Connect with us

Društvo

CIJENE OSNOVNIH NAMIRNICA KAO NA ROLERKOSTERU: Evo gdje je hrana najviše poskupjela u posljednjih pet godina

Zemlje koje su najteže pogođene poskupljenjem hrane od 2020.

Cijene osnovnih namirnica poput jaja i mlijeka vrtoglavo su oscilirale u posljednjih pet godina. U većini zemalja, cijene hrane su naglo porasle, usljed kombinacije faktora kao što su poremećaji u lancima snabdjevanja nakon pandemije, rat u Ukrajini, rast cijena sirovina, klimatske promjene i bolesti životinja. Ipak, u nekoliko zemalja cijene u prodavnicama su čak i pale.

Evo u kojim evropskim zemljama su cijene hrane najdramatičnije skočile u posljednjih pet godina, prema sajtu o cijenama Numbeo.

Numbeo indeks cijena namirnica
Najveća svjetska baza podataka o troškovima života, Numbeo, ratpi cijene svakodnevnih potrepština u 151 zemlji i teritoriji, koristeći podatke koje unose korisnici, ali i zvanične izvore.

Za ovu analizu korišćena je korpa osnovnih namirnica u kojoj se nalaze: litar mlijeka, pola kilograma bijelog hleba, kilogram bijelog pirinča, desetak jaja standardne veličine, kilogram lokalnog sira, kilogram pilećih fileta, kao i po kilogram banana, paradajza, krompira i crnog luka, plus flaša od 1,5 litara vode.

Belgija: poskupljenje od 12,5 odsto
Inflacija hrane u Belgiji dostigla je vrhunac u martu 2023, kada je premašila 18 odsto. Do jula iste godine cijene su se stabilizovale, a inflacija pala ispod 1 odsto. Od tada je ponovo u blagom porastu, sa 2,8 odsto u aprilu.

U poređenju sa drugim evropskim zemljama, Belgijanci su prošli relativno dobro – poskupljenje osnovne potrošačke korpe za pet godina iznosi “podnošljivih” 12,5 odsto.

Irska: poskupljenje od 17,3 odsto
U Irskoj su cijene osnovnih namirnica porasle za 17,3 odsto od 2020. godine. Iako to nije zanemarljivo, nije ni neuobičajeno za Evropu. Članstvo u EU i visok nivo prehrambene sigurnosti pomogli su da se rast cijena zadrži pod kontrolom – za razliku od, recimo, Velike Britanije.

Ipak, očekuje se novi rast cena usljed velike potražnje i ograničene ponude.

Francuska: poskupljenje od 17,4 odsto
U Francuskoj su cijene hrane naglo skočile zbog rata u Ukrajini, ali i usled manjka radne snage. Inflacija hrane dostigla je vrhunac od 15,9 odsto u martu 2023.

Srećom, pritisci su se brzo smanjili. Iako je inflacija ponovo počela da raste, trenutno je na skromnih 1,2 odsto, što bi mnogi Evropljani dočekali sa olakšanjem.

Italija: poskupljenje od 20,6 odsto
Italijani su osjetili ozbiljan udar po džepu. Inflacija hrane je krajem 2022. i početkom 2023. bila iznad 13 odsto. U jednom trenutku najavljena je i neformalna “štrajk pasta”, jer su cene omiljene namirnice otišle u nebesa.

Protest je ipak otkazan jer su cijene krenule da padaju, ali od tada ponovo rastu – u aprilu je inflacija iznosila 3,2 odsto.

Španija: poskupljenje od 23 odsto
Španija je teško pogođena inflacijom posle pandemije i globalnim poremećajem cena hrane. Inflacija je 2022. snažno rasla, a početkom 2023. prešla i 16 odsto. Danas je usporila na 2 odsto, ali građani i dalje osjećaju posljedice.

Na primer, maslinovo ulje – koje nije u ovoj potrošačkoj korpi, ali je osnovna namirnica u Španiji – poskupelo je čak 60 odsto od 2020, zbog loših žetvi i rasta proizvodnih troškova.

Njemačka: poskupljenje od 43,3 odsto
Rat u Ukrajini snažno je pogodio njemačku ekonomiju, što je dovelo do rasta cijena osnovne korpe za čak 43,3 odsto u posljednjih pet godina.

U martu 2023. inflacija hrane probila je granicu od 20 odsto. Iako je do kraja godine pala gotovo na nulu, od tada je opet u porastu – trenutno iznosi 3,8 odsto, dijelom zbog rasta troškova za proizvođače.

Austrija: poskupljenje od 43,6 odsto
Njemački sused Austrija doživeo je sličan rast cijena. Inflacija hrane dostigla je rekordnih 17 odsto u januaru 2023. Do kraja 2024. pala je na 1 odsto, ali je početkom 2025. ponovo ubrzala i sada iznosi 2,9 odsto.

Dobra vijest je da je Austrija jedna od samo dvije OECD zemlje u ovom istraživanju koje su zabeležile realni rast plata od 2021, pa su građani ipak prošli bolje nego njihovi njemački susjedi.

Švajcarska: poskupljenje od 3,1 odsto
U prvoj polovini 2023. godine, inflacija cijena hrane u Švajcarskoj dostigla je 6,3 odsto, ali se potom naglo usporila, a 2024. godine bilježen je i pad cijena.

Visok početni nivo cijena, snažan franak i fleksibilan sistem carina koji se prilagođava tržištu pomogli su da se izbjegne drastičan rast cijena. Nizak energetski utrošak u efikasnoj poljoprivredi, stabilno energetsko tržište i umjerena povećanja plata dodatno su doprineli stabilnosti. Ipak, ključni faktor su stroge kontrole cijena hrane.

