Svijet
STIŽE DVA MILIONA LJUDI? Na pomolu nova migrantska kriza u Evropi
Građanski rat u Sudanu stvara potencijalno najtežu migracijsku krizu u Evropi od 2015. godine. Skoro dva miliona ljudi spremno je da krene prema Evropi.
Građanski rat u Siriji 2015, zemlji sa populacijom od samo 22 miliona, pokrenuo je najveću migrantsku krizu u Evropi od Drugog svjetskog rata.
Više od šest miliona Sirijaca raseljeno je unutar zemlje, a 5,6 miliona pobjeglo je u susjedne zemlje, pri čemu je stotine hiljada njih stiglo na grčka ostrva preko Turske.
Slike sa Lezbosa, Kosa, Lerosa i drugih egejskih ostrva prepunih pretovarenih čamaca i iscrpljenih izbjeglica ostale su urezane u kolektivno sjećanje Evrope.
Danas, građanski rat u Sudanu, zemlji sa skoro 47 miliona stanovnika, stvara krizu još većih razmjera.
Sa više od 12 miliona raseljenih – 7,73 miliona unutar granica i 4,05 miliona u susjednim zemljama, Sudan prijeti da ponovi šok iz 2015. godine, ali ovaj put sa Kritom i južnom Grčkom u epicentru, jer tokovi dolaze iz Libije, a ne sa istočnih granica.
Poređenje je neizbježno – kao što je Sirija tada, Sudan danas prijeti Evropi dramatičnom migrantskom krizom.
Humanitarna katastrofa
Dvije godine nakon izbijanja građanskog rata u Sudanu, u aprilu 2023. godine, sukob između Sudanske vojske (SAF) i paravojnih Snaga za brzu podršku (RSF) gurnuo je zemlju u jednu od najbolnijih kriza 21. vijeka.
Brojke su zapanjujuće: prema podacima Visokog komesarijata UN za izbjeglice (UNHCR), do jula 2025. godine 12,05 miliona ljudi je raseljeno, što je 25 odsto stanovništva zemlje, prenosi Euronews.
Od toga, 7,73 miliona ostaje interno raseljeno, dok je 4,05 miliona pobjeglo u susjedne zemlje, poput Egipta, Čada i Južnog Sudana.
Međunarodna organizacija za migracije (IOM) karakteriše ovu krizu kao najbrže rastuću krizu raseljavanja u svijetu.
Uslovi u Sudanu su užasni. Između 70 i 80 odsto bolnica prestalo je sa radom zbog bombardovanja, pljački i nedostatka resursa.
Sistemi vodosnabdijevanja u velikim gradovima, poput Kartuma, urušili su se, ostavljajući milione bez pristupa čistoj vodi.
Epidemije kolere, malarije i zaušaka se nekontrolisano šire, dok UN upozorava na predstojeću glad u 17 geografskih zona, posebno u Sjevernom Darfuru i Senaru.
Humanitarna pomoć je na izdisaju: obezbijeđeno je samo 13 odsto potrebnog finansiranja, a operacije distribucije hrane se prekidaju zbog nasilja i pljački. Glad se sada koristi kao oružje rata, pojačavajući očaj stanovništva.
Putevi bjekstva: Od Sudana do Evrope
Kriza je natjerala milione Sudanaca da potraže utočište van granica.
Veliki broj Sudanaca pokušava da stigne do obala Libije preko Čada.
Libija predstavlja glavni koridor ka Evropi. Ove rute su određene geografijom, etničkim vezama i mrežama krijumčara.
Libija i Egipat su ključne tranzitne tačke za one koji ciljaju na Evropu, pri čemu Krit postaje glavna destinacija zbog svoje blizine libijskoj obali.
DTM Sudan Mobility u izvještaju iz juna 2023. navodi da su glavna mjesta porijekla raseljenih lica Kartum (20 odsto), Južni Darfur (21 odsto) i Sjeverni Darfur (20 odsto), što naglašava širok geografski opseg krize.
