Connect with us

Svijet

PORAŽAVAJUĆE! Samo JEDNA PLASTIČNA FLAŠICA ZA VODU razgrađuje se 450 godina

Jedna flašica za vodu, ukoliko se ne reciklira, ostaje u prirodi 450 godina. Naučnici pokušavaju da pronađu enzime koji će ubrzati proces raspada plastike, kako bi smanjili plastični otpad.

Jedan enzim koji se nalazi u prirodi „jede“ plastiku rekordnom brzinom. To bi moglo da bude rješenje za planine plastičnog otpada širom svijeta.

Jedan tim istraživača je tokom pretraživanja male deponije u Lajpcigu pronašao sedam enzima koji su bili potpuno nepoznati do sada. Njihov zadatak tokom pretrage je bio da pokušaju da pronađu proteine koji bi razgrađivali PET plastiku.

PET je vrsta plastike koja se najviše proizvodi na svijetu, a koja se obično koristi za flaše za piće ili pakovanja za voće i povrće. To je plastika kojoj treba izuzetno dugo vremena da se raspadne u prirodi. Primjera radi, jedna flašica za vodu, ukoliko se ne reciklira, ostaje u prirodi 450 godina. Iz tog razloga naučnici pokušavaju da pronađu enzime koji će ubrzati proces raspada plastike, kako bi smanjili plastični otpad u svijetu i time redukovali katastrofalni uticaj koji plastika ima po živi svijet u prirodi.

Konkretno, nije bilo pretjerano mnogo očekivanja prilikom uzimanja ovih uzoraka, rekao je Kristijan Zonendeker, naučnik koji je predvodio istraživanje. To je bilo tek druga deponija po kojoj su kopali i smatrali su da su enzimi koji razgrađuju PET plastiku rijetki.

Ali jedan od tih enzima, nazvan PHL7 ih je iznenadio. Uspio je da „izjede“ čitav komad plastike za manje od jednog dana. To je dva puta brže od LCC-a, standardnog enzima koji se danas koristi u eksperimentima sa PET plastikom.

Kako bi se uvjerili da njihovo otkriće nije slučajno, naučnici su uporedili mogućnost dva enzima da razgrade PET plastiku. Rezultat je bio isti. Novi enzim je bio daleko brži.

„Mislio sam da ćemo morati da uzimamo uzorke sa stotina lokacija prije nego što naiđemo na neki od ovih enzima. Ali očigledno je da svugdje u prirodi postoje enzimi koji to rade“, rekao je Grejem Hau, koji proučava degradaciju PET plastike na Univerzitetu Kvins u Ontariu, Kanadi, a koji nije bio dio ovog naučnog tima.

Sveprisutnost PET plastike
Iako se PET plastika može reciklirati, ne može se biorazgraditi. Poput nuklearnog otpada, kada se PET plastika stvori, ona nikada ne nestaje. Može se samo preoblikovati u nove proizvode. Na primjer, od recikliranih flaša za vodu može se napraviti torba, ali kvalitet plastike slabi sa svakim ciklusom reciklaže. Većina PET proizvoda se na kraju pretvori u tepihe ili torbe, koje u najvećem broju slučajeva završe na deponiji.

Postoje dva načina da se riješi ovaj problem. Prvi je da se obustavi proizvodnja PET plastike, ali je materijal toliko sveprisutan, da čak i kada bi kompanije prestale da ga proizvode danas, i dalje bi postojali milioni praznih boca ili torbi rasuti po prirodi.

Drugi način je da nađe sistem za razgradnju plastike. Naučnici već decenijama pokušavaju da pronađu enzime koji će to uspjeti. Otkriće LCC-a iz 2012. predstavljalo je veliki pomak, jer je to bio prvi enzim koji je uspio da razgradi plastiku.

Otkrili su da enzim ne pravi razliku između prirodnih i sintetičkih polimera. Umjesto toga, prepoznao je PET plastiku kao prirodnu supstancu i izjedao isto kao i prirodni polimer.

Poboljšanje postojeće tehnologije
Od otkrića LCC-a, naučnici poput Zonendekera su tražili nove enzime koji jedu PET u prirodi. LCC je efikasan, ali ima ograničenja, s obzirom da su mu i dalje potrebni dani da razradi plastiku, a reakcije moraju da se odvijaju na veoma visokim temperaturama.

Drugi naučnici i istraživači pokušavaju da dokuče kako LCC može da bude efikasniji. To trenutno radi kompanija „Karbios” u Francuskoj, koja pravi LCC enzime tako da oni budu brži i efikasniji. Istraživači sa Univerziteta Teksas u Ostinu nedavno su uz pomoć vještačke inteligencije napravili protein koji jede PET za 24 časa.

