Connect with us

Politika

ŽAŠTO DODIK PRIJETI BANKAMA? Predsjednik Srpske zaprijetio da banke MORAJU DA POKAŽU ODGOVORNOST

Ono što se zna i što se ni na koji način ne može promijeniti je da ni Dodik ni Vlada Republike Srpske ne mogu zatvoriti banke u Srpskoj. Regulacija osnivanja, poslovanja, upravljanja, nadzora, restrukturiranja i prestanka rada banaka na teritoriji Republike Srpske regulisana je Zakonom o bankama Republike Srpske. Prema tom zakonu, Agencija za bankarstvo je jedina koja bankama može oduzeti dozvolu za rad.

Milorad Dodik zaprijetio je 23. januara bankama  tokom prve konferencije za novinare po povratku sa bolovanja, na kojem je bio više od mjesec dana zbog operativnog zahvata.

 “Iznijeli ste 750 miliona KM depozita ovih građana u inostranstvo da bi podržavali najuspješnije ekonomije Austrije i Njemačke. Našim depozitima ste kupili 150 miliona KM obveznica u inostranstvu. Imate rok od tri mjeseca da to vratite u Republiku Srpsku, jer su to naše pare. Ne budete li to vratili, prvi dan nakon tih 90 dana zatvorićemo vas! Mislite da ne možemo? Vidjećete da možemo”, poručio je Dodik.

Naveo je kako je vlast Republike Srpske “do sada imala razumijevanja za banke, koje zbog sankcija nisu mogle da sarađuju sa institucijama”,  zaprijetivši potom da je došlo vrijeme da banke “moraju da pokažu odgovornost”.

“Veoma ozbiljno im poručujem, a znamo koje su to”, nastavio je Dodik sa prijetnjama, aludirajući na banke čija su sjedišta u inostranstvu. Mada potpuno svjestan da njegove prijetnje ni na koji način ne mogu biti sprovedene, Dodik je auditorijumu pokušao da se predstavi kao vladar koji ima sve konce u svojim rukama, što je daleko od istine.

BANKE NEĆE DA KUPUJU OBVEZNICE I TREZORSKE ZAPISE

Sankcije koje su Sjedinjene Države uvele kompletnom političkom vrhu Republike Srpske, pojedinim ministrima, vladinim službenicima, te firmama, njihovim osnivačima i rukovodiocima, koji su činili koruprivnu mrežu porodice Dodik, u ogromnoj mjeri su uzdrmale i Milorada Dodika i njegovu vlast. Posebno jer su na “crne liste” stavljeni i oni koji su preregistrovanjem sankcionisanih firmi pokušali da izbjegnu kaznene mjere, čime je porodica Dodika ostala bez ogromnih prihoda.

Američka ambasada u BiH ranije je saopštila da su vlasti Republike Srpske od 2023. godine kroz različite ugovore sa gotovo 36 miliona evra finansirale firme koje su na crnoj listi OFAC-a, a predstavljale su izvor bogaćenja Milorada Dodika i članova njegove porodice.  Svim “crnolistašima” u Republici Srpskoj banke su zatvorile račune, kako se ne bi izložile riziku da i same budu na udaru sankcija.

Vlada Republike Srpske se dovela u poziciju da sve teže, skoro nikako, svoje obveznice može prodati na međunarodnom finansijskom tržištu. Para u budžetu je sve manje, vlada ne izmiruje dugovanja, prije svega prema dobavljačima, a katastrofalnu finansijsku situaciju sanira jedino zahvaljući činjenici da postoji povećan priliv od naplate indirektnih poreza, a na osnovu poskupljenja roba i usluga i povećanja nameta na plate.

AGENCIJE ZA BANKARSTO ŠUTE NA DODIKOVE PRIJETNJE

Ono što se zna i što se ni na koji način ne može promijeniti je da ni Dodik ni Vlada Republike Srpske ne mogu zatvoriti banke u Srpskoj. Regulacija osnivanja, poslovanja, upravljanja, nadzora, restrukturiranja i prestanka rada banaka na teritoriji Republike Srpske regulisana je Zakonom o bankama Republike Srpske. Prema tom zakonu, Agencija za bankarstvo je jedina koja bankama može oduzeti dozvolu za rad.