Libija postala novi čvor krijumčarenja
Libija, uronjena u sopstvenu političku nestabilnost, pretvorila se u centralnu stanicu za Sudance.
Područja poput Sebhe, Kufre i Baraka funkcionišu kao neformalni čvorovi, gdje krijumčari i lokalne milicije eksploatišu raseljene.
Prema izvještaju IOM-a iz marta 2024, Sudanci čine 27 odsto registrovanih migranata u Libiji, a tokovi su se eksponencijalno povećali 2025. godine.
Obale Sirte i Zuare su glavne tačke polaska za Evropu, sa gumenim čamcima i starim ribarskim brodovima koji se kreću ka Kritu, prevozeći od 50 do 100 osoba po putovanju.
Nedostatak državne kontrole u Libiji omogućava mrežama krijumčara da cvjetaju, pretvarajući izbjeglice u “ljudsku robu”.
Prema Libiji putuje i veliki dio raseljenih koji su pobjegli u Čad, koristeći mreže krijumčara migranata kako bi stigli do obala Mediterana.
Libija nije samo zemlja podijeljena na dva dijela, istočni i zapadni.
Naprotiv, u zemlji postoje i drugi, nezvanični centri moći. Nacionalna naftna kompanija, plemenski poglavari (jer plemena igraju važnu ulogu) u različitim oblastima, kao i broj moćnih poslovnih ljudi.
Prisutne su i druge nezavisne oružane organizacije, uključujući i džihadističke grupe.
Pored njih, u Libiji se nalazi značajan broj stranih snaga – zvaničnih trupa, plaćenika i stranih boraca.
Egipat kao kapija ka Mediteranu
Egipat je dom za 1,5 miliona sudanskih izbjeglica, ali nedostatak adekvatnih socijalnih usluga i nejasan pravni status primoravaju mnoge da traže izlaz ka Libiji i Mediteranu.
Rute preko Marsa Matruha i El Saluma su popularne, sa krijumčarima koji naplaćuju od 1.000 do 2.500 dolara po osobi za prevoz do libijske obale.
Ova situacija pojačava tokove ka Grčkoj, jer izbjeglice vide Evropu kao jedinu nadu za sigurnost i stabilnost.
Egipat zato vrši pritisak na Evropsku uniju da dobije finansijska sredstva kako bi zadržao unutar svojih granica Sudance – i ne samo njih, već i potencijalne ilegalne migrante ka Evropi i spriječio ih da masovno putuju ka Libiji, gdje se nalaze najjače mreže krijumčara.
Takođe, u okviru istih pregovora sa EU, smatra da nema razloga da prihvati povratak Egipćana koji takođe predstavljaju sve veću etničku grupu koja ilegalno stiže na Krit i Gavdos, tvrdeći da je njihov broj veoma mali u poređenju sa brojem migranata koje sam Egipat prima.
Štaviše, na nedavnom sastanku između predstavnika Egipta i EU, evropski zvaničnici su bili šokirani čuvši indirektne prijetnje Egipta o otvaranju granica sa Libijom.
Ne samo za Sudance, već i za druge grupe, poput onih iz Bangladeša koji avionom dolaze u Egipat kako bi prešli u Libiju i odatle u Evropu.
Slična je situacija i u Libiji, gdje često iste organizacije koje krijumčare migrante žele da dobiju dio sredstava EU za borbu protiv migracija.
Grčka u centru pažnje
Grčka, a posebno Krit, nalazi se u centru ove nove migrantske krize.
Prema Ministarstvu migracija i azila, dolasci iz Libije su se povećali sa više od 8.000 ljudi koji su stigli na Krit od početka 2025. godine, u poređenju sa 5.000 za cijelu 2023. godinu.
Prema procjenama, dolasci bi mogli dostići 12.000 do kraja ljeta, što je više nego dvostruko u odnosu na prošlu godinu.
Lokalne zajednice u Jerapetri, Haniji i južnom Peloponezu su na ispitu, sa zabrinutošću da bi situacija mogla prerasti u novu krizu, sličnu onoj iz 2015. godine.
