Connect with us

Društvo

SUTRA SVETA PETKA TRNOVA! Evo koje običaje treba da ispoštujete

Sveta velikomučenica Paraskeva Rimska, Trnova Petka, veoma je poštovana u našem narodu. Zaštitnici žena koja je pomagala bolesnima i siromašnima, zbog blagosti i čuda koja je učinila za života vjernici se i danas mole za spas od raznih životnih nevolja, a za ovaj dan vezuje se veliki broj običaja i vjerovanja.

U srpskoj pravoslavnoj crkvi istog dana se obilježavaju i Trnova Petka i prenos moštiju Svete Petke, pa se praznik naziva kombinovanim imenom Sveta Petka Trnova.

Svetiteljka koja će nakon kanonizacije postati Trnova Petka rođena je sa imenom Paraskeva, početkom 2. veka u Rimu. Odgajana je u hrišćanskom duhu, tad još nepriznatom. Kada su njeni roditelji Agaton i Politeja umrli, svu imovinu razdijelila je siromašnima i zamonašila se. Propovjedala je veru Isusovu hrabro, ne krijući se, iako je živjela u vrijeme najžešćih progona hrišćana.

No, i ona je doživjela sudbinu ranih velikomučenika koji ni po cenu života nisu odustajali od hrišćanstva. Zbog propovedanja zabranjene vere izvedena je pred cara Antonina, koji je laskanjima pokušao da je pokoleba.

“Posmatrajući je, car bi poražen i oduševljen njenom mudrošću i lepotom. I reče joj: ‘Djevojko, ako pristaneš na moj prijedlog i prineseš žrtvu bogovima, postaćeš naslednica mnogih darova i dobara. Ako pak ne pristaneš, znaj, predaću te na mnoge muke.’ Na to svetiteljka neustrašive duše odgovori caru: ‘Ne bilo toga da se ikada odreknem Hrista Boga moga! Jer, kako kaže prorok Jeremija, bogovi koji ne stvoriše nebo i zemlju istrebiće se sa zemlje.”

Hrabro se suprotstavila rimskom caru
Crven od besa, imperator naredi da joj na glavu stave usijani šlem. Ali, prema predanju, Paraskevu je od užarenog metala spasila božanska rosa. Zbog tog čuda, mnogi neznabošci počeše da veruju u Hrista.

“Zatim naredi car da se veliki kazan napuni zejtinom i smolom, da sve provri na jakoj vatri i da u to ubace svetiteljku. Međutim, ona usred kazana stajaše nepovređena. Gledajući je takvu, Antonin joj reče: ‘Paraskevo, poprskaj me tim zejtinom i smolom, da vidim da li peku.’

Svetiteljka zahvati rukom vrelu tečnost i baci je caru u lice, ali on odmah oslepe i stade gromko zapomagati: ‘Smiluj se na mene, sluškinjo Boga istinitoga, pa ću i ja poverovati u Boga koga ti propovedaš’. Paraskeva se pomoli i povrati vid caru. Antonin istog časa sa svojim telohraniteljima poverova u Hrista.”
Po napuštanju Rima, Paraskevu su u još dva grada izvodili pred sudije i mučili je, ali se uvek brzo oporavljala. Pobedila je strašnu zmiju i izašla nepovređena iz kotla punog istopljenog olova i smole. Stradala je oko 140. godine nakon što su joj, po naređenju bezdušnog kneza Tarasija, odrubili glavu, a blažena duša otisnula se u carsko nebsko.

Po nalogu bugarskog kralja Asena njeni zemni ostaci odnešeni su u Trnovo i sahranjeni u crkvi nazvanoj u njenu čast. Mošti su kasnije prenete u Carigrad.

