Sjedinjene Američke Države su privremeno ukinule carine na uvoz robe iz Srbije, spustivši stopu sa ranijih 35 odsto na 0 odsto, dok se u narednom periodu očekuje uspostavljanje trajnije stope od 10 ili 12 posto. Kako na to gledaju stručnjaci – provjerili smo u Beogradu.

Privremeno ukidanje američkih tarifa u Privrednoj komori smatraju uspjehom aktivne srpske diplomatije.

„Srbija se sada nalazi u boljoj situaciji u odnosima sa Amerikom nego što je to bilo prethodnih decenija. Ti odnosi su posljedica vještine nape dipomatije, ali i promjene geopolitičkog pogleda na Evropu i ističnu hemisferu“, kaže za BN Bojan Stanić iz Privredne komore Srbije.

Nakon uspostavljanja novih tarifa na uvoz, Stanić ističe oblasti u kojima će biti postignut najbolji efekat za privredu Srbije.

„Automobislke gume, vojna oprema, ali i hrana za životinje. Ideja je da pokušamo da te proizvode gdje imamo konkurentnost na američkom tržištu i naše firme značajno izvoze da pokušamo da smanjimo carinu ili ih potpuno oslobodimo carina“, dodaje Stanić.

Naredni ozbiljan test srpsko-američkih odnosa je definitivno rešenje za Naftne industriju Srbije.

„Vidječemo da li će SAD trajno produžiti te operativne licence NIS-u za pregovaranje fok se ne postigne rješenje između MOL-a i Gazproma. Za Srbiju je bitno da se nastavi transport sirove nafte preko Janafa za rafineriju u Pančevu. Bitno nam je da Srbija bude dio novog energetskom bezbjedosnog sistema“, objašnjava Stanić.

Osim promena u odnosu na privredu Srbije, politički analitičar Dejan Miletić primećuje zaokret američke politike i prema ostalim važnim regionalnim pitanjima.
„To mi vidimo kroz odnos prema BiH onosno Republici Srpskoj, odnosu prema zločinu prema srpskom narodu, suđenju OVK grupi. To klatno se pomjera i vjerujem da će u godinama koje slede ti odnosi biti sve čvršći i kredibilniji“, mišljenja je Miletić.

Iz perspektive Beograda i Vašingtona, cilj srpsko-američkog dijaloga je uspostavljanje dugoročnog strateškog partnerstva.

(BN)

Hrvatska vojska i Vojska Srbije predstavljaju dvije najznačajnije vojne sile u dijelu jugoistočne Evrope, ali njihove odbrambene strategije i doktrine razvijaju se u bitno različitim geopolitičkim okvirima.

Hrvatska je od 2009. godine članica NATO-a i svoje sposobnosti razvija u skladu sa savezničkim standardima, interoperabilnošću i konceptom kolektivne odbrane. Srbija, s druge strane, zadržava politiku vojne neutralnosti, pri čemu nastoji održavati uravnotežene odbrambene odnose sa zapadnim državama, Rusijom i Kinom.

Posljedice takvih strateških usmjerenja vidljive su u strukturi naoružanja, modernizacijskim prioritetima i organizaciji oružanih snaga. Poredi se snaga, opremljenost i brojnost dvije vojske.

Srbija ima veću vojsku, Hrvatska se oslanja na tehnologiju i NATO

Jedna od najvećih razlika između dvije vojske odnosi se na broj pripadnika.

Vojska Srbije raspolaže sa približno 30.000 do 32.000 aktivnih pripadnika i oko 50.000 rezervista, dok Hrvatska vojska ima oko 15.000 do 20.000 profesionalnih vojnih osoba i približno 20.000 rezervista.

Srbija tako ima značajnu brojčanu prednost u ljudskim resursima, što joj omogućava formiranje većeg broja borbenih jedinica i veću sposobnost dugotrajnog održavanja kopnenih operacija.

Međutim, brojnost sama po sebi nije presudan pokazatelj vojne efikasnosti. Hrvatska svoje manje ljudske kapacitete nastoji nadoknaditi većom profesionalizacijom, intenzivnijom saradnjom sa NATO snagama i ulaganjem u savremene tehnologije.

