Đorđe Ždrale, koji je osumnjičen za pokušaj ubistva Koste Pandurevića u Istočnom Sarajevu, još je u bjekstvu i u toku je potraga za njim, rečeno je danas, 5. avgusta, iz MUP-a Republike Srpske, odakle su dodali da borbu protiv kriminala ne mogu da završe sami, već je potrebna veća efikasnost pravosuđa.

Mještane Istočnog Sarajeva uznemirila su dva krvava, vatrena i, po svemu sudeći, mafijaška obračuna, koja su se dogodila u nepunih 27 sati.

“Sve bilo zadovoljavajuće”
U pitanju su ranjavanje Koste Pandurevića u nedjelju oko 18.15, za šta je osumnjičen Đorđe Ždrale, te ranjavanje Davora Dabića, u ponedjeljak oko 20.50, iza čega stoji zasad nepoznati napadač.

Tim povodom danas su se iz policije obratili medijima. Branimir Šehovac, načelnik Policijske uprave (PU) Istočno Sarajevo, rekao je da je stanje bezbjednosti na području ove PU u prvih šest mjeseci bilo zadovoljavajuće, sve do prije četiri dana.

“Niko ne može da kaže da policija ne radi svoj posao i radićemo ga i dalje. Želim da pozovem pravosudne institucije da ove predmete uzmu kao prioritet u radu”, rekao je Šehovac.

Akteri obračuna
Siniša Kostrešević, direktor Policije Republike Srpske, naglasio je da MUP radi u kontinuitetu po pitanju lica koja su akteri ovih obračuna u Istočnom Sarajevu.

“Bitno je da se preduzmu adekvatne pravosudne mjere prema tim licima”, rekao je Kostrešević, te potvrdio da je Đorđe Ždrale u bjekstvu i da je za njim u toku intenzivna potraga.

I Željko Budimir, ministar unutrašnjih poslova Republike Srpske, naveo je takođe da se za Ždralom intenzivno traga.

“Želim da poručim građanima Istočnog Sarajeva da će policija uraditi sve što može u borbi protiv ovog kriminala na području Istočnog Sarajeva”, rekao je Budimir.

Zabrinutost građana
Naveo je da policija ovo ne može da završi sama i govoreći o radu pravosuđu, upitao je zašto neki predmeti traju po pet godina.

Gradonačelnik Istočnog Sarajeva Ljubiša Ćosić naveo je da postoji zabrinutost sugrađana.

Podsjetimo, blindirani audi A8, za koji se sumnja da ga je u nedjelju koristio Đorđe Ždrale, sarajevska policija je pronašla juče, 4. avgusta, na području Kantona Sarajevo.

Pritom, pripadnici Policijske uprave Istočno Sarajevo uhapsili Aleksandra Nikolića iz Istočnog Sarajeva zbog sumnje da je pomagao u pokušaju teškog ubistva Davora Dabića.

Iako je maksimalna maloprodajna marža na gorivo u Republici Srpskoj zakonom ograničena na 0,25 KM po litru, podaci Privredne komore pokazuju da distributeri u praksi posluju sa znatno nižom maržom, dok iz Ministarstva trgovine i turizma ističu da upravo ovakva ograničenja štite građane od naglog rasta cijena goriva.
Uredba o određivanju marže prilikom formiranja cijena naftnih derivata na snazi je od 2021. godine, a njome su propisane maksimalne marže koje svi učesnici na tržištu moraju poštovati.
„Uredbom je propisana maksimalna marža u iznosu od 0,06 KM po litru u veleprodaji i 0,25 KM po litru u maloprodaji. Riječ je o fiksno utvrđenim iznosima, a ne procentualnim ograničenjima”, navode iz Ministarstva trgovine i turizma RS. Iz Ministarstva ističu da je ovakvo ograničenje jedan od ključnih mehanizama zaštite građana i privrede od prekomjernog rasta cijena.
„Trgovci prilikom formiranja maloprodajnih cijena ne mogu obračunavati marže iznad zakonom propisanih maksimalnih iznosa. Da ovakva mjera daje rezultate potvrđuju i analize Ministarstva, prema kojima Republika Srpska i dalje ima najniže cijene goriva u regionu”, ističu iz Ministarstva trgovine i turizma RS.
Ipak, podaci Privredne komore Republike Srpske pokazuju da trgovci u praksi ne koriste ni približno maksimalno dozvoljenu maržu.

