Savjet bezbjednosti UN mogao bi na polugodišnjoj debati o BiH 30. oktobra da predloži nezavisnu stratešku reviziju OHR-a, uključujući preostale funkcije kancelarije i napredak ka ispunjavanju ciljeva i uslova “5+2”.

Tokom sjednice razmatraće se aktuelna politička i bezbjednosna situacija u BiH, primjena Dejtonskog mirovnog sporazuma, kao i glasanje o produžetku mandata evropske mirovne misije EUFOR Altea prije njenog isteka, navodi se na sajtu UN.

Kako se navodi, ključno pitanje ostaje budućnost OHR-a. “Upravni odbor Savjeta za implementaciju mira još uvijek nije postigao dogovor o nasljedniku Kristijana Šmita, ostavljajući Luisa Krišoka kao vršioca dužnosti, dok dugotrajne podjele ostaju oko legitimiteta, ovlašćenja i eventualnog zatvaranja OHR-a”, navodi se u saopštenju.

U saopštenju se ističe da bi jedna od opcija bila da Savjet usvoji izjavu kojom se podstiče Savjet za implementaciju mira da završi proces sukcesije i potvrđuju uslovi utvrđeni u okviru “agende 5+2” za zatvaranje OHR-a.

Takođe, kako se navodi, zaštita ustavnog poretka BiH i održavanje stabilnosti su ključna pitanja.

Ranije je iz OHR-a potvrđeno da vršilac dužnosti visokog predstavnika, američki diplomata Luis Krišok, neće putovati na zasjedanje u Njujork.

OHR je objavio da iako Krišok ima sva zakonska ovlašćenja – uključujući obavezne dužnosti izvještavanja u vezi sa sprovođenjem Dejtonskog mirovnog sporazuma – on neće lično prisustvovati predstojećoj sjednici.

Umjesto toga, redovan šestomjesečni izvještaj o situaciji u BiH već je dostavljen generalnom sekretaru UN radi formalne distribucije direktno članicama Savjeta bezbjednosti.

Pokret Sigurna Srpska, na čijem je čelu Draško Stanivuković, prema utvrđenim rezultatima Centralne izborne komisije BiH osvojio je 12 mandata u Narodnoj skupštini Republike Srpske, čime se pozicionirao kao najveća opoziciona parlamentarna snaga.

PSS će tako u novom sazivu biti druga stranka po broju poslanika, iza SNSD, dok je SDS osvojio deset mandata.

Podsjećamo, PDP je nakon prethodnih izbora imao osam poslanika. U odnosu na taj rezultat, Stanivukovićev PSS sada ulazi u parlament sa četiri mandata više i snažnijom pozicijom za djelovanje u novom sazivu. Sa 12 poslaničkih mjesta, PSS će imati i najveći klub među opozicionim strankama.

Srpskainfo

Nakon objave rezultata za Narodnu skupštinu Republike Srpske, politički analitičari i statističari ostali su zatečeni jednim nesvakidašnjim podatkom. Dok je SNSD suvereno osvojio blizu 39 odsto glasova, sva četiri njegova ključna koaliciona partnera ostvarila su gotovo identičan rezultat – zbijen u uski pojas oko famoznih pet procenata.

Brojevi djeluju kao nacrtani lenjirom:

• DNS – NPS: ~5,5% (5 mandata)

• SP – DEMOS – NDP: ~5,4% (5 mandata)

• Ujedinjena Srpska: ~5,3% (5 mandata)

• SPS: ~4,6% (4 mandata)

Razlika između prvog i posljednjeg u ovom nizu manja je od jednog procentnog poena. Postavlja se pitanje koje muči javnost: kolika je vjerovatnoća da se ovakav raspored glasova dogodi prirodnim putem, bez dirigenata iz sjenke ili manipulacije sistemom?

Matematika koja prkosi zakonima vjerovatnoće

U političkoj teoriji i statistici, slobodni izbori funkcionišu kao sistem sa stotinama nezavisnih varijabli. Biračko tijelo je raznoliko, regionalne baze moći su potpuno različite, a snaga infrastrukture stranaka varira od regije do regije:

• Nenad Nešić i Darko Banjac (DNS–NPS) uporišta imaju na suprotnim krajevima – u Sarajevsko-romanijskoj regiji i Kozarskoj Dubici.

• Nenad Stevandić (Ujedinjena Srpska) dominantno vuče glasove iz banjalučke regije.

• Petar Đokić (SP) tradicionalno zavisi od Posavine, Semberije i Hercegovine.

• Goran Selak (SPS) oslanja se na specifične gradske džepove i mlađi kadar.

Kada četiri stranke sa potpuno različitim liderima, različitim regionalnim bazama, nejednakom finansijskom moći i različitim brojem kandidata na terenu na nivou cijele republike završe unutar margine od svega 0,9 odsto, statistička vjerovatnoća za takav spontani scenario mjeri se promilima.

To je matematički ekvivalent situaciji u kojoj četiri različita strijelca gađaju metu iz različitih uglova i sa različitim oružjem, a sve četiri strijele pogode tačno u ivicu istog kruga od jednog centimetra. Prirodna distribucija glasova u izbornim procesima uvijek proizvodi disperziju – neko podbaci na 2,5%, neko iznenadi i skoči na 8% ili 9%. Ovakva uniformnost, gdje su svi „pacifikovani“ na tačno pet odsto, u teoriji vjerovatnoće gotovo bez izuzetka ukazuje na postojanje spoljnog regulatornog faktora.

Politički inženjering: Kome je trebala „kvota 5%“?

Ako se odbaci teorija o nevjerovatnoj kosmičkoj slučajnosti, matematički i strateški motivi ovakvog rezultata postaju kristalno jasni:

1. Recept protiv ucjena:

Da je bilo koja od ovih stranaka prešla 8 ili 10 odsto i osvojila osam do devet poslanika, postala bi „faktor ucenjivanja“ koji može rušiti vladu ili tražiti funkciju premijera. Sa po pet mandata, nijedan partner pojedinačno ne može ugroziti većinu Milorada Dodika. Ako se jedan pobuni, ostala tri ga bez problema nadomještaju.

2. Otimanje kompenzacionih mandata opoziciji:

Da su dvije od ove četiri liste pale ispod cenzusa od 3%, njihovi glasovi bi propali, a kompenzacioni mandati bi se prelili najvećim listama, uključujući opozicione SDS i PSS. Kalibriranjem partnera na bezbjednih 5%, osiguran je prelazak cenzusa za sve, maksimalno su „isisani“ kompenzacioni mandati i zacementirana dvotrećinska kontrola u parlamentu.

3. Svi namireni, niko opasan:

Lideri manjih partija dobili su tačno onoliko koliko im je potrebno da prežive – poslanički klub (minimum 4 mandata) i legitimitet za učešće u raspodjeli ministarstava i direktorskih fotelja, ali bez stvarne političke težine da odlučuju o kursu Republike Srpske.

Birački instinkt ili precizno programiranje?

Priča o „slučajnosti“ u politici rijetko pije vodu, posebno u izbornom sistemu u kojem su uvedene nove tehnologije i skeneri, a sumnje u nepravilnosti nikada nisu bile glasnije.

Da li su birači u Trebinju, Prijedoru, Bijeljini i Banjaluci kolektivno, telepatski odlučili da svakoj od četiri vladajuće frakcije daju tačno po dvadesetak hiljada glasova, ili je izborni inženjering odradio posao sa hirurškom preciznošću – pitanje je na koje matematika već ima prilično jasan odgovor.

Banjaluka24