Evropske zemlje oštro su osudile najnoviju upotrebu ruske hipersonične balističke rakete “Orešnik” tokom velikog napada na Ukrajinu, upozoravajući da Moskva nastavlja sa “opasnom i neodgovornom eskalacijom” rata.

Reakcije su uslijedile nakon jednog od najintenzivnijih ruskih udara posljednjih mjeseci, u kojem su korišćene desetine raketa i stotine dronova.

Prema ukrajinskim vlastima, Rusija je tokom noći lansirala oko 90 raketa i više od 600 dronova na različite ciljeve širom zemlje, dok je među korišćenim oružjem prvi put ove godine potvrđena i raketa “Orešnik”.

“Orešnik” ponovo izazvao zabrinutost u Evropi

Raketu “Orešnik” mnogi vojni analitičari smatraju jednim od najopasnijih novih ruskih projektila zbog njene hipersonične brzine i mogućnosti nošenja nuklearnih ili konvencionalnih bojevih glava. Projektil navodno može da razvije brzinu veću od deset maha i izuzetno ga je teško presresti postojećim sistemima protivvazdušne odbrane.

Napad je posebno uznemirio evropske lidere jer je raketa korišćena u blizini granica Evropske unije i NATO saveza. Pojedini zvaničnici ocijenili su da Moskva time šalje političku i vojnu poruku Zapadu.

EU: Rusija koristi strategiju zastrašivanja

Visoki evropski zvaničnici osudili su napad i upozorili da Rusija pokušava da izazove dodatni strah i nestabilnost u Evropi. U Briselu su ocijenili da upotreba rakete “Orešnik” predstavlja “neodgovornu eskalaciju” i dodatno povećava rizik od širenja sukoba.

Evropska unija i pojedine članice NATO-a pozvale su međunarodnu zajednicu da pojača pritisak na Moskvu i nastavi vojnu podršku Ukrajini.

Velika razaranja u Kijevu i okolini

Najveći dio napada bio je usmjeren na Kijev i okolna područja. Ukrajinske vlasti saopštile su da su pogođeni stambeni objekti, škole, pijace, poslovni centri i pojedine državne institucije.

Prema posljednjim informacijama, najmanje četiri osobe su poginule, dok je više od 80 ljudi povrijeđeno. Vatrogasne i spasilačke ekipe satima su gasile požare i izvlačile ljude iz ruševina.

Ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenski opisao je napad kao “teror nad civilima” i pozvao saveznike da ubrzaju isporuku sistema protivvazdušne odbrane, posebno američkih sistema “Patriot”.

Moskva tvrdi da je gađala vojne ciljeve

Rusko Ministarstvo odbrane saopštilo je da su mete napada bile ukrajinske vojne i obavještajne strukture, kao i infrastrukturni objekti povezani sa ukrajinskom vojskom, navodi “EuroNews”. Moskva tvrdi da je riječ o odgovoru na prethodne ukrajinske napade na teritorije pod ruskom kontrolom.

Ukrajina odbacuje te tvrdnje i navodi da su ponovo stradala civilna područja, upozoravajući da Rusija sve češće koristi raketne sisteme namijenjene strateškom zastrašivanju.

Strah od daljeg širenja sukoba

Analitičari upozoravaju da bi sve češća upotreba hipersoničnog i nuklearno sposobnog oružja mogla dodatno povećati tenzije između Rusije i Zapada. Posebnu zabrinutost izaziva činjenica da je dio raketnih sistema “Orešnik” već raspoređen i u Bjelorusiji, saveznici Moskve.

Vojni stručnjaci smatraju da “Orešnik” trenutno ima više psihološki i politički efekat nego stvarni uticaj na frontu, ali upozoravaju da Kremlj njegovom upotrebom pokušava demonstrirati spremnost na dalju eskalaciju sukoba.

Nezavisne

 Osumnjičeni za pucnjavu u blizini Bijele kuće ubijen je u subotu naveče u razmjeni vatre s agentima Tajne službe, potvrdili su zvaničnici.

Američka televizijska kuća CBS navodi da je riječ o 21-godišnjem Nasiru Bestu, koji je odranije bio poznat Tajnoj službi i imao evidentiranu istoriju problema s mentalnim zdravljem.

Američki predsjednik Donald Trump je na društvenoj mreži Truth Social zahvalio Tajnoj službi na “brzoj i profesionalnoj akciji”.

Druga pucnjava u mjesec dana

Pucnjava se dogodila samo mjesec nakon što je drugi napadač otvorio vatru na Večeri dopisnika Bijele kuće.

Pucnjava se dogodila u subotu nešto prije 18 sati po lokalnom vremenu.

