Connect with us

Svijet

TENZIJE NA GRANICI EVROPE I RUSIJE: Most prijateljstva pod bodljikavom žicom

Dok se rat u Ukrajini približava četvrtoj godini, estonski pogranični grad Narva sve češće se spominje kao potencijalna tačka budućih napetosti između NATO i Rusije.

Reportaže AFP-a i analiza Newsweeka ukazuju da ovaj grad simbolizuje i vojnu ranjivost i ekonomsku zavisnost Evrope.

Grad pod sjenkom dvije tvrđave
Narvu i ruski Ivangorod dijeli rijeka Narva, preko koje se nalaze dvije srednjovjekovne tvrđave – estonska i ruska – okrenute jedna prema drugoj. Između njih je Most prijateljstva, izgrađen tokom Hladnog rata, koji danas na estonskoj strani okružuju bodljikava žica i betonske protivoklopne prepreke poznate kao „zmajevi zubi“.

Kako prenosi AFP, regionalni komandant estonske granične policije Eerik Purgel nazvao je ime mosta „pomalo ironičnim“, s obzirom na aktuelnu bezbjednosnu situaciju.

Na estonskoj strani vijore se zastave Estonije, Evropske unije i NATO, ali atmosfera u gradu je, prema riječima gradonačelnice Katri Raik za AFP, „sumorna“.

„Ovdje, na rubu Evrope, rat se osjeća drugačije. Rusiju preko granice gledamo svaki dan“, rekla je Raik.

Industrijska ranjivost Evrope
Narva je nedavno dospjela u fokus i zbog otvaranja fabrike magneta od rijetkih zemnih elemenata, koju je Evropska komisija predstavila kao najveću takvu fabriku u Evropi. Prema pisanju Newsweeka, projekat ima strateški značaj jer EU trenutno uvozi više od 90 odsto takvih magneta iz Kine.

Rijetki zemni elementi ključni su za proizvodnju električnih vozila, vjetroturbina, mikroelektronike i savremenih vojnih sistema. Evropska komisija priznaje da Unija gotovo u potpunosti zavisi od uvoza ovih materijala.

Time Narva postaje simbol dvostruke zavisnosti Evrope – od američke bezbjednosne zaštite i od kineskih industrijskih lanaca snabdijevanja.

Demografija kao potencijalna slabost
Narva ima oko 50.000 stanovnika, a većinu čine rusofoni. Prema dostupnim podacima, oko polovine stanovništva su estonski državljani, dok značajan dio ima rusko državljanstvo ili je bez državljanstva.

Njemački politolog Carlo Masala upozorio je, u izjavama koje prenosi AFP, da bi status ruskih državljana u Estoniji mogao biti iskorišćen u propagandne svrhe Moskve, uz narativ o zaštiti ugroženih manjina.

U tom kontekstu, pojedini analitičari, kako navodi Newsweek, spekulišu da bi Narva mogla biti potencijalna „baltička verzija Donbasa“, iako estonske vlasti takve scenarije odbacuju.

Siva zona tenzija
Estonija je od 2014. godine prijavila više povreda vazdušnog prostora od strane Rusije. Prema estonskim zvaničnicima, u septembru 2025. tri ruska borbena aviona MiG-31 ušla su u estonski vazdušni prostor u blizini ostrva Vaindloo.

Takođe su zabilježeni incidenti na rijeci Narvi i u Baltičkom moru, uključujući navode o uklanjanju navigacionih plutača i ometanju GPS signala. Estonske vlasti su pojedine incidente opisale kao moguće hibridne operacije.

Simbol šireg preispitivanja
Tema Narve uklapa se u širi kontekst rasprava o bezbjednosti Evrope, koje će biti dio agende Bezbjednosne konferencije u Minhenu. Prema dokumentima pripremljenim za konferenciju, Evropa se suočava sa potrebom veće strateške autonomije, posebno u svjetlu promijenjenih transatlantskih odnosa.

Iako je malo vjerovatno da bi Narva bila meta otvorenog vojnog sukoba, stručnjaci ističu da je riječ o gradu koji utjelovljuje sve ključne dileme savremene Evrope – bezbjednosne, energetske i industrijske.

