– Ministarstvo za evropske integracije i međunarodnu saradnju Republike Srpske odbilo je zahtjev organizacije Transparency International u BiH (TI BiH) za dostavljanje ugovora koje su sa Vladom Srpske sklopili američki konsultanti i saradnici Donalda Trampa, Kris LaCivita i Džejms Bler, saopšteno je iz TI BiH.

Kako navode iz ove organizacije, u odgovoru koji potpisuje resorni ministar Zlatan Klokić nisu dostavljeni traženi ugovor niti njegova cijena, uz obrazloženje Ministarstva da se radi o povjerljivim informacijama koje zahtijevaju zaštitu tajnih podataka i poseban režim pristupa.

Iz TI BiH ocjenjuju da odgovor Ministarstva ne sadrži zakonske odredbe na kojima se odbijanje temelji, te da, uprkos odredbama Zakona o slobodi pristupa informacijama, nije obrazložen test javnog interesa niti je navedena konkretna šteta koju bi objavljivanje izazvalo.

Pozivajući se na pisanje lista „Njujork tajms“, iz TI BiH podsjećaju da su LaCivita i Bler dobili po nekoliko stotina hiljada dolara za pružanje savjeta u vezi sa izborima. S obzirom na to da je riječ o javnom novcu, u ovoj organizaciji smatraju da vlasti Srpske moraju objasniti kakve su savjetodavne usluge plaćene sredstvima poreskih obveznika.

Dodatnu sumnju, kako tvrde, izaziva dokumentovano prisustvo pojedinih konsultanata, uključujući Blera, na predizbornom skupu SNSD-a, što otvara pitanje da li su budžetskim sredstvima finansirane i stranačke aktivnosti.

U saopštenju se dalje navodi da uvid u američki registar stranih agenata (FARA) pokazuje da su institucije Republike Srpske tokom 2025. i 2026. godine zaključile niz lobističkih ugovora čije poznate osnovne naknade iznose ukupno 9,37 miliona dolara, dok su kod pojedinih aranžmana iznosi zacrnjeni.

Prema analizi TI BiH, među tim dokumentima nalazi se ugovor sa kanadskom firmom „Dickens & Madson“ vrijedan četiri miliona dolara, potpisan u septembru 2025. godine, u kojem se kao ciljevi navode nezavisnost Republike Srpske, uklanjanje visokog predstavnika Kristijana Šmita, otkazivanje izbora zakazanih za novembar te godine, te ukidanje sankcija Miloradu Dodiku, njegovoj porodici i povezanim subjektima.

Slični ciljevi, uključujući kampanju o navodnom političkom i vjerskom progonu, navode se i u ugovorima sa firmama „RRB Strategies“ Roda Blagojevića i „GS2 Law“.

Iz TI BiH ističu da se angažovanje lobista nastavilo i u 2026. godini, uprkos tome što je Kancelarija za kontrolu strane imovine SAD (OFAC) u oktobru 2025. godine uklonila Dodika i povezane osobe sa liste sankcionisanih lica. Tako ugovor sa firmom „Zell & Associates“ za 2026. godinu predviđa preispitivanje Dejtonskog sporazuma, posebno Aneksa 10, ukidanje bonskih ovlašćenja, zatvaranje OHR-a, postepeno povlačenje EUFOR-a, ali i jačanje ekonomskih odnosa sa SAD kroz zajedničko istraživanje mineralnih sirovina i rijetkih minerala.

Na kraju saopštenja,objavljenog na transparentno.ba, iz Transparency Internationala upozoravaju da je Ustavni sud BiH ranije zabranio budžetske isplate povezane sa ugovorima čiji je cilj lobiranje protiv Ustava BiH i odluka pravosudnih institucija, te ocjenjuju da se uskraćivanjem traženih ugovora javnosti onemogućava uvid u to da li su nadležni organi nastavili sa finansiranjem takvih aktivnosti.