Istovremeno, govoreći u parlamentu, grčki premijer Kirjakos Micotakis najavio je hitne mjere za rješavanje povećanih migracionih tokova iz Libije prema Kritu i, između ostalog, najavio da će migranti koji ilegalno ulaze u Grčku biti uhapšeni i zadržani.
Takođe je objasnio da će odmah biti donesena zakonska regulativa za tromjesečno zamrzavanje razmatranja novih zahtjeva za azil od strane države.
AF: Glavni koridori
Međunarodna organizacija za migracije (IOM) zabilježila je glavne koridore za Sudance koji traže spas van zemlje:
*Čad: Oko 1.190.500 ljudi (28%), uglavnom iz Darfura.
*Južni Sudan: Oko 1.190.500 (28%), često Južnosudanci koji su izbjegli u Sudan i sada se vraćaju.
*Egipat: Više od 1.104.000 (26%), uglavnom iz Kartuma i Sjevernog Sudana.
*Libija: Procjene se kreću od 130.000 do čak 300.000, uglavnom preko mreža krijumčara iz Čada i Zapadnog Egipta.
Nezavisne
Svijet
IZ AfD-a PORUČILI: Njemačka u NAJVEĆOJ KRIZI od kraja Drugog svjetskog rata
Katastrofalna politika vladajućeg establišmenta dovela je NJemačku u najveću krizu od Drugog svjetskog rata, i to je vidljivo u svakom dijelu društva, rekao je poslanik Alternative za NJemačku /AfD/ u Bundestagu Tobias Tajh.
“Pitanja poput inflacije, ratne opasnosti i direktnih efekata na politiku, sve je teže prikriti. LJudi shvataju da zemlja ide u izuzetno nepovoljnom smjeru”, rekao je Tajh.
Tajh, član Odbora za pitanja EU, vjeruje da predstoji politička promjena kursa.
“Ekstremna politička ljevica, koja je preko univerziteta i medija ušla u politiku, se raspada. Širom Evrope i svijeta može se vidjeti da klatno ide u suprotnom smjeru. Verujem da smo na početku velikih promjena i da je takozvani lijevo radikalni trend u svim državama dostigao svoj kraj”, rekao je Tajh za Sputnjik.
Na pitanje da li AfD i dalje vidi Rusiju kao jedinog jakog ekonomskog partnera u Evropi, Tajh je odgovorio da se prijateljstvo dvije zemlje ne zasniva samo na razmjeni jeftine energije, već da postoji ekonomska činjenica da je Rusija energetski dobavljač i da NJemačka, kao industrijska zemlja, tu energiju neophodno treba.
“Trgovina između naših zemalja uvek je korisna. A sankcije su u svakom smislu kontraproduktivne. Nema potrebe za samozavaravanjem u Evropi. Konflikt u Ukrajini će se riješiti na ovaj ili onaj način”, rekao je Tajh.
Siguran je da će doći do nekog dogovora između SAD i Rusije o ukrajinskom pitanju, jer bi alternativa bio vječiti rat, što nije realno, niti bilo kome koristi.
“Zato moramo raditi na tome da se taj dogovor, kakav god bio, postigne što prije i svim sredstvima. Broj žrtava u Ukrajini je ogroman, ako se konflikt vještački održava, samo ćemo imati dodatne, besmislene žrtve”, kaže Tajh.
On je naveo da AfD ima dobre odnose sa SAD, kao i sa predsjednikom Donaldom Trampom. Ukazao je da Tramp od svih zapadnih državnika ima najpragmatičniji, miran pristup ratu u Ukrajini, ali da je to u suprotnosti sa dubokom državom i u Americi i u Evropi.
“U AfD-u znamo kako izgleda borba s njom. Ali nema potrebe za samozavaravanjem u Evropi. Konflikt će se rešiti na ovaj ili onaj način. Finansijska sredstva Ukrajine odavno su iscrpljena”, zaključio je Tajh.
