Na desetu godišnjicu napada na redakciju lista “Šarli ebdo”, francuski mediji podsjećaju na teroristički čin iz 2015. godine u kojem je ubijeno 12 ljudi i koji je obilježio borbu za slobodu izražavanja.

U terorističkom napadu na redakciju satiričnog lista „Šarli ebdo“ u Parizu, koji se dogodio 7. januara 2015. godine, ubijeno je 12 ljudi, a ranjeno još 11. Ovaj napad ostao je jedan od najsmrtonosnijih i najpotresnijih terorističkih činova u savremenoj istoriji Francuske i snažno je obilježio evropsku i svjetsku javnost.

Napad su izvršila dvojica maskiranih islamističkih ekstremista, braća Šerif i Said Kuaši, koji su naoružani automatskim oružjem upali u redakciju lista u trenutku održavanja redakcijskog sastanka. Među ubijenima je bilo deset zaposlenih, uključujući neke od najpoznatijih francuskih karikaturista i novinara, kao i dva policajca koji su pokušali da zaštite redakciju. Francuska policija je napadače likvidirala tokom opsežne potrage koja je uslijedila nakon napada.

Povod za teroristički čin bilo je objavljivanje karikatura proroka Muhameda, koje je satirični list godinama ranije objavljivao u okviru rasprave o slobodi izražavanja i sekularizmu. Napad je odmah otvorio duboku i bolnu debatu u Francuskoj i širom svijeta o granicama slobode govora, vjerskim osjećanjima, radikalizaciji i bezbjednosti.

U danima nakon napada, milioni ljudi izašli su na ulice Pariza i drugih gradova u Francuskoj, ali i širom Evrope, noseći transparente sa porukom „Je suis Charlie“ („Ja sam Šarli“), koja je postala globalni simbol solidarnosti sa žrtvama i odbrane slobode medija. Svjetski lideri su prisustvovali velikom maršu u Parizu, naglašavajući jedinstvo protiv terorizma.

Deset godina kasnije, francuski mediji ovih dana opširno podsjećaju na događaje iz januara 2015. godine, ističući da je napad na “Šarli ebdo” trajno promijenio francusko društvo. U analizama se navodi da su nakon tog događaja pojačane mjere bezbjednosti, posebno oko medijskih kuća, škola, vjerskih objekata i državnih institucija, ali i da je strah od terorizma postao dio svakodnevice.

Mediji u Francuskoj takođe podsjećaju na sudske procese povezane sa napadima iz januara 2015. godine, kao i na kasnije terorističke napade koji su uslijedili, naglašavajući kontinuitet prijetnje ekstremizma.

Posebna pažnja posvećena je i pitanju slobode izražavanja, koje i dalje izaziva snažne podjele u javnosti, ali se u većini komentara ističe da od tog principa ne smije biti odustajanja.

Godišnjica napada obilježava se komemoracijama i minutima ćutanja u znak sjećanja na žrtve, uz poruku da borba protiv terorizma i očuvanje demokratskih vrijednosti ostaju ključni izazovi savremene Evrope.

Danski ministar odbrane Troels Lund Pulsen izjavio je danas da će ta zemlja pojačati vojno prisustvo na Grenlandu, ali da će se fokusirati još više na NATO-ve vježbe i veće prisustvo NATO-a u tom regionu.

To znači da smo zajedno s Amerikancima u vezi s ovim pitanjem, rekao je on nakon sastanka grupe Liberalne stranke, prenosi danska televizija TV2.

Podsjetio je da je Danska, a samim tim i Grenland, članica odbrambenog saveza NATO, kao i SAD. Kanadski premijer Mark Karni izjavio je danas da samo „Danska i Grenland mogu odlučivati o pitanjima budućnosti arktičkog ostrva“.

– Budućnost Grenlanda je odluka isključivo naroda Grenlanda i Danske – rekao je Karni novinarima u Parizu, odgovarajući na pitanje da komentariše prijetnje SAD aneksijom koje su upućene arktičkoj teritoriji koja pripada Danskoj, prenosi Rojters.

On se tako pridružio liderima Francuske, Njemačke, Italije, Poljske, Španije, Velike Britanije i Danske, koji su ranije danas izdali zajedničko saopštenje o Grenlandu u kojem se navodi da arktička teritorija pripada Danskoj. – Na Danskoj i Grenlandu, i samo na njima, jeste da odlučuju o pitanjima koja se tiču Danske i Grenlanda – navodi se u saopštenju evropskih lidera, prenio je Rojters.

Evropski lideri naveli su i da su zajedno s drugim saveznicima „povećali prisustvo, aktivnosti i ulaganja kako bi osigurali bezbjednost Arktika i odvratili protivnike“.

Glavni savjetnik američkog predsjednika Donalda Trampa, Stiven Miler, izjavio je danas da Grenland s pravom pripada Sjedinjenim Američkim Državama i da Trampova administracija može zauzeti tu poluautonomnu dansku teritoriju ako želi.

On je za CNN rekao da se niko neće vojno boriti protiv SAD oko budućnosti Grenlanda, nakon što je više puta upitan da li bi isključio upotrebu vojne sile.

Holandija je odlučila da se povuče iz američkih misija za borbu protiv narkotika na području Kariba, kao reakciju na rastući broj žrtava napada američkih snaga na brodove osumnjičene za krijumčarenje droge, saopštio je holandski ministar odbrane Ruben Brekelmans.

Razlika u metodama

“Godinama smo sarađivali sa Amerikancima u borbi protiv narkotika, ali drugačijim metodama. Kada uočimo krijumčarenje, trudimo se da uhvatimo i procesuiramo odgovorne, a ne da pucamo po brodovima”, rekao je Brekelmans.

Operacija, pokrenuta u septembru, odnijela je život više od 100 osoba u više od 20 napada na brodove za koje SAD tvrde da su prevozili narkotike.

Holandija, koja kontroliše šest karipskih ostrva, dugo je blisko sarađivala sa SAD i drugim partnerima u regionu, u nadzoru, zapljeni, hapšenju i izručenju krijumčara.

“Van naših teritorijalnih voda SAD su odabrale nacionalni pristup, i mi u to ne ulazimo. Nećemo obezbjeđivati objekte, helikoptere niti drugu podršku za operaciju ‘Južno Koplje'”, naglasio je ministar.

Odluka Holandije dolazi u trenutku pojačanih tenzija nakon američke primjene vojne sile protiv predsjednika Venecuele Nikolasa Madura, što je izazvalo međunarodnu kritiku zbog kršenja suvereniteta i međunarodnog prava.