(BN) Foto: SNSD

Predsjednik Pokreta Sigurna Srpska (PSS) i gradonačelnik Banjaluke Draško Stanivuković ironično je prokomentarisao posljednje istupe lidera SNSD-a Milorada Dodika u kojima se najavljuje preispitivanje zloupotreba u oblasti koncesija i ograničavanje rada kladionica, najavljujući za sutra konferenciju za novinare na kojoj će, kako je naveo, govoriti i o navodnoj „kupovini poslanika“.

U objavi povodom aktuelnih političkih dešavanja u Republici Srpskoj, Stanivuković je ocijenio da upravo dugogodišnja vladavina SNSD-a snosi odgovornost za stanje u oblastima na koje sada ukazuje vrh te stranke.

„Vjerujem da samo gospodin Dodik može da se obračuna sa kriminalom, kockarnicama, spornim koncesijama i svim drugim pošastima u Republici Srpskoj. Uostalom, ko bi to mogao bolje od čovjeka koji ih je proteklih 20 godina stvarao, omogućio i stavio u zakonske okvire“, poručio je Stanivuković.

Lider PSS-a dodao je da predsjedniku SNSD-a želi uspjeh u najavljenim potezima, uz najavu sutrašnjeg obraćanja medijima.

„Zato mu želim mnogo uspjeha u ovom obračunu. Jer u životu je najteže boriti se sa samim sobom i na kraju pobijediti samog себе. O svim ovim temama, kao i o otvorenom konkursu za kupovinu poslanika, sa rokom do 16. decembra, govoriću sutra na konferenciji za novinare u 12.00 časova“, naveo je Stanivuković.

Kontekst ranijih izjava i polemika o većini

Stanivukovićeva reakcija uslijedila je nakon što je predsjednik SNSD-a Milorad Dodik u proteklom periodu uputio više zahtjeva institucijama Republike Srpske, uključujući i poziv Vladi RS od 26. oktobra 2026. godine da zabrani otvaranje novih kladionica i salona za igre na sreću, postavljanje aparata u ugostiteljskim objektima te reklamiranje igara na sreću, navodeći potrebu zaštite djece i mladih. Pored toga, Dodik je u najnovijem obraćanju zatražio i provjeru eventualnih zloupotreba u oblasti koncesija i organizacije školskih ekskurzija.

Istovremeno, na političkoj sceni traju polemike u vezi sa formiranjem skupštinske većine. Lider SNSD-a Milorad Dodik ranije je otvoreno izjavio da je cilj jačanja kapaciteta vladajuće koalicije obezbjeđivanje dvotrećinske većine u Narodnoj skupštini Republike Srpske i deset poslanika u Predstavničkom domu Parlamentarne skupštine BiH, što analitičari bliski vlastima ocjenjuju kao političku borbu za stabilnost i šire interese, a ne kao kupovinu poslanika. Sa druge strane, pojedini mediji, poput RTRS-a, u osvrtu na Stanivukovićeve optužbe o političkim preletima podsjetili su da su u redove Pokreta Sigurna Srpska ranije prešli pojedini poslanici iz drugih opozicionih stranaka, poput Milana Savanovića iz Liste za pravdu i red i Maje Dragojević Stojić iz SDS-a.

Vlada Republike Srpske prihvatila je Informaciju o inicijativi za izdavanje garancije Republike Srpske za kreditno zaduženje “Autoputeva Republike Srpske” u iznosu od 30.000.000 KM.

Naime, kreditna sredstva namijenjena su realizaciji infrastrukturnih projekata, odnosno finansiranju izgradnje tri dionice auto-puteva Vukosavlje – Brčko, u dužini od 33 kilometra, Brčko – Bijeljina, u dužini od 17 kilometara, te Rača – Bijeljina, u dužini od 20 kilometara.

Produžena mjera podrške građanima za gorivo
Na današnjoj sjednici koja je održana u Banjaluci Vlada Republike Srpske donijela je Odluku o produženju realizacije mjere direktne podrške usljed poremećaja na tržištu naftnih derivata do 15. decembra 2026. godine.

