Connect with us

Društvo

PONOS NOVOG GRADA: Marko Đukanović dobitnik nagrade za mladog naučnika

Marko Đukanović iz Novog Grada, docent na Prirodno-matematičkom fakultetuu Banjaluci, ovogodišnji dobitnik Dunavske nagrade za mladog naučnika, rekao je da je sa kolegama sa banjalučkog Univerziteta aplicirao za novi načuni projekat koji je zajednički urađen sa Tehnički univerzitetom u Beču.

Foto: SRNA
Đukanović je rekao Srni da je dobiti nagradu koju su ustanovili austrijsko Savezno ministarstvo za obrazovanje, nauku i istraživanja i Institut za Dunavski region i centralnu Evropu velika privilegija, ali i dodatna motivacija za još predaniji rad.

– Nagrada će doprinijeti dodatnoj ozbiljnosti mog profila, te vidljivosti moga naučnog djela. Time raste i vidljivost Univerziteta u Banjaluci kojem dugujem zahvalnost za podržavanje moje aplikacije. Takođe, zahvalnost ide i kolegama sa PMF-a, koji su učestvovali u realizaciji ideja koje samo imao, te doprinijeli maksimizaciji naučne produkcije koja je za dobijanje ovakve nagrade neophodna, osim neminovnog kvaliteta – naveo je Đukanović.

Đukanović je otkrio da sljedeći koraci u karijeri obuhvataju učešće na novim naučnim projektima. „Aplicirali smo sa kolegama sa Tehničkog univerziteta u Beču na zajednički /bilateralni/ projekat. Mi vjerujemo da će ovaj projekat biti pozitivno ocijenjen do kraja ove godine, te sredstva za istraživanje dodijeljena. Time bi dodatno osnažili veze Univerziteta u Banjaluci sa Tehničkim Univerzitetom u Beču“, istakao je Đukanović.

On je naveo da je planirana saradnje sa kolegama sa Mašinskog fakulteta Univerziteta u Beogradu, te komentora njegove teze sa Autonomnog univerziteta u Barseloni na novim naučnim istraživanjima koja se tiču razvoja novih hibridnih algoritama u matematičkoj optimizaciji.

– U planu je i organizovanje mini vorkšopova, na koje bi pozvali eminentne, svjetski priznate stručnjake iz oblasti optimizacije i mašinskog učenja i na taj način doveli vrhunsku nauku u BiH. Trenutno pokušavamo da obezbijedimo sredstva da to sve i realizujemo – rekao je Đukanović i dodao da je saradnja sa privredom nešto što jačaju iz dana u dan.

Đukanović smatra da se u BiH naučnici ne cijene koliko bi trebalo.“Mislim da bi sredstva za naučne projekte koja se izdvajaju u Republici Srpskoj trebao da budu dosta veća. Razvijene zemlje izdvajaju i deset puta veći iznos procentualno u odnosu na projektovani državni budžet nego kod nas“, ističe on.

On je napomenuo da bi i opterećenost profesora nastavom trebala da bude dosta manja, dok bi posvećenost nauci, mentorisanju mladih bila veća, te ističe da se na Katedri za računarske i informatičke nauke u Banjaluci, nerijetko drže i dupli časovi nastave u odnosu na propisanu normu.

– Mi smo zaduženi na čak četiri-pet predmeta u jednom semestru. Pored opterećenosti nastavom, nailazimo na problem manjka mlađeg asistentskog osoblja – rekao je on i izrazio nadu da će na Katedri ubuduće biti više asistenata.

Đukanović je naglasio da Univerzitet i Ministarstvo za naučno tehnološki razvoj Republike Srpske u određenoj mjeri podržava pisanje naučnih radova kroz podsticaje koje daju, te da se svake godine oglašavaju dva konkursa gdje bivaju nagrađeni naučnici sa Univerziteta koji objavljuju radove na SCI listi /lista naučnih časopisa/.

– Među njima sam i sam bio dobitnik ovakvih novčanih podsticaja u nekoliko navrata – rekao je Đukanović.

Đukanović je objasnio da nauka kojom se bavi zahtjeva da računar jačih performansi sa solidnim brojem jezgara da bi mogli paralelizovati izvršavanje eksperimenate.

