Gdje je novac od PDV-a koji je uzet od Banjaluke i Bijeljine po osnovu Zakona o budžetskom sistemu koji je usvojen u decembru 2024. godine, pitanje je koje predstavnici PDP-a žele postaviti u Narodnoj skupštini RS, i to u vanrednom terminu.

Tvrde da trećinu od 27 poslanika, koliko je potrebno da se sazove posebna sjednica, imaju, a vlast, kako poručuju, treba da podnese izvještaj kako i gdje su raspoređeni milioni maraka koji se mjesečno uzimaju po ovom osnovu od dva najveća grada u Republici Srpskoj.

Podsjećaju da je ključ zakona bio da se od Banjaluke i Bijeljine godišnje uzme sedam odsto prihoda od PDV-a, a da se tim novcem pomogne 35 nerazvijenih i izrazito nerazvijenih opština u Srpskoj, čiji su poreski prihodi gotovo pa jedini izvor finansiranja.

“Gdje je otišao novac Bijeljine i Banjaluke. U koje to nerazvijene opštine je otišao taj novac”, pitao je Draško Stanivuković, gradonačelnik Banjaluke.

Njegov kolega iz Semberije, Ljubiša Petrović, rekao je nedavno da je Bijeljina od početka ove godine pa do kraja aprila na ime PDV-a izgubila pet miliona KM.

“Tu se krije odgovor na sva ova podmetanja koja se tiču kašnjenja u isplati mnogih primanja, u isplati podsticaja, u isplati subvencija i po pitanju još mnogo čega. I to da li to neko htio da prizna ili ne”, kazao je gradonačelnik Bijeljine na sjednici Skupštine grada koja je održana krajem maja.

Dodao je da su podnijeli inicijativu za ocjenu ustavnosti spornog zakona.

“Dobili smo usmeno obećanje da će se o inicijativi Ustavni sud Republike Srpske oglasiti ili na majskoj ili na junskoj sjednici. Pošto smo vidjeli da na dnevnom redu sjednice u maju nema te inicijative, očekujemo raspravu na junskoj sjednici Ustavnog suda RS”, kazao je Petrović.

S druge strane, iz “malih” opština tvrde da su već osjetili veći priliv novca po ovom osnovu.

“Veći je priliv nego što je planiran u odnosu na prošlu godinu i to je zahvaljujući zakonu koji je donesen. Ne mogu tačno reći koji je iznos, pravićemo na šest mjeseci presjek”, tvrdi u izjavi za “Nezavisne novine” Miroslav Bjelica, načelnik opštine Trnovo.

Taj novac, kako kaže, pokriće servisiranje obaveza opštine.

“Imamo puno radnika u nevladinom sektoru, opštini, to je sve nekako ogroman namet mjesečno i znači nam mnogo. Inače, imamo malo prihoda od PDV-a, na godišnjem nivou je to oko 700.000 i nadamo se da ćemo ovom promjenom izaći na milion”, rekao je Bjelica.

Da je uslijedilo povećanje po ovom osnovu, svjedoči i načelnik Šekovića Miladin Lazić.

“Kvote su povećane za određeni iznos nego ranije, u određenom procentu, ali ne mogu da kažem tačno koliko, jer PDV nije fiksan iznos, zavisi to od raspodjele samih sredstava na nivou BiH. To je naravno mjera koja znači nerazvijenim opštinama kojima je PDV jedan od rijetkih izvora prihoda i koje nemaju mogućnost da povećaju vlastite prihode. Projekcija za ovu godinu što se tiče PDV-a u Šekovićima je oko 3,9 miliona KM”, rekao je Lazić za “Nezavisne novine”.

Za predstavnike opozicije, koji će inicirati da se znaju tačni detalji i iznos raspoređenog novca, posebna sjednica je logičan slijed otpora koji su pružili prošle godine kada je zakon trebalo da bude usvojen.

“Ako ste uzeli od dva grada novac iznenadnim posebnim zakonom, logično je da poslije nekog vremena pitamo zašto ste to uradili i gdje je novac otišao. Mislim da oko toga ne treba praviti neki spektakl, iako vjerujem da vlast hoće”, kaže za “Nezavisne novine” Igor Crnadak, predsjednik Kluba poslanika PDP-a.

Najavljuje da će uskoro u parlament poslati i inicijative po drugim pitanjima.

“U javnosti je primijećeno da gospođa (Željka) Cvijanović odbija da govori kako se desilo da je njena porodica dobila višemilionski iznos za projekat ‘Srpska open’, koje su sve firme bile angažovane. Taj institut, sjednica Skupštine, mora biti da se dođe do onoga što je najvažnije, a to je istina”, poručio je Crnadak.

Inicijative opozicije iz vlasti gledaju u dva pravca.

“Ako je u pitanju neko saznanje, neka postave poslaničko pitanje, a ako je u pitanju marketing, neka traže sjednicu. Potpuno razumijem zainteresovanost PDP-a i ostalih u vezi s tim, ali to nije neko nedokučivo pitanje, koje je teško saznati”, rekao je Nenad Stevandić, predsjednik NS RS, za “Nezavisne novine”.

Podsjetimo, uoči rasprave u NS RS o ovom zakonu u Banjaluci su održani trodnevni protesti na kojima su se okupili građani pretežno iz Bijeljine i Banjaluke, a na poziv Draška Stanivukovića i Ljubiše Petrovića.

Situacija tih decembarskih dana bila je na ivici kulminacije u najvećem gradu u Srpskoj, a ostaće zabilježen žustar verbalni sukob tokom sjednice Saveza opština i gradova između Ljubiše Petrovića, gradonačelnika Bijeljine, i Ljubiše Ćosića, predsjednika pomenutog Saveza i gradonačelnika Istočnog Sarajeva. To se kasnije prenijelo i na skupštinsko zasjedanje jer je Ćosić izviždan, a stvari su dostigle tačku ključanja jer Petroviću i Stanivukoviću nije dozvoljen ulazak u salu, a u sve je bio uključen i MUP Srpske.