Predsjednik Pokreta Sigurna Srpska (PSS) i gradonačelnik Banjaluke Draško Stanivuković oštro je kritikovao današnju odluku Vlade Republike Srpske kojom su odobrene nove kreditne garancije javnim preduzećima u ukupnom iznosu od 89 miliona konvertibilnih maraka. Reagujući na informaciju da je od tog iznosa 50 miliona KM namijenjeno za nabavku uglja za Termoelektranu Ugljevik, Stanivuković je poručio da se građanima umjesto rješavanja problema u energetskom sektoru ponovo nude nova zaduženja bez utvrđivanja odgovornosti.

КРЕДИТ НА КРЕДИТ, ГАРАНЦИЈА НА ГАРАНЦИЈУ, А ОДГОВОРНОСТИ НЕМА!

Влада Републике Српске данас је одобрила нове кредитне гаранције од укупно 89 милиона КМ, од чега чак 50 милиона КМ за набавку угља за Термоелектрану Угљевик.

И то након афере са такозваним Руфијевим угљем из Букове Косе, о чијем квалитету и проблемима са допремом смо већ упозоравали јавност.

Поставља се питање: ко је уговорио овај посао, по којој цијени и ко ће одговарати ако због неквалитетног угља дође до нових проблема у раду термоелектране? А још важније питање је преко којег уговора је до сада испоручиван угаљ.

Умјесто рјешавања проблема домаћих рудника и стабилизације енергетског система, грађанима се нуде нова задужења и нови дугови.

Још 50 милиона за угаљ, девет милиона за РиТЕ Гацко и 30 милиона за Аутопутеве. Докле више?

Тражимо објављивање свих уговора, цијена и анализа квалитета угља, као и јасну одговорност свих који су учествовали у овом послу.

Грађани Републике Српске нису дужни да бесконачно плаћају туђе промашаје!

— Драшко Станивуковић (@Stanivukovic_D) November 12, 2026

„Kredit na kredit, garancija na garanciju, a odgovornosti nema! Vlada Republike Srpske danas je odobrila nove kreditne garancije od ukupno 89 miliona KM, od čega čak 50 miliona KM za nabavku uglja za Termoelektranu Ugljevik. I to nakon afere sa takozvanim Rufijevim ugljem iz Bukove Kose, o čijem kvalitetu i problemima sa dopremom smo već upozoravali javnost“, naveo je Stanivuković.

Lider PSS-a postavio je pitanje ko je ugovorio novi posao nabavke uglja, po kojoj cijeni i ko će snositi odgovornost ukoliko zbog eventualno nekvalitetnog energenta ponovo dođe do zastoja i problema u radu termoelektrane. Posebno je naglasio potrebu da se javnosti predoči i preko kojeg ugovora je ugalj do sada isporučivan.

„Umjesto rješavanja problema domaćih rudnika i stabilizacije energetskog sistema, građanima se nude nova zaduženja i novi dugovi. Još 50 miliona za уgalj, devet miliona za RiTE Gacko i 30 miliona za Autoputeve. Dokle više? Tražimo objavljivanje svih ugovora, cijena i analiza kvaliteta uglja, kao i jasnu odgovornost svih који su učestvovali u ovom poslu. Građani Republike Srpske nisu dužni da beskonačno plaćaju tuđe promašaje“, poručio je Stanivuković.

Obrazloženje Vlade Republike Srpske

Sa druge strane, iz Vlade Republike Srpske nakon današnje sjednice saopšteno je da su ove garancije odobrene radi očuvanja stabilnosti elektroenergetskog sistema i nastavka infrastrukturnih projekata.