– Međutim, kako nauka operacionih istraživanja i uopšteno optimizacije napreduje iz dana u dan, algoritmi koje konstruišemo postaju sve kompleksniji, naročito egzaktni, a i zahtjevaju više resursa. Eksperimenti su, takođe, sve zahtjevniji, tako da rad samo sa personalnim računarima postaje sve teži da biste bili na najvišem nivou i takmičili se sa najboljim naučnicima u svijetu, kao što su istraživačke grupe iz ove oblasti u Beču, Barseloni ili na Floridi – rekao je Đukanović.

On je naveo da tu dobro dođu jako dobri profesionalni odnosi sa nekadašnjim mentorom, bečkim profesorom Ginterom Rajdlom, koji je omogućio pristup klasterima njegove grupe, tako da manje-više sve rezultate eksperimentisanja sa našim algoritmima možemo da dobijemo u razumnom vremenskom periodu, da bi mogli brzo da izvedemo zaključke o efikasnosti algoritm.

Đukanovićevo naučno interesovanje uključuje diskretnu optimizaciju i operaciona istraživanja.

Marko Đukanović je 2009. godine završio Gimnaziju u Novom Gradu kao učenik generacije, a iste godine upisao banjalučki PMF, matematiku i informatiku opšti smjer. Fakultet je završio 2013. godine sa prosječnom ocjenom 9,87.

Dobitnik je Zlatne plakete za studenta generacije na PMF-u, biran je u svojstvu asistenta na ovom fakultetu 2014. godine.Master studije matematike završava na PMF-u 2016. godine, sa prosječnom ocjenom 10.00.

Doktorske studije iz kompjuterskih nauka započinje 2017. godine na Tehničkom univerzitetu u Beču, na Institutu za logiku i izračunavanje u okviru Fakulteta za infrmatiku, pod mentorstvom profesora Gintera Rajdla.

Uspješno ih završava 2021. godine, sa najvišom pohvalom. Biran je u docentsko zvanje na Odsjeku za matematiku i informatiku PMF-a Univerziteta u Banjaluci 2021. godine.

Društvo

NEMA KRAJA: Rastu sve cijene, jeftinije samo odjeća i obuća

Cijene svih proizvoda su na godišnjem nivou porasle, dok su jedino jeftinije odjeća i obuća, piše u podacima Agencije za statistiku BiH.

Kako se navodi u ovim podacima, cijene proizvoda i usluga koje se koriste za ličnu potrošnju u Bosni i Hercegovini, mjerene indeksom potrošačkih cijena, u oktobru 2025. godine u odnosu na prethodni mjesec u prosjeku su više za 0,4%.

“Posmatrano po odjeljcima prema namjeni potrošnje (COICOP), u oktobru 2025. godine u odnosu na prethodni mjesec u prosjeku je zabilježen rast cijena u odjeljcima alkoholna pića i duvan za 0,1%, odjeća i obuća za 0,9%, stanovanje i režijski izdaci za 2,0%, namještaj, kućanski uređaji i redovno održavanje kuće za 0,3%, zdravstvo za 0,2%, prevoz za 0,5%, obrazovanje za 0,1% i restorani i hoteli za 0,2%”, piše u podacima.

Dodaje se da su niže cijene u oktobru u odnosu na prethodni mjesec zabilježene u odjeljku rekreacija i kultura za 0,1% i ostala dobra i usluge za 0,2%.

“Na godišnjem nivou u prosjeku zabilježen rast nivoa cijena od 4,3%. Nivo cijena u oktobru 2025. godine u odnosu na isti mjesec prethodne godine viši je za 4,3%”, stoji u podacima.

Dalje se navodi da je prosječni rast cijena zabilježen u odjeljcima hrana i bezalkoholni napici za 6,9%, alkoholna pića i duvan za 3,8%, stanovanje i režijski izdaci za 5,2%, namještaj, kućanski uređaji i redovno održavanje kuće za 1,8%, zdravstvo za 5,5%, komunikacije za 1,7%, rekreacija i kultura za 4,7%, obrazovanje za 3,3%, restorani i hoteli za 7,8% te ostala dobra i usluge za 2,5%.

“Prosječni pad cijena je zabilježen u odjeljku odjeća i obuća za 8,2%”, navodi se u podacima.

Redžo Omerbašić, potpredsjednik Kluba potrošača Posavskog kantona, rekao je za “Nezavisne novine” da je u tržnim centrima sve više proizvoda koji su pred istek roka.