U tom smislu, kako navodi AFP, Narva nije samo udaljeni pogranični grad, već mjesto gdje se susreću geopolitičke ambicije i realne bezbjednosne brige.

Related Topics:

Svijet

TRAMP: “Malo su se pravili pametni, ne mogu nas ucijeniti”

Donald Tramp se osvrnuo na najnovija dešavanja u ratu sa Iranom, nakon što je Teheran danas povukao svoju odluku o ponovnom otvaranju Ormuskog prolaza.

Američki predsednik je, čini se, odbacio važnost ovog poteza, i rekao da se: “Vode veoma dobri razgovori“.

“Sve se odvija veoma dobro – malo su se pravili pametni, kao što to rade već 47 godina”, izjavio je Tramp u uživo obraćanju iz Bele kuće.

On je takođe ponovio da su SAD  eliminisale mornaricu, vazduhoplovstvo i rukovodstvo te zemlje.

“Ponovo su hteli da zatvore moreuz, kao što su to radili godinama, ali ne mogu da nas ucenjuju”, rekao je Tramp.

“Imaćemo neke informacije do kraja dana. Razgovaramo sa njima, zauzeli smo čvrst stav.”

Predsednik je ovo izjavio nakon potpisivanja izvršne uredbe kojom se ublažavaju ograničenja na tretmane psihodeličnim lekovima, zajedno sa popularnim strimerom Džoom Roganom, koji je zagovornik ove mere.

Nastavi čitati

Svijet

Više od 300 humanoidnih ROBOTA učestvovaće u MARATONU U KINI

Više od 300 humanoidnih robota učestvovaće u drugom kineskom polumaratonu robota u Pekingu, u trci od 21 kilometar, prenio je Rojters.

Takmičenje okuplja više od 70 timova, gotovo pet puta više nego prošle godine, a staza uključuje asfaltirane dionice i parkovske terene.

Organizatori navode da će oko 40 odsto robota ove godine trčati autonomno, dok su svi učesnici na prethodnom takmičenju bili daljinski kontrolisani.

Među učesnicima je i model “TianGong Ultra”, koji je prošle godine završio trku za dva sata i 40 minuta, a ove godine će pokušati da stazu pređe potpuno autonomno, koristeći senzore i napredne algoritme za navigaciju.

Stručnjaci navode da, uprkos napretku, roboti i dalje imaju poteškoća u stabilnosti, preciznosti pokreta i prilagođavanju realnim uslovima, pri čemu su neki modeli u ranijim testovima padali ili gubili ravnotežu.

Kina trenutno dominira globalnim tržištem humanoidne robotike, sa više od 80 odsto instaliranih jedinica u svijetu u 2025. godini, dok kompanije poput Tesla imaju manji udio na tržištu humanoidnih robota, ističe Rojters.

Nastavi čitati

Svijet

PROTESTI ISPRED ZGRADE VLADE U TIRANI: Demonstranti bacali Molotovljeve koktele

Protesti opozicije u Tirani ispred zgrade Vlade Albanije sinoć su, 17.aprila, prerasli su u incidente, nakon što su pojedini demonstranti bacili Molotovljeve koktele i pirotehnička sredstva ka objektu.

Do eskalacije je došlo poslije obraćanja lidera opozicione Demokratske partije Albanije Salija Beriše, koji je poručio da je ta stranka “jedina nada za spas zemlje” i optužio vlast za pritiske na građane i privredu.

Policija je intervenisala upotrebom suzavca i formirala bezbjednosni kordon oko zgrade vlade, dok je dio okupljenih pokušao da se probije ka parlamentu, prenosi albanska nezavisna agencija Tir-Fax.

U incidentima je više osoba privedeno, a pojedini demonstranti i opozicioni poslanici zatražili su ljekarsku pomoć zbog posljedica dejstva suzavca.

Najmanje jedna osoba prevezena je kolima hitne pomoći.

U napadu demonstranata je, kako se navodi, povrijeđen i jedan pripadnik policije.

Ovo je sedmi protest koji opozicija organizuje širom zemlje, uz zahtjeve za ostavkom vlade premijera Edija Rame i raspisivanjem vanrednih izbora.

Nastavi čitati

Aktuelno