Prednost Srbije u tenkovima i kopnenom naoružanju

Na području kopnenih snaga Srbija raspolaže većom količinom teškog naoružanja.

Njenu oklopnu komponentu čine modernizovani tenkovi M-84AS1 i M-84, dopunjeni tenkovima T-72MS, dok se vatrena moć oslanja na samohodne haubice Nora B-52, višecijevne raketne sisteme Oganj i Tamnava, kao i domaća oklopna vozila poput Lazara 3 i Miloša.

Srbija, prema javno dostupnim procjenama, raspolaže sa više od 240 glavnih borbenih tenkova i gotovo četiri puta više samohodnog artiljerijskog naoružanja nego Hrvatska.

Hrvatska vojska raspolaže manjim brojem tenkova M-84A4, ali ima kvalitativno veoma snažno artiljerijsko naoružanje u obliku njemačkih samohodnih haubica PzH 2000.

Ove haubice ubrajaju se među najpreciznije artiljerijske sisteme u Evropi zahvaljujući visokoj preciznosti, brzini paljbe i digitalizovanom sistemu upravljanja vatrom.

Hrvatska dodatno nabavlja francuske samohodne haubice Caesar Mk2 kalibra 155 milimetara, dok se mehanizovane jedinice modernizuju američkim borbenim vozilima pješadije Bradley M2A2 ODS i oklopnim transporterima Patria AMV.

Hrvatska uvodi i raketne sisteme HIMARS, a priprema i nabavku tenkova Leopard 2A8, što bi trebalo dodatno povećati njene kopnene sposobnosti.

Najveća razlika je u ratnom vazduhoplovstvu

Najizraženija kvalitativna razlika između dvije vojske danas postoji u vazduhoplovnim snagama.

Hrvatsko ratno vazduhoplovstvo završilo je prelazak na višenamjenske borbene avione Rafale F3-R, čime je ostvarilo jednu od najvećih modernizacija u svojoj istoriji.

Rafale predstavlja borbeni avion generacije 4,5 sa naprednim AESA radarom, savremenim elektronskim sistemima, mogućnošću korištenja projektila velikog dometa i visokim sposobnostima vazdušne nadmoći.

Hrvatska je u operativnu upotrebu uvela i šest bespilotnih letjelica Bayraktar TB2 turske kompanije Baykar, uz prateći komandno-nadzorni centar, simulatore za obuku i zemaljske stanice.

Nabavlja se i poljski protivdronovski sistem SKYctrl vrijedan 125 miliona evra, uz uključivanje domaće kompanije Končar kao sistemskog integratora.

Vojska Srbije trenutno se oslanja na petnaestak modernizovanih lovaca MiG-29, koji i nakon nadogradnji pripadaju starijoj generaciji borbenih aviona.

Za te avione nedavno su nabavljene kineske supersonične rakete vazduh-vazduh CM-400AKG, čime je Srbija postala prvi korisnik ovog tipa naoružanja u Evropi.

Istovremeno je ugovorena nabavka francuskih Rafala, koji bi u narednim godinama trebalo značajno da promijene sposobnosti srpskog ratnog vazduhoplovstva.

Srbija raspolaže i sa sedam do osam remontovanih i modernizovanih jurišnika Orao, kao i sa četiri do šest školskih aviona G-4 Super Galeb, koji se mogu koristiti i kao laki jurišnici.

Dronovi i helikopterske snage

Srbija je uvezla vojne bespilotne letjelice iz Kine i Ujedinjenih Arapskih Emirata, a razvija i domaće projekte.

Glavni tipovi dronova u naoružanju Vojske Srbije su kineski izviđačko-borbeni CH-92A i izviđački CH-95, kao i kamikaze dronovi poput emiratskih modela Sjena (Shadow) 25 i 50 i SM-2.

Tu su i mali domaći dronovi poput Komarca 1, dok se razvija saradnja sa izraelskom kompanijom Elbit na novim klasama bespilotnih sistema.

U oblasti helikopterskih snaga obje države posljednjih godina provode intenzivnu modernizaciju.

Hrvatska koristi helikoptere UH-60M Black Hawk i OH-58D Kiowa Warrior, dok Srbija raspolaže višenamjenskim helikopterima Mi-35M, H145M, Mi-17 i Gazela.