Svijet
JE LI SVIJET NA IVICI NOVOG RATA? Tramp saopštio da je vazdušni prostor iznad Venecuele zatvoren
Američki predsjednik Donald Tramp saopštio je da je vazdušni prostor iznad Venecuele potpuno zatvoren.
“Sve avio-kompanije, pilote, dilere droge i trgovce ljudima molimo da smatraju vazdušni prostor iznad Venecuele i oko nje potpuno zatvorenim. Hvala vam na pažnji posvećenoj ovom pitanju”, objavio je Tramp na mreži “Trut sošl”.
Od početka septembra američki borbeni avioni gađali su brodove sa drogom iz Venecuele i drugih latinoameričkih zemalja.
Tramp je ranije ove sedmice ponovio prethodne prijetnje da će početi bombardovanje kopnenih ciljeva
Svijet
ŠTA NA SVE KAŽU LJEKARI? Smrtni slučajevi djece dovedeni u vezu sa vakcinama protiv korona virusa
Američka Administracija za hranu i lijekove (FDA) navela je u internom dopisu da je najmanje 10 djece vjerovatno umrlo zbog vakcinacije protiv virusa korona, navodeći kao mogući uzrok miokarditis, odnosno upalu srca, piše Njujork tajms.
Udopisu, koji je napisao glavni medicinski i naučni službenik FDA Vinaj Prasad, nisu otkriveni uzrast ili zdravstveno stanje djece, niti proizvođači vakcina koji su u to uključeni.
Prasad je, navodi Njujork tajms, opisao nalaz kao duboko otkriće i najavio planove za pooštravanje nadzora nad vakcinama, uključujući zahtjev za obavljanje nasumičnih studija za sve podgrupe.
U tekstu piše da nalazi novog pregleda FDA nisu objavljeni ni u jednom medicinskom časopisu, ta da će se komitet za vakcine Centra za kontrolu i prevenciju bolesti sastati sljedeće sedmice.
Ministar zdravlja Robert F. Kenedi Mlađi potpuno je promijenio politiku administracije SAD o vakcinama protiv virusa korona, ograničavajući pristup vakcinama na osobe starije od 65 godina, kao i na one sa osnovnim zdravstvenim problemima.
Kenedi je doveo u vezu vakcine sa autizmom i nastoji da preuredi politiku imunizacije na nacionalnom nivou.
Tokom Trampovog prvog mandata, kada se pandemija pojavila, i pod njegovim nasljednikom Džozefom Bajdenom, američki zdravstveni zvaničnici snažno su podržavali vakcine u borbi protiv virusa korona.
-
Politika16 sati agoVUKOVIĆ UPOZORAVA: Proglašenje “Muslimanskog bratstva” terorističkom organizacijom otvara ozbiljna pitanja za BiH
-
Politika2 dana agoUPRKOS HELEZOVOJ ZABRANI Sijarto sletio u Banjaluku
-
Region15 sati agoU TUMORU GENERALA PAVKOVIĆA PRONAĐEN URANIUM I TEŠKI METALI: “Revolucionaran dokaz o posljedicama NATO bombardovanja”
-
Politika1 dan ago“ĆUTOLOG” NA NAJPLAĆENIJOJ FUNKCIJI! Šljivićeva sjela u RUGIPP dok 16 doktora nauka čeka posao
-
Politika14 sati agoŠOKANTNO! Šta sve od imovine ima “PREPOŠTENI” Luka Petrović, direktor ERS-a?
-
Politika2 dana agoŠLJIVIĆ ODGOVORILA GRAHOVČEVOJ: „Moje diplome su u Narodnoj skupštini, a salon ljepote ne znači da nisam pravnik“
-
Politika3 dana agoERS PRED KOLAPSOM! “Gacko” ispao sa mreže, “Ugljevik” ostaje bez uglja
-
Svijet2 dana agoPROCURIO VOJNI PLAN NJEMAČE U SLUČAJU SUKOBA SA RUSIJOM: Brza mobilizacija 800 hiljada NATO vojnika