Kod ovakvih istraživanja se ide od stvari koje su poznate, pri čemu naučnici samo poboljšavaju ono što je već otkriveno. Iako će ovaj tip inženjeringa biti neophodan dok istraživači pokušavaju da stvore optimalni enzim za razgradnju PET-a, Zonendekerov rad pokazuje da je ovo tek vrh ledenog brijega u smislu potencijala enzima koji se pojavljuju u prirodi.

Naučnici smatraju da još nije dostignut maksimum onoga što može da se uradi sa ovim enzimima u odnosu kad je u pitanju razgradnja PET plastike.

Nova metoda razgradnje za nekoliko godina
I Zonendekerov novi enzim ima ograničenja, prenosi RTS. Iako može da razbije plastična pakovanja, još uvijek ne može da razgradi flaše. PET plastika od koje su ove boce napravljene je rastegnuta i stoga je dodatno hemijski izmijenjena na način koji je drugačiji od običnih plastičnih pakovanja. Njegov tim je već osmislio metodu kojom se slabi PET plastika prije nego što se na njoj primijeni enzim, ali taj eksperiment je još uvijek u toku.

Zonendeker smatra da bi tehnologija koja koristi PHL7 za razgradnju PET plastike u velikim razmjerama mogla da bude spremna za oko četiri godine, što bi bile dobre vijesti kad su u pitanju napori da se zaštiti životna sredina i smanji plastični otpad, prenosi RTCG.

Related Topics:

Svijet

DIREKTOR CIA O OBJAVI TAJNIH DOKUMENATA: Cilj jačanje povjerenja u izbore

Direktor američke Centralne obavještajne agencije (CIA) Džon Retklif izjavio je danas da je cilj objavljivanja dokumenata o američkim izborima, sa kojih je administracija predsjednika Sjedinjenih Američkih Država Donalda Trampa skinula oznaku tajnosti, jačanje povjerenja javnosti u izborni proces, dok su kritičari ocijenili da bi taj potez mogao da proizvede suprotan efekat.

Retklif je na društvenoj mreži Iks naveo da zaštita američke demokratije i integriteta izbora od stranog uticaja i miješanja ostaje jedan od najvažnijih prioriteta.

“Ta pitanja zaslužuju javnu provjeru kako bi temelji naše demokratije, bezbjednost i povjerenje javnosti u izbore bili neupitni”, poručio je Retklif, prenio je CNN.

CIA je bila jedna od nekoliko američkih agencija koje su učestvovale u objavljivanju dokumenata na sajtu Bijele kuće.

Predsjednik Sjedinjenih Američkih Država Donald Tramp izjavio je prethodno danas, u obraćanju naciji, da je Kina nezakonito pribavila podatke o oko 220 miliona američkih birača i pokušala da utiče na predsjedničke izbore 2020. godine, pozivajući se na dokumenta sa kojih je administracija skinula oznaku tajnosti i objavila ih na sajtu Bijele kuće.

Retklif je tokom prvog mandata Donalda Trampa obavljao funkciju direktora Nacionalne obavještajne službe (ODNI), kada je američka obavještajna zajednica zauzela stav koji se razlikovao od tvrdnji koje je Tramp iznio u svom obraćanju.

Nastavi čitati

Svijet

VELIKI POŽAR U ŠPANIJI: Vatra guta hiljade hektara šume, vatrogasci daju sve od sebe da ugase vatru

Šumski požar u opštini Ores u sjevernoj španskoj regiji Aragon izgorjelo je više od 7.600 hektara, a najmanje 1.000 ljudi je evakuisano dok vatrogasci pokušavaju obuzdati požar.

Požar, koji je izbio u blizini Oresa u sjeveroistočnoj španskoj regiji Aragon 15. jula tokom intenzivnog toplotnog talasa, brzo se proširio preko suve vegetacije, što je izazvalo preventivnu evakuaciju najmanje pet sela.

Vlasti su premjestile stanovnike na sigurno dok je gust dim prekrio područje, a brzo napredujući plamen prijetio domovima, poljoprivrednom zemljištu i kritičnoj infrastrukturi.

Vojne jedinice za hitne slučajeve, uključujući špansku specijaliziranu Unidad Militar de Emergencias (UME), bile su raspoređene zajedno s civilnim vatrogasnim ekipama, radeći danonoćno u izazovnim uslovima. Timovi na terenu koristili su crijeva visokog pritiska i tehnike probijanja požara, dok je zračna podrška iz helikoptera i aviona za bacanje vode vršila ponovljena ispuštanja kako bi usporila napredovanje požara preko neravnog i teško pristupačnog terena, prenosi Klix.

