostrukog ubistva pobjegao sa strelišta, a policija ga je poslije intenzivne potrage locirala u šumi iznad hercegnovskog naselja Topla.

Direktor Uprave policije Crne Gore Lazar Šćepanović potvrdio je da su ga pripadnici Specijalne i Posebne jedinice policije, uz podršku Regionalnog centra bezbjednosti „Jug“ i drugih specijalizovanih sastava, locirali u šumi.

Prema njegovim riječima, Šabunjin je u trenutku kada su policajci pokušali da ga stave pod kontrolu otvorio vatru na njih, a potom pucao sebi u glavu.

Time je potraga za osumnjičenim završena, ali će istraga sada morati da utvrdi sve okolnosti njegovog kretanja, boravka u Crnoj Gori i eventualnih kontakata prije zločina.

Ubijena trojica radnika strelišta

Šabunjin je 31. avgusta na strelištu „Češka zbrojevka“ kod Danilovgrada ubio trojicu zaposlenih.

Žrtve su bili 20-godišnji Nemanja Kapor i 24-godišnji Petar Globarević iz Podgorice, te 67-godišnji Momir Radonjić iz Danilovgrada.

Sva trojica radila su na strelištu na kojem je došlo do krvavog napada.

Motiv trostrukog ubistva još nije zvanično saopšten, a istraga bi trebalo da rasvijetli i zbog čega je Šabunjin boravio u Crnoj Gori i BiH tokom ljeta, kao i šta je radio u periodu koji je prethodio zločinu.

Nastavi čitati

Region

„DA SMO ČLANOVI EU, UST*ŠE BI ODLUČIVALE KO JE HEROJ“ Vulin oštro reagovao na saopštenje Evropske komisije

Osnivač Pokreta socijalista Aleksandar Vulin poručio je da nema razloga da general Ratko Mladić ne bude ispraćen onako kako nalažu zakoni i moral kod Srba.

– Da smo članovi EU ustaše bi odlučivale i ko je zločinac i ko je žrtva. Pošto voljom EU, nažalost ne našom, nismo članovi Unije nema nijednog razloga ili opravdanja da general Ratko Mladić ne bude ispraćen kako nalaže naš zakon, ali i naš moral – istakao je Vulin.

On smatra da zemni ostaci generala Mladića mogu da počivaju i na Topčiderskom groblju i u rodnom Kalinoviku, ali da njegov ispraćaj mora da bude organizovan od države bez dvosmislenosti, sakrivanja i razmišljanja kako će na to da gledaju drugi, saopšteno je iz Vulinovog kabineta.

Prema njegovim riječima, general Mladić mora da bude sahranjen pod zastavom, uz gardu i lafet, a zaslužio je i topovske salve.

– General mora biti ispraćen tako da uz stražu i mimohod hiljade zahvalnih Srba mogu da se oproste od njega. Sve drugo će biti popuštanje pred ustašama i dokaz da nismo dostojni Srba pre nas i da nismo slobodni – poručio je Vulin.

Nastavi čitati

Region

PROPAO MU BIJEG ZBOG NOVCA ZA TAXI: Ovako je trostruki ubica iz Danilovgrada završio u šumi iznad Herceg Novog

Ruski državljanin Mihail Šabunjin (30), osumnjičen za trostruko ubistvo na strelištu „Češka zbrojevka“ u Danilovgradu, nakon zločina je pobjegao ukradenim automobilom, a potom taksijem stigao do Herceg Novog. Plan bjekstva prekinuo je nedostatak novca za vožnju, nakon čega je taksista zadržao njegov pasoš i telefon.

Tridesetogodišnji ruski državljanin Mihail Šabunjin, osumnjičen za trostruko ubistvo u Danilovgradu, nakon krvavog napada pokušao je da pobjegne prema crnogorskom primorju.

Prema informacijama iz istrage, Šabunjin je nakon zločina ukrao automobil „Seat Cordoba“ i njime pobjegao sa strelišta. Vozilom je stigao do područja nadomak Podgorice, a potom je nastavio put prema Herceg Novom taksijem.

Međutim, upravo je novac postao problem koji je poremetio njegov plan.

Kako se navodi, Šabunjin nije imao dovoljno novca da plati taksistu, zbog čega mu je taksista uzeo pasoš i mobilni telefon.

Pronađen u šumi iznad Herceg Novog

Policija je, nakon intenzivne potrage, uspjela da utvrdi da se osumnjičeni nalazi na području Herceg Novog.

Šabunjin je lociran u šumi iznad naselja Topla, gdje je policija uspostavila obruč.

Prema informacijama iz istrage, kada su policajci pokušali da ga stave pod kontrolu, osumnjičeni je otvorio vatru, nakon čega je izvršio samoubistvo pucajući sebi u glavu.

Time je završena višesatna potjera za osumnjičenim, tokom koje su crnogorske bezbjednosne službe blokirale više područja i angažovale specijalne jedinice.

Trojica radnika ubijena na strelištu

Šabunjin je prethodno na strelištu „Češka zbrojevka“ ubio Nemanju Kapora (20), Petra Globarevića (24) i Momira Radonjića (67).

Sva trojica bila su zaposlena na strelištu.

Prema dosadašnjim informacijama, osumnjičeni je nešto prije 17 časova počeo da puca na strelištu, nakon čega je ušao u objekat i nastavio krvavi pohod.

Policija je ranije saopštila da je Šabunjin na strelištu boravio i prethodnih dana, kao i da je tokom napada sa sobom imao vatreno oružje i municiju.

Nakon ubistva ukrao oružje i automobil

Prema informacijama iz istrage, osumnjičeni je nakon zločina sa strelišta uzeo više komada oružja i municije, a potom ukrao automobil jednog od stradalih.

Policija je odmah nakon ubistva upozorila građane da je osumnjičeni naoružan i opasan i pozvala ih da ostanu u svojim domovima.

U potragu su bile uključene Specijalna i Posebna jedinica policije, dok su blokirani šire područje, gradovi, granični prelazi i aerodromi.

Građani pomogli policiji

Nakon što je policija objavila fotografije osumnjičenog, uslijedio je veliki broj dojava građana.

Šabunjin je, prema tim informacijama, prethodnih dana viđen na području Danilovgrada, uključujući obalu rijeke Zete i područje Pješivaca, gdje se navodno kretao i planinario.

Policija je kasnije, u saradnji sa Agencijom za nacionalnu bezbjednost, utvrdila da je pobjegao prema Herceg Novom.

Crna Gora proglasila dane žalosti

Zbog tragedije u Danilovgradu, Vlada Crne Gore odlučila je da 1. i 2. septembar budu dani žalosti.

Početak školske godine u Danilovgradu odgođen je za 3. septembar.

Predsjednik Crne Gore Jakov Milatović uputio je saučešće porodicama stradalih, dok je premijer Milojko Spajić poručio da očekuje da nadležni organi u najkraćem roku rasvijetle sve okolnosti tragedije.

Motiv zbog kojeg je Šabunjin počinio trostruko ubistvo i dalje je predmet istrage.

Nastavi čitati

Aktuelno