Agencija je, definiše zakon, nadležna za “izdavanje i oduzimanje bankama dozvole za rad i drugih odgovarajućih akata u skladu sa svojim ovlašćenjima, posredni i neposredni nadzor poslovanja banaka, nalaganje mjera nadzora i druge nadležnosti u skladu sa zakonom kojim se uređuju banke”. Da bi Agencija za bankarstvo pokrenula postupak oduzimanja dozvole za rad nekoj od banaka moraju postojati vrlo opravdani razlozi za to – da je kapital banke negativan, ispod zakonskog minimuma, i da su ugroženi depoziti građana i pravnih subjekata u toj banci. Prema zakonu, Agencija za bankarstvo Republike Srpske je “u obavljanju poslova samostalna i nezavisna, a nadzor nad njenim radom vrši Narodna skupština Republike”.

“Ni predsjednik Republike Srpske ni Ministarstvo finansija niti bilo ko drugi iz izvršne ili zakonodavne vlasti ne može tek tako narediti Agenciji za bankarstvo Republike Srpske da zatvori neku banku. Dodik je ciljao na neke banke čiji su vlasnici stranci. Ako bi pokušao da ih zatvori, na noge bi se diglo pola Evrope”, rekao je Žurnalu sagovornik iz bankarskog sektora u Republike Srpske.

PITANJA BEZ ODGOVORA

“Da li je moguće da izvršna vlast u Republici Srpskoj naredi zatvaranje komercijalnih banaka, kako je to najavio predsjednik Republike Srpske, i, ako jeste, ko i da li može dati nalog Agenciji za bankarstvo da zatvori određene banke, s obzirom na to da je prema Zakonu o agenciji za bankarstvo Republike Srpske ‘u obavljanju poslova Agencija samostalna i nezavisna’”, prvo je pitanje koje je Žurnal postavio direktoru Agencije za bankarstvo Republike Srpske Srđanu Šuputu.

Tražili smo odgovori i na pitanje – “kakve bi posljedice imalo eventualno zatvaranje banaka za građane i privredu Republike Srpske i da li bi takav potez doveo do potpunog finansijskog kolapsa u Republici Srpskoj?”

Od Šuputa nismo dobili nikakakav odgovor, što ne čudi, jer je on, kao i bivši direktori Agencije, režimski čovjek, koji svojim izjavama u javnosti niti želi niti smije da protivriječi Miloradu Dodiku.  Što ne znači da je voljan i spreman pokrenuti eventualni nezakoniti proces zabrane rada pojedinim bankama u Republici Srpskoj. Uostalom, vrlo je bio pomirljiv kada su banke osobama i firmama sa američke “crne liste” zatvorile račune, nadajući se, baš kao i Dodik, da će, “ako se neke geopolitičke stvari poredaju, splasnuti pritisak OFAC-a na banke u Republici Srpskoj”.

Do tog “ako”, Šuput smatra da bi, što je i potvrdio u septembru prošle godine, za finansijski sektor Republike Srpske i BiH bilo pogubno da bilo koja banka dođe na OFAC-ovu listu, jer bi to značilo gašenje banke.

Iz Udruženju banaka BiH (UBBiH) nisu željeli da komentarišu Dodikove prijetnje zatvaranjem banaka u .

“Nemamo dodatnih informacija izuzev onih objavljenim u medijima, tako da u ovom trenutku ne možemo davati izjavu ili komentare”, odgovoreno je Žurnalu iz UBBiH, čije su članice i banke sa sjedištem u Republici Srpskoj, kao i banke koje je targetirao Dodik.

Prijetnje predsjednika Republike Srpske upućene bankama nisu željeli da komentarišu ni iz Centralne banke BiH, navodeći da nadležnost za izdavanje i oduzimanje dozvola za rad komercijalnim bankama pripada agencijama za bankarstvo u Republici Srpskoj i FBiH.

“Shodno tome, oduzimanje dozvole za rad komercijalnim bankama nije u nadležnosti CBBiH”, naveli su u odgovoru Žurnalu.