Podsjećamo, ovom mjerom, koju je Vlada donijela 1. aprila 2026. godine, propisano je umanjenje obaveze plaćanja prilikom kupovine bezolovnog motornog benzina i dizel-goriva u iznosu od 0,10 KM po litru.

Pravo na ovu podršku imaju pravna lica, samostalni preduzetnici i fizička lica u Republici Srpskoj, prilikom kupovine goriva na benzinskim pumpnim stanicama koje učestvuju u realizaciji mjere.

Trenutno je u realizaciju uključeno 45 trgovaca naftnim derivatima sa ukupno 281 prodajnim mjestom širom Republike Srpske. Lista privrednih subjekata dostupna je na internet stranici Ministarstva trgovine i turizma Republike Srpske.

Garancija od devet miliona KM za Rudnik i Termoelektranu Gacko
Vlada Republike Srpske prihvatila je Informaciju o inicijativi MH “Elektroprivreda Republike Srpske” MP a.d. Trebinje – ZP “Rudnik i Termoelektrana Gacko” a.d. Gacko za izdavanje garancije Republike Srpske za kreditno zaduženje u iznosu od 9.000.000 KM.

Sredstva su namijenjena za finansiranje kapitalnih investicija, odnosno radova na otkopavanju, utovaru, transportu, odlaganju i planiranju otkrivke – kvartarnih sedimenata, koji su projektnom dokumentacijom rudnika definisani kao investicioni radovi.

Nakon sprovođenja procedure nabavke kreditnih sredstava, u skladu sa Uredbom o postupku izdavanja garancija Republike Srpske, preduzeće će podnijeti zahtjev za izdavanje garancije.

Realizacijom projekta očekuje se povećanje stabilnosti rada rudnika, sigurnije snabdijevanje termoelektrane ugljem, smanjenje mogućnosti neplaniranih zastoja, kao i veća raspoloživost i proizvodnja električne energije. Time bi trebalo da se doprinese stabilnosti elektroenergetskog sistema Republike Srpske.

Garancija od 50 miliona KM za “Elektroprivredu Republike Srpske”
Vlada Republike Srpske donijela je i Odluku o davanju saglasnosti za izdavanje garancije Republike Srpske za kreditno zaduženje MH “Elektroprivreda Republike Srpske” MP a.d. Trebinje kod poslovne banke u iznosu od 50.000.000 KM.

Namjena kreditnih sredstava je plaćanje kupljenog uglja neophodnog za rad Termoelektrane Ugljevik.

Vlada je ovu inicijativu razmatrala i prihvatila na 34. sjednici, održanoj 5. novembra 2026. godine, a namjena zaduženja uređena je članom 42. Zakona o zaduživanju, dugu i garancijama Republike Srpske.

Za Nacionalni park „Sutjeska“ više od šest miliona KM
Vlada Republike Srpske usvojila je Informaciju o potrebi obezbjeđivanja sredstava Javnoj ustanovi Nacionalni park „Sutjeska“ Tjentište za izmirenje dospjelih obaveza po osnovu Ugovora o strateškom partnerstvu i dugoročnom zakupu broj OPU 1627/2026.

Zaključeno je da se sredstva u iznosu od 6.122.089,35 KM obezbijede iz Budžeta Ministarstva za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju Republike Srpske za 2026. godinu, sa pozicije transfera za Nacionalni park „Sutjeska“ Tjentište.

Podrška domaćim privrednicima u realizaciji strateških projekata
Vlada Republike Srpske prihvatila je i Informaciju o inicijativi za jačanje strateške saradnje između domaće privrede i javnog sektora u Republici Srpskoj.

Ovom inicijativom Vlada preporučuje institucijama Republike Srpske, javnim preduzećima i drugim pravnim licima u kojima Republika Srpska ima direktno ili indirektno većinsko vlasništvo kapitala da prilikom pripreme i realizacije strateških projekata i značajnijih nabavki prethodno sagledaju raspoložive domaće proizvodne, razvojne i stručne kapacitete.