Connect with us

Društvo

DANAS JE VIDOVDAN, dan posebnog značaja za srpski narod

Srpski narod danas obeležava Vidovdan – državni, verski i istorijski praznik ustanovljen u znak sećanja, poštovanja i zahvalnosti prema svim stradalima za otadžbinu, a značaj praznika kao simbola slobode, patriotizma i herojstva proističe i iz istorijskih događaja vezanih za taj datum.

Srpska pravoslavna crkva, njeni vernici i narod Vidovdan obeležavaju s posebnim poštovanjem, pre svega kao sećanje na svesnu žrtvu kneza Lazara i njegovih saboraca, u Boju na Kosovu protiv Turaka na Vidovdan 1389. godine.

Upravo zbog te svesne žrtve, koju su srpski ratnici tada odabrali, Kosovski boj postao je ključna odrednica srpske istorije, a žrtva Kosovskih mučenika na čelu sa Svetim knezom Lazarom, postala je okosnica nacionalnog predanja Srba, večita podsetnica na neophodnost otpora i borbe.

U boju je, od ruke srpskog junaka Miloša Obilića, koji je poštovan i oslikavan kao sveti ratnik, poginuo sultan Murat.
Knez Lazar je ubijen, od turske ruke, po zarobljavanju.

U prilikama u kojima se Srbija, i uopšte jugoistočna Evropa, nalazila te 1389, opredeljenje za borbu koju je predvodio knez Lazar bilo je svesna žrtva, što epika vidi kao opredeljenje za Carstvo Nebesko.

Iako su Turci do tada uveliko ovladali velikim delom ovog dela Evrope, i bili su neuporedivo brojniji, pritom obezbeđene zaleđine, verski i moralni motiv odredio je da se turskim napadačima ima pružiti otpor bez obzira na posledice.

Ključni događaj, kako je istoriografija odavno protumačila, bio je zapravo Boj na Marici, septembra 1371. godine, kada su braća Mrnjavčevići teško poraženi. Posle Marice više nije postojala mogućnost snažnog otpora, otuda je svesna žrtva koju je odabrao knez Lazar utoliko uzvišenija.

Smatra se da se u Boju na Kosovu borilo 15 do 20 hiljada ratnika na srpskoj strani, protiv oko 30.000 Turaka. Raspoloživi istorijski izvori ne dopuštaju jasniju sliku.

Nesumnjivo je da su žrtve na obe strane bile strahovite, o čemu svedoči i činjenica da su oba vladara poginula. Smrt sultana Murata u Boju na Kosovu na Vidovdan 1389. jedini je takav slučaj u celokupnoj turskoj istoriji.

Na najvišem državnom nivou Vidovdan je posebno prigodno obeležen povodom 500 godina Boja na Kosovu, 1889. kada je centralna manifestacija bila u Kruševcu, odakle je posle pričešćivanja u Lazarici, knez Lazar sa saborcima 1389. krenuo put Kosova, u boj s Turcima.

Petstogodišnjica 1889. bila je prilika za niz prigodnih manifestacija, od miropomazanja kralja Aleksandra Obrenovića, ili ustanovljenja najvišeg Ordena Svetog kneza Lazara, do svečane sednice Srpske kraljevske akademije posvećene Vidovdanu ili gradnje, na centralnom gradskom trgu Kruševca, monumentalnog spomenika Kosovskim mučenicima.

Sve potonje oslobodilačke borbe Srba uvek su bile i u znaku Kosova.

Vodeća odrednica oslobodilačke borbe Srba tokom čitavog 19. veka bila je poziv na oslobođenje Kosova.

San generacija ostvaren je pobedama Srba nad Turcima na Kumanovu i Velesu 1912. godine, u Prvom balkanskom ratu. Kosovo i Stara Srbija najzad su tada oslobođeni.

Vidovdan se pokazao kao dan posebne važnosti i u nizu potonjih događa srpske istorije.

Nacionalni revolucionar Gavrilo Princip usmrtio je nadvojvodu Franca Ferdinanda, naslednika krune Habzburga, upravo na Vidovdan, u Sarajevu, 1914. godine. Tim činom izražen je decenijma nagomilavani bes protivnika tuđinske vlasti u Bosni i Hercegovini.

Austrougarska je, nesumnjivo uz podsticaj Berlina, to iskoristila za napad na Srbiju, što se ispostavilo kao početak Velikog rata.

Pet godina kasnije, upravo na Vidovdan 1919. potpisan je Versajski mirovni sporazum, između zemalja Antante i Nemačke, vinovnice Prvog svetskog rata. Austrougarska nije preživela okončanje rata koji je započela, raspala se po raspadu Solunskog fronta.