Odgovarajući na pitanje o mogućim posljedicama u slučaju eventualnog zatvaranja banaka za građane i privredu Republike Srpske, naveli su da CBiH, “kao odgovorna institucija koja svoje procjene bazira na pouzdanim pokazateljima, ne može davati odgovore na hipotetska pitanja”.

“CBBiH može, eventualno, komentarisati najave regulatora ili očekivane efekte uvedenih regulatornih mjera”, zaključili su.

BANKE NEĆE RADITI PROTIV SEBE

Nekadašnji direktor UBBiH Berislav Kutle izjavio je za Al Jazeeru da po zakonima BiH ne postoji nikakav način da se banke natjeraju na bilo koji potez koji je protiv njihovog poslovanja. S druge strane, naglasio je on, niti država niti bilo koji njen dio ne bi preživjeli odluku „majke banke“ da zatvori svoju ispostavu u toj zemlji ili jednom njenom entitetu. Kada bi se Dodikova prijetnja obistinila, smatra on, najveću štetu bi pretrpjeli građani Republike Srpske.

“Kao prvo, ostali bi bez poslova (u bankama), a što je još bitnije ne bi mogli ni funkcionisati. Sve transakcije vezane za novac bi postale misaona imenica. Privreda  bi nakon ogromnog gubitka preselila poslovanje u Federaciju BiH”, naveo je Kutle.

Dodikove optužbe na račun banaka o tome da su iznijele novac van Republike Srpske i BiH, on vidi kao čistu tržišnu utakmicu. Njegovo mišljenje dijeli i ekonomista Zoran Pavlović, ističući da banke potpuno legalno iznose novac u inostranstvo i tamo ga ulažu za kupovinu obveznica.

“To je normalan poslovni aranžman, oni to moraju da rade. Imaju robu na lageru koja nije plasirana i po tom osnovu oni moraju da zarade, jer bi u suprotnom pravili gubitke i ne bi mogli da posluju”, rekao je Pavlović za Žurnal.

Dodaje da je banka poslovni subjekat, kome je novac dat na čuvanje i plaćanje kamate depozitarima, bilo da su to privatna lica, firme ili javna preduzeća.

“Dio novca ide u kredite. Na osnovu davanja tih kredita i naplaćivanja kamate se obezbjeđuje plaćanje kamata za deponente i dio plaćanja troškova poslovanja. U situaciji kada banka dođe u poziciju da nema kreditnih plasmana, a to znači da nema mogućnost da zaradi sa parama koje ima, onda ulazi na finansijsko tržište i plasira slobodna sredstva po kamatama sa kojima će obezbijediti poslovanje i i plaćanje kamata građanima i firmama po osnovu depozita. Ako nemaju mogućnost plasmana u zemlji, banke taj novac plasiraju na berze van zemlje, jer je to način poslovanja komercijalnih banaka, to je metodologija rada bankarskog sektora”, naglašava Pavlović.

Kada banka kupi određeni vrijednosni papir, trezorski zapis ili obveznice, kaže on, ona ih može preprodavati i tu je nemoguće ući u trag hartijama od vrijednosti sve do momenta dok se one ne donesu radi naplate uloženog novca.

NEMA KRIVCA ZA PROPAST BANAKA

Notorno je da Dodik svjesno spinuje priču o tome kako strane banke, koje imaju svoje ekspoziture u Republici Srpskoj, pljačkaju građane, firme i javni sektor u Republici Srpskoj i njihov novac ulažu u “ekonomije Austrije i Njemačke”, nastojeći da za loše finansijsko stanje u Republici Srpskoj nađe krivca u svakom drugom osim u vlastima Srpske, koje su jedino i isključivo odgovorne za to.

Zanimljivo je da Dodik, koji tvrdi da uvijek ima informaciju više, nije znao da će u relativno kratkom roku propasti dvije banke u Republici Srpskoj – prvo “Bobar banka”, a onda i “Banka Srpske”, sa kojima su nestale i stotine miliona depozita fondova, opština i javnih preduzeća iz Republike Srpske.