Sveta Petka Trnova i običaji u srpskom narodu

U Srbiji Paraskevu Rimsku često miješaju sa Prepodobnom mati Paraskevom – Svetom Petkom, Grkinjom, koja se slavi 27. oktobra, iako dve svetice deli razdoblje od skoro hiljadu godina. Razlikuju se i po drugačijim obilježjima na ikonama: Trnova Petka, zaštitnica slijepih, u rukama drži pločicu sa urezanim očima, dok Sveta Petka nosi krst i grančicu mirte.
Na praznik Paraskeve Rimske, kneginja Milica je iz Trnova u Ljubostinju prenela mošti Svete Petke. Stoga se u srpskoj pravoslavnoj crkvi istoga dana obeležavaju i Trnova Petka i prenos moštiju Svete Petke, pa se praznik naziva kombinovanim imenom Sveta Petka Trnova.

Trnova Petka se smatra ženskim praznikom. Mnoge žene poste sedam dana, da bi se 8. avgusta, na njen dan, pričestile. Ne rade se kućni poslovi – ne pere se rublje, ne mjesi se hleb, nema ručnih radova, a negdje važi i pravilo da se pepeo ne iznosi iz doma, da ni bi ugasnula snaga. Djevojčicama se oblače nove haljine, a kuće se kite vjencima kako bi u njima vladali sloga i mir.

Related Topics:

Društvo

PREVOZNICI SPREMAJU BLOKADU GRANICA SA EU: “Nemaju sluha za naše probleme”

Prevoznici iz Bosne i Hercegovine, Srbije, Sjeverne Makedonije i Crne Gore najavili su da će 14. septembra blokirati granice sa Evropskom unijom ukoliko do tada ne bude pronađeno rješenje za problem ograničenog boravka profesionalnih vozača u zemljama Šengena

Član Konzorcijuma “Logistika” Nikola Brković izjavio je da će prevoznici, nakon što je Evropska komisija saopštila da neće mijenjati šengenska pravila, biti primorani da preduzmu radikalnije mjere, poput onih iz januara.

“Danas smo imali regionalni onlajn sastanak gdje smo svi jednoglasno potvrdili to već što smo iznijeli u medije, zato što Evropska komisija još nema sluha za naše probleme. Iako smo im dostavili protestnu notu gdje smo ih zamolili još jednom da ne pravimo nikome štetu, ni sebi ni drugima, oglušili su se o naše zahtjeve koji su realni”, rekao je Brković Srni.

On je naglasio da neće biti pojedinačnih akcija, već da će prevoznici iz BiH, Srbije, Sjeverne Makedonije i Crne Gore djelovati zajedno.

“Dvije godine razgovaramo sa njima”

Brković smatra da je posebno problematično to što Evropska komisija priznaje da problem postoji i navodi da je otvorena za razgovore, ali, kako tvrdi, ne preduzima konkretne korake.

“Mi smo dvije godine razgovarali sa njima, bezbroj sastanaka je bilo, i u Briselu i onlajn. Pogotovo Srbija koja je imala svoje zastupnike”, rekao je Brković.

Brković: Očekuje se opšti kolaps

On je upozorio da bi blokada granica sa EU mogla dovesti do opšteg kolapsa, ali smatra da je takav potez svojevrsna preventivna mjera.

“Bolje je da sami stanemo i da probamo da brže dođemo do rješenja, nego da nam svima pojedinačno blokiraju više od 80 odsto firmi i da budemo blokirani sami od sebe. Taj scenario nas svakako čeka”, naveo je Brković.

Prema njegovim riječima, prevoznicima ne preostaje mnogo drugih mogućnosti, jer javnost za njihove probleme praktično nije ni znala dok prvi put nisu izašli na granice.

Evropska komisija neće mijenjati pravila

Evropska komisija saopštila je da neće mijenjati šengenska pravila, ali da je otvorena za razgovore o praktičnim rješenjima za prevoznike sa Balkana kojima je potrebno da u šengenskom prostoru borave duže od 90 dana u periodu od 180 dana.

Prevoznici su se u ponedjeljak, 31. avgusta, okupili ispred sjedišta delegacija EU u Sarajevu, Beogradu, Podgorici i Skoplju, zahtijevajući da hitno bude riješen problem ograničenog boravka profesionalnih vozača sa Balkana u zemljama Šengena.

Nastavi čitati

Društvo

HOĆE LI ČASOVI BITI SKRAĆENI? U banjalučkim školama NEIZDRŽIVO, Ministarstvo na potezu!