„Prema podacima kojima raspolaže Privredna komora Republike Srpske, distributeri nafte i naftnih derivata u Republici Srpskoj posluju na prosječnoj marži od 0,18 do 0,20 KM po litru”, navode iz Privredne komore RS. Iz Komore objašnjavaju i koji sve elementi, pored marže, ulaze u konačnu cijenu goriva na pumpama.
„Parametri koji utiču na formiranje cijene goriva su akcize, na dizel 0,30 KM i benzin 0,35 KM po litru, takse za puteve 0,15 KM i autoputeve 0,25 KM, PDV 17 odsto, troškovi transporta i visina marže koja je ograničena do 0,25 KM po litru. Ti parametri se dodaju na ulaznu cijenu koja u posljednje vrijeme uveliko zavisi od geopolitičkih dešavanja”, pojašnjavaju iz Privredne komore RS.
Iz Ministarstva dodaju da bi bez ograničenja marži situacija na tržištu goriva u Srpskoj vjerovatno izgledala drugačije.

„U slučaju da ograničenje marži ne postoji, trgovci bi cijene formirali isključivo u skladu sa tržišnim uslovima, bez ograničenja u pogledu visine marže, što bi neminovno uticalo na više maloprodajne cijene goriva u odnosu na sadašnji režim ograničenih marži”, ističu iz Ministarstva trgovine i turizma.
Prema njihovim riječima, mjera se do sada pokazala i kao stabilna, bez negativnih posljedica po snabdijevanje tržišta.
„Od početka primjene Uredbe nisu evidentirani poremećaji u snabdijevanju tržišta koji bi bili posljedica ograničenja marži, a na sastanku koji je nedavno održan sa predstavnicima distributera i trgovaca naftnim derivatima potvrđeno je da je snabdijevanje tržišta Republike Srpske stabilno i uredno”, navode iz Ministarstva trgovine i turizma RS.
Podaci tako pokazuju da ograničenje marže u Republici Srpskoj funkcioniše kao svojevrsna gornja granica koju trgovci u praksi rijetko dostižu, dok istovremeno ostaje ključni mehanizam koji sprečava nagle skokove cijena goriva u trenucima kada tržište postane nestabilno.

Prema demografskoj analizi i infografici koju je objavila edukativna platforma, pozivajući se na najnovije projekcije Ujedinjenih nacija (UN World Population Prospects 2024, srednji scenario), nekoliko evropskih i azijskih zemalja suočava se sa dramatičnim demografskim padom do 2100. godine. Na listi od 12 država za koje se prognozira smanjenje populacije veće od 50 procenata, dominantno mjesto zauzimaju zemlje Baltika, Istočne Evrope, kao i države sa područja Zapadnog Balkana.

Prednjače baltičke i istočnoevropske zemlje

Kako navodi GEOINSTA (@geografija_insta) na osnovu podataka UN-a, na vrhu ove liste nalazi se Litvanija, za koju prognoze pokazuju pad sa 2,9 miliona stanovnika u 2024. godini na svega 1,1 milion do 2100. godine (pad od 62%).

Odmah iza nje je Letonija, sa prognoziranim padom od 61% (sa 1,8 miliona na 0,7 miliona), dok je na trećem mjestu Moldavija sa padom od 59% (sa 3,4 miliona na 1,4 miliona).

Visoko pozicionirane i zemlje regiona

Zemlje regiona takođe zauzimaju visoka mjesta na ovoj listi:

Srbija je na 4. mjestu sa prognoziranim padom od 58% (sa 6,6 miliona na 2,8 miliona stanovnika).

Bosna i Hercegovina zauzima 5. mjesto sa padom od 56% (sa 3,2 miliona na 1,4 miliona stanovnika).

Hrvatska se nalazi na 7. mjestu sa padom od 53% (sa 4,0 miliona na 1,9 miliona stanovnika).

Crna Gora je na 10. mjestu sa padom od 52% (sa 0,6 miliona na 0,3 miliona stanovnika).
Pored njih, među 12 najpogođenijih nalaze se i Bugarska (-55%), Ukrajina (-53%), Japan (-52%), Gruzija (-52%) i Mađarska (-51%).

(Buka) Foto: BN