Naravno da je znao, čak je preko bivše direktorice Agencije za bankarstvo Slavice Injac, koju je postavio na to mjesto da bi kontrolisao cijeli bankarski sektor u Republici Srpskoj, tempirao da „Bobar banka“ bude likvidirana u decembru 2014. godine, tri mjeseca nakon smrti njenog vlasnika Gavrila Bobara. Protiv Slavice Injac vođen je sudski postupak zbog propasti “Bobar banke”, ali je na kraju banjalučki Okružni sud oslobodio svih optužbi, mada se teretila da je bila upoznata sa svim nezakonitostima u poslovanju banke, a nije preduzela ništa da to spriječi. Propašću “Bobar banke” pričinjena je šteta od 122,5 miliona maraka brojnim firmama, opštinama i fondovima.

Potom je 2017. godine u stečaj otišla i “Banka Srpske”, progutavši 30 miliona KM, koliko je 2013. godine Vlada Republike Srpske uložila u dokapitalizaciju propale “Balkan Investment Banke”, u vlasništvu litvanske UKIO grupacije. U “Banci Srpske” ostalo je blokirano 75 miliona evra depozita, od kojih milionski depoziti javnih preduzeća i institucija nisu bili osigurani.

U žiži javnosti dugo vremena bila je i bijeljinska “Pavlović banka”, zbog malverzacija sa kreditom od 750.000 evra, koji je preko te banke plasiran Miloradu Dodiku za kupovinu vile na Dedinju. Vlasnik te banke bio je Slobodan Pavlović, koji je po nalogu Tužilaštva bio uhapšen 2016. godine. Pavlović je poginuo 2021. godine u Čikagu, a predmet “Pavlović banka” u vezi sa kupovinom Dodikove vile u Beogradu i dalje je aktivan u Tužilaštvu BiH. “Pavlović banka” od kraja 2019. godine posluje kao “Naša banka”.

Svoju upletenost u propast “Bobar banke”, “Banke Srpske” i aferu “Pavlović banka” Dodik je negirao od samog početka, a gorljivo je branio i svoju pulenku Slavicu Injac, tvrdeći da njeno hapšenje ima političku pozadinu i da je usmjereno protiv Republike Srpske.

Žurnal

Related Topics:

Politika

LAŽNO SE PREDSTAVLJAJUĆI Dodik ZLOUPOTRIJEBIO komemorativni skup povodom genocida u Jasenovcu

Neizbježno je konstatovati da je Milorad Dodik i ovaj put zloupotrijebio komemorativni skup u Donjoj Gradini, lažno se predstavljajući i obmanjući prisutne kao da je idalje predsjednik Republike Srpske. Čak zloupotrebu mogli smo čuti i od protokola i organizatora skupa.

Podsjetimo da je Milorad Dodik u prvom mandatu predsjednika Vlade Republike Srpske kada je bio svježi dašak vjetra na Balkanu, kako ga je nazvala tadašnja državna sekretarka Madlen Olbrajt, predao jasenovačku građu Vašingtonu, odakle je ona dopremljena u Hrvatsku. Predaja “Jasenovačke građe” je urađena bez znanja ostalih struktura vlasti u Srpskoj, a o tome da su vojnici SFOR-a kaminoima iz Banjaluke odvezli jasenovačku građu prvi je objavio Tanjug, što je jedno vrijeme Milorad Dodik poricao, dok drugi o tome nisu bili ni obaviješteni.

Anketna komisija Narodne skupštine za ispitivanje okolnosti pod kojim uslovima je Jasenovačka građa predata mogla je samo da konstatuje da je učinjena šteta i da je to učinjeno na osnovu sporazuma vlada Republike Srpske i Hrvatske i da nije moguće da bude vraćena u originalu Republici Srpskoj.

Da je Dodik često radio za Hrvate na štetu Srba potvrdio je nedavno i hrvatski predsjednik Zoran Milanović, koji je rekao da je “Dodik hrvatski saveznik u Bosni i Hercegovi, shvatimo to i tako se ponašajmo”.

(BN)

Nastavi čitati

Politika

SRBIJA ĆE OBEZBIJEDITI NOVAC! Vučić najavio gradnju memorijalnog centra u Donjoj Gradini

Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić najavio je danas, 19.aprila, da će Srbija u narednom periodu učestvovati, zajedno sa Republikom Srpskom u finasiranju, kako je rekao, velelepnog centra posvećenom stradanju u Donjoj Gradini.