Prema navodima iz Vlade, garancija od 50 miliona KM za kreditno zaduženje „Elektroprivrede Republike Srpske“ namijenjena je plaćanju uglja neophodnog za nesmetan rad Termoelektrane Ugljevik, dok je devet miliona KM za RiTE „Gacko“ predviđeno za finansiranje kapitalnih investicija na otkopavanju otkrivke, čime bi se smanjila mogućnost neplaniranih zastoja u proizvodnji električne energije. Preostala garancija od 30 miliona KM odnosi se na kreditno zaduženje preduzeća „Autoputevi Republike Srpske“ za finansiranje izgradnje dionica auto-puta Vukosavlje – Brčko, Brčko – Bijeljina i Rača – Bijeljina.

Banjaluka24

Izjava predsjednika SNSD-a Milorada Dodika, kojom od Ministarstva prosvjete i kulture RS i školskih odbora traži hitnu kontrolu organizacije đačkih ekskurzija i smjenu odgovornih za eventualne zloupotrebe, izazvala je oštre polemike u javnosti. Dok Dodik u svom obraćanju na društvenoj mreži „Iks“ i u video-poruci naglašava da bezbjednost djece ne smije biti podređena skrivenim poslovnim aranžmanima i da se navodi o zloupotrebama moraju ispitati na osnovu informacija i „pogovaranja širom Republike“, kritičari vlasti, predstavnici opozicije i roditelji ukazuju na ozbiljnu kontradiktornost. Prema njihovim ocjenama, policijski izvještaji, nalazi inspekcija i medijska istraživanja iz prethodnih godina pokazuju da problemi u školama nisu tek nedavne glasine, već višegodišnja praksa u ustanovama kojima rukovode kadrovi imenovani u mandatima aktuelne vlasti – pri čemu je Prijedor samo jedan od najočitijih primjera u Republici Srpskoj.

Школске екскурзије не смију бити простор за било чије послове, погодовања и скривене аранжмане. Оне морају бити вријеме учења, дружења и сигурности наше дјеце.

Затражио сам да надлежне институције детаљно провјере начин организације екскурзија и сваки навод о евентуалним злоупотребама. Родитељи морају имати потпуно повјерење да су њихова дјеца безбједна и да се све организује транспарентно и одговорно.

Дјеца су на првом мјесту. Ту не смије бити компромиса.

— Милорад Додик (@MiloradDodik) November 12, 2026

Poruke iz vrha SNSD-a: Nulta tolerancija i zahtjev za smjenama

U obraćanju javnosti, Milorad Dodik je istakao da najodgovorniji ljudi Republike Srpske na jutarnjim kolegijumima redovno razmatraju ključna pitanja unutrašnjeg funkcionisanja sistema, poručivši da zloupotrebe u oblasti koncesija, ali i u organizaciji đačkih putovanja, neće biti tolerisane.

„Roditelji moraju imati potpuno povjerenje da su njihova djeca bezbjedna i da se sve organizuje transparentno i odgovorno. Djeca su na prvom mjestu. Tu ne smije biti kompromisa“, naveo je Dodik, dodajući da „sasvim mala zloupotreba podrazumijeva ogromnu odgovornost“.

On je od resornog ministarstva i svih školskih odbora zatražio da odmah procijene situaciju na terenu i smijene odgovorne u školama gdje god se utvrde nepravilnosti, uz poruku da ekskurzije moraju biti „čiste kao suza“ i lišene bilo kakvog uslovljavanja. Iz perspektive vrha vladajuće stranke, ovakav potez predstavlja najavu uvođenja reda i zaštite javnog interesa u sektorima gdje postoje indicije o pogodovanju pojedincima.

Između nedosljednosti i izostanka kontrole: Šta pokazuju podaci sa terena?

Nasuprot tonu u kojem se o nepravilnostima govori kao o novim saznanjima do kojih se dolazi putem javnih pogovaranja, analitičari i kritičari ističu da hronologija događaja širom Republike Srpske otvara pitanje da li je u pitanju politička nedosljednost ili višegodišnji izostanak institucionalnog nadzora.