Srbija ima jaču protivvazdušnu odbranu

Protivvazdušna odbrana predstavlja jedno od područja u kojem Srbija trenutno ima izraženiju prednost.

Vojska Srbije raspolaže kineskim sistemom FK-3 srednjeg dometa, modernizovanim sistemima Kub i Neva, kao i sistemom Pancir S1 za zaštitu od aviona, helikoptera i bespilotnih letjelica.

Hrvatska protivvazdušna odbrana zasniva se na kraćedometnim sistemima Mistral 3 i modernizaciji nadzora vazdušnog prostora u okviru NATO-a, oslanjajući se velikim dijelom na saveznički koncept integrisane protivvazdušne i protivraketne odbrane.

Hrvatska ima veliku prednost na moru

Na pomorskom području Hrvatska ostvaruje jasnu prednost.

Hrvatska ratna mornarica raspolaže raketnim brodovima, patrolnim plovilima, desantnim sposobnostima i Obalnom stražom, a djeluje i u okviru NATO pomorskih operacija.

Hrvatska planira nabavku dvije nove višenamjenske korvete, čija bi vrijednost projekta mogla biti između 660 miliona i 1,6 milijardi evra.

Cilj projekta je jačanje odbrane Jadrana, uključujući protivbrodsku, protivvazdušnu i protivpodmorničku borbu.

Srbija, zbog nepostojanja izlaza na more, nema klasičnu ratnu mornaricu. Njena Riječna flotila djeluje na Dunavu i drugim unutrašnjim plovnim putevima i specijalizovana je za riječne operacije.

Srbija ima razvijeniju vojnu industriju

Srbija raspolaže razvijenijom odbrambenom industrijom koja proizvodi oklopna vozila, artiljerijske i raketne sisteme, bespilotne letjelice i municiju.

Izvoz vojne opreme predstavlja važan segment srpske privrede.

Hrvatska odbrambena industrija specijalizovana je za proizvodnju automatskih pušaka VHS-2, pištolja HS, zaštitne opreme, komunikacionih sistema, oklopnih vozila i komponenti za NATO tržište.

Iako je proizvodni obim manji, hrvatske kompanije ostvaruju značajnu prisutnost na međunarodnom tržištu lakog naoružanja.

Ko je jači: Srbija ima masu, Hrvatska tehnologiju i saveznike

Poređenje pokazuje da nijedna vojska nema apsolutnu prednost u svim segmentima.

Srbija raspolaže većim brojem aktivnih pripadnika, tenkova, artiljerije i slojevitijom kopnenom protivvazdušnom odbranom, što joj daje veću masu konvencionalnih snaga.

Hrvatska, međutim, ostvaruje kvalitativnu prednost kroz članstvo u NATO-u, interoperabilnost sa savezničkim snagama, savremeno ratno vazduhoplovstvo opremljeno avionima Rafale, napredne artiljerijske sisteme PzH 2000 i sposobnosti djelovanja na moru.

Dalja modernizacija obje vojske, uključujući hrvatsku nabavku tenkova Leopard 2A8 i srpsko uvođenje Rafala i novih bespilotnih sistema, mogla bi u narednim godinama mijenjati odnos vojnih sposobnosti u regionu, prenosi tportal. :::

Do daljeg se ne preporučuje kupanje.

Na plaži Bilin žal u Lumbardi na ostrvu Korčula zabeleženo je kratkotrajno fekalno zagađenje mora zbog povišene koncentracije bakterije ešerihija koli, zbog čega se do daljeg ne preporučuje kupanje, upozorila je Dubrovačko-neretvanska županija.

Kratkotrajno zagađenje fekalijama potvrđeno je tokom šestog redovnog ispitivanja kvaliteta mora za kupanje, koje sprovodi Zavod za javno zdravlje Dubrovačko-neretvanske županije, prenos portal Indeks.

“Utvrđeno je da rezultati analize mora za kupanje na plaži Bilin žal prelaze graničnu vrijednost za bakteriju ešerihija koli”, navode iz Zavoda.

Uzimanje uzoraka mora ponavljaće se do prestanka zagađenja, o kojem su obaviješteni Inspekcija zaštite prirodne sredine i ostale nadležne inspekcije.

(Agencije) Foto: adriagate