Aktiv direktora osnovnih škola u Banjaluci zatražio je od Ministarstva prosvjete i kulture Republike Srpske odobrenje za održavanje skraćenih časova tokom ove sedmice.

Predsjednik Aktiva direktora osnovnih škola banjalučke regije Miroslav Popržen za BL portal potvrdio da je su zatražili skraćene časove, zbog još uvijek visokih temperatura, te uslova u kojima učenici ne mogu biti dovoljno fokusirani na nastavu.

“Jeste, prijedlog je da se razmotri ta opcija”, kratko je kazao Popržen za BL portal.
Nova školska godina počela je juče, 1. septembra, a odluci o skraćenim časovima naknadno će se oglasiti u Ministarstvu prosvjete i kulture Republike Srpske.

Predsjednik Sindikata obrazovanja, nauke i kulture Republike Srpske, Dragan Gnjatić, takođe je prije samo dva dana upozorio javnost da je potrebno pokrenuti projekat klimatizacije svih škola, budući da klimatizovane učionice trenutno predstavljaju rijetkost.

“Zbog visokih tempertura u pojedinim školama u Republici Srpskoj biće skraćeni časovi. Vjerujte, u Trebinju je tek neizdrživo. Potrebno je klimatizovati sve škole, a ne da to funkcioniše kao sada jedna učionica ima klimu jer učenik ima roditelja koji će to da donira, a druga nema. Sistemski se mora uraditi”, kazao je nedavno Gnjatić za BL portal.

Nastavi čitati

Društvo

„NIŠTA NAM NE GOVORE!“! Potresne riječi generalovog sina, niko ne zna kada tijelo stiže u Srbiju!

– Međunarodni rezidualni mehanizam za krivične sudove (MKSR) u Hagu ni posle šest dana nije obavestio članove porodice generala Ratka Mladića, koji je preminuo u pritvorskoj bolnici u Sheveningenu, kada bi mogli da preuzmu njegovo telo, izjavio je Mladićev sin Darko Mladić.

On je za ”Politiku” rekao da još nema informacije o tome dokle se stiglo sa istragom o okolnostima smrti njegovog oca koju je naložila predsednica Mehanizma Grasiela Pati Santana.

Istragu o okolnostima Mladićeve smrti, shodno odluci Santane, vodi sudija Ijan Bonomi, kojem su na raspolaganje stavljena sva dokumenta o nekadašnjem komandantu VRS, među kojima su i oni sa znakom poverljivosti.

Procedura u vezi sa utvrđivanjem uzroka smrti je, kako je ranije izjavio  predsednik Centra za obnovu međunarodnog prava Goran Petronijević, standardna i sprovodi se nakon smrti nekog pritvorenika ili osuđenika i u skladu je sa pravilima o postupku i do kazima Mehanizma i postupku sa zatvorenicima u slučaju smrti i holandskim zakonima.

Nakon smrti se naređuje istraga koja obuhvata uzimanje izjava od lica koja su zatekla umrlog osuđenika, kada su ga zatekla, kada su ga poslednji put videla…

Izjave te vrste se, u najvećem broju slučajeva, uzimaju od bolničara, stražara ili onoga ko se nalazio u njegovom okruženju.

Obavezno se radi obdukcija, nalaže se i toksikološka analiza, a nakon toga se utvrđuje tačan uzrok i vreme smrti.

Kad se završe sve navedene analize i kada se utvrdi tačan uzrok smrti, izdaje se takozvana međunarodna ili internacionalna umrlica.

Reč je o sprovodnom dokumentu kojі garantuje da je lice preminulo, gde, kada i pod kojim okolnostima se to dogodilo i to služi kao jedan od dokumenata da se od holandskih vlasti dobije dokument kojim se dozvoljava da se posmrtni ostaci transportuju u zemlju u kojoj će biti obavljena sahrana.

General Ratko Mladić preminuo je 27. avgusta u pritvorskoj bolnici u Hagu u 84. godini.

(Tanjug) Foto: Tanjug

Nastavi čitati

Aktuelno