“Tako dolazi do akcija dva za jedan, sniže se cijene i tako dalje. Tu robu najviše uzimaju, odnosno kupuju penzioneri. Objektivno govoreći, nisu sve cijene otišle nagore, jer potrošači reaguju kod ministarstva trgovine kod enormnih skokova cijena i one se onda spuste”, kaže Omerbašić.

Prema njegovim riječima, sad je nekako najveći problem nekontrolisan rast cijene peleta.

“Neke cijene proizvoda drastično se povise, ali intervenišemo odmah mi iz zaštite potrošača, tako da neke informacije da su cijene svih proizvoda povećane jednostavno nisu tačne”, naglasio je Omerbašić.

Nastavi čitati

Društvo

BRAVO ZA BIHAĆ! Prvi grad koji je ZABRANIO KLADIONICE

Odluka Grada Bihaća o taksama za kladionice natjerala je priređivače igara na sreću da napuste ovaj grad.

Gradonačelnik Bihaća Elvedin Sedić naveo je da su, kada su donosili Odluku o izmjenama i dopunama komunalnih taksi, bili svjesni da diraju u “osinje gnijezdo“.

– Ta Odluka je značila da će priređivači igara na sreću, koji godinama ostvaruju milionske promete u Bihaću, napokon morati platiti svoj dio obaveza prema Gradu. Nakon pravosnažne i konačne presude, mogu reći da smo uspjeli.

Ne samo pravno, nego suštinski, Bihać se izborio za ono što mu pripada. Danas u našem gradu posluje 12 kladionica manje. Neke su se povukle, neke pokušale žalbama i tužbama osporiti odluku, ali sve su izgubile. To je činjenica – kaže Sedić.

Navodi da “ko želi poslovati u ovom gradu, mora poštovati pravila ove zajednice”.

– Odnosno, ako se ovdje zarađuje, onda se ovdje mora i vraćati. Kao primjer, reći ću da samo jedna od njih duguje Gradu skoro milion maraka, za 2024. i 2025. godinu. I taj novac ćemo naplatiti i vratiti ga građanima kroz projekte, jer im pripada!

Ne smatram da je naša borba bila obračun sa kladionicama. Ovo je bio obračun sa nepravdom jer, nemoguće je da lokalna zajednica koja nosi najveći teret, od milionskih prometa dobija tek mrvice.

Tvrdim da Odluka o komunalnim taksama nije bila hir već pitanje dostojanstva. Upravo zbog toga, sretan sam što smo ponovo pokazali da niko nije iznad zakona, sistema i države, te da je moguće stati na crtu industriji koja je godinama izmicala odgovornosti.

I da se to može uraditi zakonito, pošteno i u interesu građana – kaže Sedić.

Dodaje da ova presuda i ono što je iz nje proizašlo – 12 kladionica manje, nije samo sudski papir već granica.

– Linija između onog što je bilo i onog što više neće moći biti… Pa, neka ovo bude početak vremena u kojem se pravila poštuju – zaključuje Sedić.

Oslobođenje

Nastavi čitati

Društvo

NOVI ALARM! U Srpskoj registrovano 12 novih slučajeva HIV-a, sve više pacijenata dolazi u terminalnoj fazi

U Republici Srpskoj u ovoj godini registrovano je 12 novozaraženih lica HIV infekcijom, što ukazuje da se trend novootkrivenih slučajeva i dalje nastavlja.

Posebno zabrinjava činjenica da sve veći broj oboljelih dolazi ljekaru u odmakloj, terminalnoj fazi bolesti, kada su mogućnosti liječenja ograničene. U ovoj godini zabilježen je i smrtni slučaj uzrokovan komplikacijama AIDS-a, pod nadzorom u Srpskoj je 135 zaraženih lica”, saopšteno je iz Univerzitetskog kliničkog centra Republike Srpske (UKC) povodom 1. decembra Svjetskog dana borbe protiv HIV/AIDS-a.

Na globalnom nivou prošle godine zabilježeno je oko 1,3 miliona novih infekcija HIV-om, a oko 630.000 ljudi je preminulo.

Iz UKC-a su pozvani građani da iskoriste priliku za testiranje, jer rani pregled i dijagnoza značajno povećavaju mogućnosti za uspješno liječenje i sprečavanje širenja infekcija.

 

 

Nastavi čitati

Aktuelno