On je na ceremoniji obilježavanja Dana sjećanja u Donjoj Gradini podsjetio da se prošle godine zavjetovao da će Srbija izgraditi memorijalni centar u Donjoj Gradini.

“Pokušali su u prethodnih godinu dana da sruše Srbiju, pokušali su u prethodnih godinu dana, uz ogroman novac spolja, da sruše našu otadžbinu. Јedan od razloga je bio i taj da ne govorimo o svojoj prošlosti otvoreno, da ne negujemo i ne gajimo kulturu sećanja, a ja vam obećavam da neće proći ni jedan dan i da ću svake nedelje imati sastanke dok ovde, našim novcem, iz Srbije, koliko može, da u tome učestvuje i pomogne i Republika Srpska, ali mi ćemo to svojim novcem da finansiramo, da nikne velelepni Memorijalni centar u koji nikada nikome neće biti zabranjeno da dođe, kao što nam je danas zabranjeno da odemo u Јasenovac, Kameni cvet da vidimo i položimo vence i cveće. Biće otvoreno za sve ljude, da svi saznaju na kojem mestu su se događali najmonstruozniji zločini”, rekao je Vučić.

On je podsjetio na riječi vladike Nikolaja Velimirovića koji je bio zatvorenik 117027 u logoru u Dahau, koji je napisao “svaki grijeh protiv čovjeka ili mržnje je najdirektniji nož u sopstveno srce. Ko mrzi izvršio je samoubistvo svoje duše” i za koga je rekao da je odlično znao šta je sustem istrebljenja u Donjoj Gradini i Јasenovcu.

“Znao je da opiše prirodu zla i svetskog sunovrata. Klanjajući se sa posebnim pijetetom pred žrtvama ustaških zločina moramo se setiti upozorenja Bertolda Brehta koji je rekao misleći na nacizam “utroba iz koje je ovo puzalo i dalje je plodna”, rekao je Vučić, prenosi RTRS.

Nastavi čitati

Politika

JERKIĆ PORUČIO “Ovo je prekretnica, kraj dvodecenijske vlasti SNSD-a u Zvorniku”

Nakon što je u subotu u Zvorniku održan Sabor Gradskog odbora Pokreta Sigurna Srpska, član Predsjedništva PDP i član Izvršnog odbora PSS Željko Jerkić poručio je da formiranje PSS u Zvorniku predstavlja, kako navodi, ključnu prekretnicu u političkom životu ovog grada.

On ističe da Zvornik, prema njegovim riječima, konačno dobija „pobjedničku tačku okupljanja“ oko lidera Draška Stanivukovića.

„Formiranje Pokreta Sigurna Srpska u Zvorniku predstavlja najznačajniju prekretnicu u političkom životu grada na Drini u posljednje dvije decenije. Zvornik konačno dobija pobjedničku tačku okupljanja svih onih koji žele da doprinesu zdravim promjenama i razvoju grada Zvornika i Republike Srpske“, poručio je Jerkić.

On je pozvao građane Zvornika da budu dio, kako kaže, promjena i da podrže nastojanja da se okonča višedecenijska vlast SNSD-a i Milorada Dodika u ovom gradu.

U svom obraćanju Jerkić je kritikovao dosadašnje rukovođenje gradom, navodeći da je „štetočinska vlast Zorana Stevanovića“ ostavila ozbiljne posljedice po lokalnu zajednicu.

„Štetocinska vlast Zorana Stevanovića u gradu Zvorniku razorila je Aluminu, a Zvornik je pretvoren u političke taoce“, izjavio je Jerkić.

On je istakao i potrebu da se pokrene zvanična istraga u vezi sa privatizacijom „Alumine“ 2023. godine, u kojoj je, prema njegovim riječima, učestvovao i aktuelni ministar Zoran Stevanović.

Prema njegovim tvrdnjama, nakon tih procesa uslijedila su masovna otpuštanja radnika, problemi u radu fabrike i pad proizvodnje, dok je godišnja dobit „Alumine“ sa nekadašnjih 40 miliona KM svedena na ispod jednog miliona konvertibilnih maraka.

Nastavi čitati

Aktuelno