Regionalni zvaničnik Roberto Bermudez de Kastro opisao je incident kao jednu od najozbiljnijih požarnih vanrednih situacija u Aragonu posljednjih godina.

Premijer Pedro Sančez obećao je punu podršku vlade tekućim operacijama u hitnim slučajevima i pomoć pogođenim zajednicama, dok nacionalne i regionalne vlasti ostaju u stanju visoke pripravnosti.

Prema Evropskom sistemu za informisanje o šumskim požarima (EFFIS), skoro 400.000 hektara izgorjelo je širom Španije tokom prošlogodišnje rekordne sezone šumskih požara. Stručnjaci upozoravaju da sve češći toplotni talasi, produžena suša i promjenjivi klimatski obrasci pogoršavaju rizike od šumskih požara, posebno u južnoj Evropi, gdje sezone požara postaju duže, intenzivnije i teže ih je kontrolisati.

Nastavi čitati

Svijet

SZO UPOZORAVA: Vještačka inteligencija već odlučuje o zdravlju miliona Evropljana, a većina zemalja nema nikakva pravila

Vještačka inteligencija već je postala dio svakodnevnog rada bolnica širom Evrope – pomaže u postavljanju dijagnoza, organizaciji lečenja i komunikaciji s pacijentima.

Samo 8 odsto zemalja u evropskom regionu Svetske zdravstvene organizacije ima strategiju za primenu vještačke inteligencije u zdravstvu, dok gotovo 40 odsto država nema etičke smjernice za njenu upotrebu u zdravstvenim ustanovama.

Evropa mora da sustigne ubrzani razvoj primjene veštačke inteligencije u bolnicama, upozorava Svjetska zdravstvena organizacija (SZO).

Rješenja zasnovana na vještačkoj inteligenciji sve se više primjenjuju u evropskim bolnicama, ali samo mali broj zemalja ima jasna pravila koja uređuju njihovu upotrebu, što može dovesti pacijente u rizik, upozorio je regionalni direktor SZO za Evropu, Hans Henri P. Kluge.

Alati zasnovani na vještačkoj inteligenciji iz korena menjaju zdravstvenu zaštitu i ulivaju nadu zdravstvenim radnicima koji rade pod velikim opterećenjem.

Od dijagnostičkih sistema do unapređenja organizacije rada, vještačka inteligencija pomaže zdravstvenim sistemima širom Evrope. Međutim, iako se ovi alati već koriste, u većini zemalja ne postoje odgovarajući propisi koji bi uređivali njihovu primenu.

„Najveći izazov danas predstavlja jaz između primjene vještačke inteligencije i njenog odgovarajućeg regulisanja”, rekao je Kluge na konferenciji za novinare održanoj 15. jula u Lisabonu.

On je upozorio da će, što taj jaz bude duže postojao, posledice po ljude biti ozbiljnije.

„Pristrasan algoritam može dovesti do pogrešne dijagnoze stvarnog pacijenta, sa stvarnim i ozbiljnim posljedicama”, naglasio je Kluge.

Već dvije trećine od ukupno 53 zemlje evropskog regiona SZO koristi veštačku inteligenciju u dijagnostici, dok polovina država ima čet-botove za komunikaciju s pacijentima zasnovane na vještačkoj inteligenciji. Ipak, samo svaka dvanaesta zemlja ima strategiju koja definiše način upravljanja i nadzora nad njenom primenom.

Samo osam odsto zemalja evropskog regiona SZO ima posebnu strategiju za primjenu vještačke inteligencije u zdravstvu, dok gotovo 40 odsto nema etičke smjernice za njenu upotrebu u zdravstvenim ustanovama.

Situacija nije bolja ni kada je riječ o obrazovanju. Samo svaka peta zemlja uključuje obuku iz oblasti vještačke inteligencije u obrazovanje budućih zdravstvenih radnika, dok tek svaka četvrta organizuje dodatne obuke za zaposlene u zdravstvenom sistemu.

Kluge je ocijenio da je ovakvo stanje „zabrinjavajuće” i upozorio da može imati ozbiljne posljedice po zdravlje ljudi.

„Sve to dodatno narušava poverenje građana u zdravstvene sisteme u cjelini”, rekao je on.

SZO planira da 2028. godine predstavi Mapu puta za primjenu vještačke inteligencije u zdravstvu, koja bi trebalo da posluži kao smernica državama za bezbjednu, etičku i odgovornu upotrebu ove tehnologije.

Nastavi čitati

Aktuelno