Muškarac je na raskrsnici 17. ulice i Pensilvanija avenije, nedaleko od zgrade Ajzenhauerovog izvršnog ureda, u kompleksu Bijele kuće.

Prema navodima Tajne službe, muškarac je prišao kontrolisanoj zoni, iz torbe izvadio oružje i počeo da puca na pripadnike obezbjeđenja. Policajci Tajne službe uzvratili su vatru i pogodili napadača, koji je prebačen u bolnicu, gdje je kasnije preminuo.

U pucnjavi je ranjen i jedan prolaznik, a Tajna služba danas nije objavila detalje o njegovom stanju. Među agentima nije bilo povrijeđenih.

Tramp je bio u Bijeloj kući u vrijeme pucnjave. Bijela kuća se nije odmah oglasila, dok su američki mediji prenijeli da je predsjednik obaviješten o pucnjavi.

Nakon pucnjave, novinari koji su se nalazili u kompleksu Bijele kuće prebačeni su u salu za brifinge.

Na snimcima objavljenim na društvenim mrežama čuje se više pucnjeva, dok se novinarske ekipe sklanjaju sa otvorenog prostora.

Aaron Navaro, novinar CBS Newsa, rekao je za BBC da je bio na Sjevernom travnjaku kada je čuo pucnjeve “koji su povremeno zvučali kao da dolaze iz različitog oružja, odmah izvan posjeda”.

Koristio revolver

“Čim smo to čuli, svi smo se sagnuli, a zatim sam vidio druge novinare kako trče. Ubrzo smo čuli agente Tajne službe kako viču da uđemo unutra”, ispričao je on.

Kada su ušli, novinari su bili zaključani u sali za brifinge oko 30 minuta. Vani su, kaže, vidjeli agente Tajne službe, a potom i vozila hitne pomoći.

CBS i drugi američki mediji kasnije su identifikovali osumnjičenog kao Nasira Besta. Izvori iz policije rekli su za CBS da je bio poznat i Tajnoj službi i policiji Vašingtona te da je koristio revolver.

Na licu mjesta bile su brojne službe, uključujući Tajnu službu, FBI, policiju Vašingtona i Nacionalnu gardu.

Istraga je u toku, a blokade saobraćajnica oko Bijele kuće ostale su na snazi tokom noći.

U junu 2025. godine blokirao je prilaz Bijeloj kući, a nakon što je tvrdio da je “Bog”, priveden je i upućen na psihijatrijsku procjenu u Psihijatrijski institut u Vašingtonu.

Mjesec kasnije, u julu 2025., Best je ponovo uhapšen nakon što je pokušao ući na prilaz kompleksu Bijele kuće. Sudija mu je tada izrekao zabranu prilaska posjedu Bijele kuće.

Tokom prošlogodišnje istrage istražioci su otkrili da je Best na društvenim mrežama objavljivao različite izjave, uključujući tvrdnju da je on “pravi” Osama bin Laden, kao i najmanje jednu objavu koja je upućivala na želju da naudi Trumpu.

Međutim, policija se do sada nije susrela sa situacijom u kojoj bi bio nasilan ili naoružan, navodi policijski izvor.

Pripadnici američke Tajne službe likvidirali su u subotu oko 18.00 časova po lokalnom vremenu muškarca koji je otvorio vatru u blizini Bijele kuće, prenijeli su danas američki mediji.

Prišao kontrolnom punktu i počeo da puca

“Nepoznati miuškarac je prišao kontrolnom punktu odmah ispred kompleksa Bijele kuće i počeo da puca na agente”, saopštio je portparol Tajne službe, pozivajući se na podatke iz preliminarne istrage, prenosi CNN.

Agenti uzvratili vatrom

Agenti Tajne službe uzvratili su vatrom i pogodili osumnjičenog, koji je kasnije podlegao povredama u obližnjoj bolnici, naveo je portparol.

Pogođen prolaznik

“Tokom pucnjave, jedan prolaznik je takođe pogođen hicem iz vatrenog oružja. Ostaje nejasno da li je prolaznik pogođen vatrom osumnjičenog ili tokom naknadne razmjene vatre. Pripadnici Tajne službe nisu povrijeđeni, a predsjednik SAD Donald Tramp bio je u rezidenciji, nije bio ugrožen i obaviješten je o incidentu”, dodao je portparol.

Osumnjičeni je identifikovan kao 21-godišnji Nasir Best, koji nikada ranije nije imao kontakte sa Tajnom službom, potvrdio je neimenovani bezbjednosni izvor za CNN, prenosi Tanjug.

Napadač je prevezen u bolnicu George Washington University Hospital, gdje je kasnije preminuo, navodi Tajna služba.