Ishod velike srpske pobede u Velikom ratu bilo je obrazovanje Kraljevstva Srba, Hrvata i Slovenaca, čime su ostvareni srpski ratni ciljevi i okupljanje pod jednim državnim krovom srpskih istorijskih i etničkih zemalja. Vladalo je tada uverenje da su nacionalna stremljenja konačno ostvarena.

Prvi ustav nove zajedničke države donet je takođe na Vidovdan 1921. godine.

U potpuno izmenjenim okolnostima 1948. jedan od najdramatičnijih momenata poratne Jugoslavije, bio je takođe na Vidovdan, kada je u Bukureštu objavljena Rezolucija o stanju u KPJ. Sovjetski vođa Staljin obelodanio je tada nameru da razvlasti partijski i državni vrh u Beogradu, što je dovelo do dugogodišnjeg prekida odnosa s Moskvom.

Na Vidovdan 2001. godine, Tribunalu za bivšu Jugoslaviju u Hagu, izručen je Slobodan Milošević, prethodno predsednik Srbije i Savezne republike Jugoslavije, što su tadašnje vlasti objašnjavale kao slučajnost.

Related Topics:

Društvo

SUVE SLAVINE U TESLIĆU! Šta se dešava na vodozahvatu Studenci i ko je sve ostao bez kapi vode?

Zbog pogoršanih uslova na vodozahvatu Studenci, došlo je do problema u vodosnabdijevanju na području Teslića, a u višim zonama i do potpunog prekida isporuke vode.
Iz Preduzeća komunalnih djelatnosti “Rad” Teslić saopšteno je da je proizvodnja pitke vode svedena na minimum zbog izuzetno otežanih uslova zahvatanja sirove vode na vodozahvatu Studenci.
Usljed toga, korisnici gradskog vodovoda suočavaju se sa otežanim snabdijevanjem, dok je u pojedinim višim zonama isporuka vode potpuno obustavljena. Iz ovog preduzeća navode da radnici vodovoda intenzivno rade na otklanjanju nastalih poteškoća i ponovnom uspostavljanju normalnog rada postrojenja.

Nastavi čitati

Društvo

VREMENSKA PROGNOZA! Temperature padaju, stiže i snijeg

U BiH se očekuje oblačno, tmurno i hladno vrijeme uz povremenu kišu ili rosulju, a samo u višim planinama moguća je susnježica ili snijeg.

Više suvog vremena se očekuje u drugom dijelu dana, dok će u Hercegovini biti toplije, sunčano i vjetrovito uz promjenljivu oblačnost, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda.

Vjetar će slab do umjeren sjevernih smjerova, a u Hercegovini se očekuje umjerena do jaka bura. Jutarnja temperatura vazduha biće od tri do deset, u višim predjelima od jedan, a najviša dnevna od pet do deset, na jugu do 16 stepeni Celzijusovih.

Nastavi čitati

Društvo

FEDERALNA MINISTRICA JASNA DURAKOVIĆ O RETROGRADNOM MERKURU: Preporučila građanima da odlože poslovne aktivnosti

Federalna ministarka obrazovanja Jasna Duraković na TikToku poručila građanima da poslovne dogovore i ugovore odlože do 14. novembra zbog retrogradnog Merkura.

Federalna ministarka obrazovanja i nauke Jasna Duraković (SDP) obratila se građanima i pratiocima na svom nalogu na društvenoj mreži TikTok govoreći o uticaju takozvanog retrogradnog Merkura.

Durakovićeva je navela da se javlja kako bi podijelila zapažanja, ističući da pomenuti period traje od 30. oktobra do 14. novembra. Dodala je da je ranije bila upozorena da obrati pažnju na komunikaciju i ponašanje, te da je usljed loših komunikacijskih iskustava proteklih dana počela da vjeruje da položaj planeta utiče na raspoloženje, ponašanje i međusobne odnose ljudi.

Pojasnila je da joj aktuelna situacija posebno teško pada s obzirom na to da je Blizanac u horoskopu i komunikolog po struci, navodeći da joj je nastupila komunikacijska blokada zbog koje je odlučila da se primiri i podijeli utiske sa pratiocima.

Ministarka je u video-snimku istakla i da je primijetila pojačanu nervozu među ljudima, navodeći da pojedinci prosipaju nervozu bez ikakvog razloga.

Zbog toga je odlučila da se povuče do 14. novembra, uputivši istu preporuku i građanima uz savjet da poslovne obaveze ostave po strani dok se retrogradni Merkur navodno ne povuče.

U svom obraćanju takođe je toplo preporučila da se dogovori, pregovori i potpisivanje ugovora odlože za drugu polovinu novembra, kada bi, prema njenim riječima, trebalo da se poslože stvari i omogući normalna međusobna komunikacija.

Nastavi čitati

Aktuelno