(EUpravo zato/YahooFinance)

Related Topics:

Društvo

PRVO OLUJNI JUGO I 28 STEPENI, PA HLADAN TUŠ! Od četvrtka sve se mijenja!

Velika promjena vremena očekuje nas u narednim danima, a prema najavama meteorologa, u četvrtak će temperatura naglo pasti.

– Lokalno duž rijeka i po kotlinama moguća je prolazna magla. Tokom dana biće sunčano i još toplije uz malu do umjerenu oblačnost. Vjetar slab do umjeren promjenljiv ili sjeveroistočni. Na zapadu i u planinama će poslijepodne početi da duva jugo koji će prema noći jačati i biti umjeren i jak – dodaju oni.

Prema njihovoj prognozi, minimalna temperatura vazduha od četiri do devet, na jugu oko 12, u višim predjelima od minus jedan.

– Maksimalna temperatura vazduha biće od 20 do 26, u višim predjelima od 15 stepeni – kažu oni.

Srijeda, 21. oktobar

U srijedu se očekuje vjetrovito, toplo i promjenljivo oblačno vrijeme uz sunčane periode.

– Na jugu i zapadu će padati kiša, ponegdje i obilnija, a poslijepodne će slabe kiše biti i u ostalim područjima. Duvaće umjeren do jak, na zapadu i olujni južni vjetar. Minimalna temperatura vazduha od četiri do 12, na jugu i zapadu do 15. Maksimalna temperatura vazduha od 18 na jugu i zapadu do 28 na sjeveroistoku, a u višim predjelima od 13 stepeni – navode oni.

Četvrtak, 22. oktobar

U četvrtak će biti oblačno i svježije sa kišom.

– Minimalna temperatura vazduha biče od sedam do 15 stepeni. Maksimalna temperatura vazduha od 15 do 20, u višim predjelima od 10 stepeni – stoji u prognozi.

Petak, 23. oktobar

U noći i ujutro očekuje se oblačnije vrijeme sa kišom na istoku, a u ostalim predjelima suvo uz postepeno razvedravanje.

– Tokom dana promjenljivo oblačno uz sunčane periode u svim predjelima. Minimalna temperatura vazduha od jedan stepen u višim predjelima na zapadu do devet, na sjeveroistoku, na jugu do 14. Maksimalna temperatura vazduha biće od 12 do 17, na jugu do 21, a u višim predjelima od osam stepeni – ističu iz RHMZ-a.

Nastavi čitati

Društvo

VREMENSKA PROGNOZA! Temperature idu do 26 stepeni

U Republici Srpskoj i Federaciji BiH /FBiH/ će biti sunčano i još toplije, uz malu do umjerenu oblačnost.

Jutro će biti pretežno vedro i svježe, u višim predjelima i hladno, a lokalno duž rijeka i po kotlinama uz moguću prolaznu maglu, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda.

Minimalna temperatura vazduha biće od četiri do devet, na jugu oko 12, u višim predjelima od minus jedan, a maksimalna od 20 do 26, u višim predjelima od 15 stepeni Celzijusovih. Duvaće slab do umjeren promjenljiv vjetar ili sjeveroistočni. Na zapadu i na planinama će poslije podne početi da duva jugo koji će prema noći jačati i biti umjeren i jak.

Nastavi čitati

Društvo

GODIŠNJE GUBIMO MANJI GRAD! Zvanični podaci Agencije za statistiku potvrdili crne prognoze za BiH

Bosna i Hercegovina nastavlja da tone u ozbiljnu demografsku krizu. Tokom 2025. godine broj umrlih bio je za 11.696 veći od broja rođenih, pokazuju podaci Agencije za statistiku BiH. U prošloj godini registrovano je 24.105 živorođene djece, što je za dva odsto manje nego 2024. godine. Istovremeno je umrla 35.801 osoba, odnosno 0,58 odsto više nego godinu ranije.

Drugim riječima, prirodnim putem BiH je za samo godinu dana izgubila gotovo 12.000 stanovnika.

Sve manje rođenih, sve više umrlih

Demografska slika dodatno je pogoršana u odnosu na prethodnu godinu.

Negativan prirodni priraštaj u 2024. godini iznosio je 10.997 osoba, dok je tokom 2025. godine razlika između broja rođenih i umrlih povećana na 11.696.

To znači da se jaz između broja novorođenih i preminulih nastavlja širiti, pri čemu je broj rođenih dodatno smanjen, dok je broj umrlih porastao.

Manje brakova, više razloga za zabrinutost

Tokom 2025. godine u BiH je sklopljeno 15.168 brakova, što je za 4,02 odsto manje nego godinu ranije.

Istovremeno su registrovana 2.052 razvoda.

Broj brakova sam po sebi ne određuje broj budućih rođenja, ali pad broja sklopljenih brakova predstavlja još jedan pokazatelj promjena u demografskom i društvenom ponašanju stanovništva.

BiH svake godine ostaje bez jednog manjeg grada

Kada se razlika između broja rođenih i umrlih posmatra kroz brojke, razmjeri problema postaju još očigledniji.

Za samo godinu dana prirodnim putem izgubljeno je gotovo 12.000 stanovnika. To je broj ljudi koji odgovara stanovništvu jednog manjeg grada.

A ovo nije konačna slika demografskog pada.

Podaci Agencije za statistiku BiH ne uključuju migracije stanovništva. Odlazak građana u inostranstvo dodatno utiče na ukupan broj stanovnika, pa je stvarni demografski gubitak zemlje znatno složeniji od onoga što pokazuje samo odnos rođenih i umrlih.

Ako se ovakav trend nastavi, pitanje više nije samo koliko nas se godišnje rodi i umre, već koliko će ljudi u BiH uopšte biti za nekoliko decenija.

(Buka)

Nastavi čitati

Aktuelno