Kritičari podsjećaju da direktore osnovnih i srednjih škola u Republici Srpskoj imenuje Vlada RS na prijedlog ministra prosvjete i kulture, nakon konkursne procedure koju sprovode školski odbori, te da su na tim pozicijama u najvećem broju lokalnih zajednica godinama raspoređeni upravo kadrovi bliski SNSD-u i koalicionim partnerima. Zbog toga dio javnosti dovodi u pitanje tezu da vrh stranke i institucija nije bio upoznat sa dešavanjima u obrazovnim ustanovama, imajući u vidu da su o brojnim aferama detaljno izvještavali mediji, dok su postupke vodili i policija i tužilaštva.

Prijedor kao jedan od primjera: Od pijanog vozača i trovanja učenika do krivičnih prijava

Slučajevi zabilježeni u prijedorskim osnovnim školama ilustruju razmjere problema na koje roditelji i javnost ukazuju već godinama:

• OŠ „Desanka Maksimović“ Prijedor: Policijska uprava Prijedor je 29. maja 2025. godine, tokom preventivne kontrole neposredno pred polazak 57 učenika ove škole na ekskurziju u Trebinje, iz saobraćaja isključila vozača autobusa zbog prisustva alkohola u krvi. Direktor OŠ „Desanka Maksimović“ Zdravko Budimir, kojeg lokalna opozicija i kritičari dovode u vezu sa vladajućom strukturom, oglašavao se u javnosti povodom spornih učeničkih putovanja, ali isključivo kratkim i šturim izjavama, bez preuzimanja odgovornosti ili najave sankcija prema turističkoj agenciji.

• OŠ „Branko Ćopić“ Prijedor: Tokom boravka u hotelu „Nebojša“ na Jahorini u maju 2022. godine, akutne stomačne tegobe i simptome trovanja dobila su 43 učenika ove škole (uz desetine đaka iz još jedne prijedorske škole – OŠ „Petar Kočić“), zbog čega je dvoje đaka iz OŠ „Branko Ćopić“ i 18 iz OŠ „Petar Kočić“ završilo na bolničkom liječenju i infuzijama. Nakon pritiska roditelja i inspekcijskih kontrola, organizator putovanja bio je primoran da izvrši povrat novca. Sanja Munjiza, direktorica ove škole, tada je za medije potvrdila stomačne tegobe kod učenika, ali nakon inspekcijskih nalaza nije bilo smjena niti raskida saradnje sa istim organizatorom putovanja.

• OŠ „Dositej Obradović“ Prijedor: Prijedorska policija je u januaru 2026. godine Okružnom javnom tužilaštvu Prijedor podnijela izvještaj protiv direktorice ove škole Dubravke Rađenović, istaknute članice SNSD-a, zbog osnova sumnje da je tokom 2024. i 2025. godine zloupotrebom službenog položaja i pronevjerom protivpravno prisvajala novac iz školske blagajne. Dio zaposlenih ranije ju je prijavljivao i Instituciji ombudsmena za ljudska prava BiH zbog navodnog mobinga, što je ona javno demantovala.

Pitanje koje roditelji u Prijedoru godinama postavljaju jeste kako se u spornim situacijama — od masovnog trovanja na Jahorini 2022. godine (u dvije prijedorske osnovne škole istovremeno) do slučaja pijanog vozača 2025. godine — kao organizator pojavljuje ista agencija („Kompas turs“ iz Banjaluke).

Suština problema leži u načinu na koji se sprovode i zaobilaze procedure izbora ponuđača:

1. Izuzimanje iz Zakona o javnim nabavkama BiH: Budući da školske ekskurzije i škole u prirodi ne finansira škola iz svog budžeta, već novac uplaćuju direktno roditelji, škole ne sprovode klasične tendere po Zakonu o javnim nabavkama BiH. Umjesto toga, primjenjuje se Pravilnik o izvođenju ekskurzija i izleta Ministarstva prosvjete i kulture RS.

2. Formalno ispunjavanje uslova „najmanje tri ponude“: Pravilnik nalaže da škola raspiše javni poziv i pribavi najmanje tri ponude različitih turističkih agencija, nakon čega komisija (u kojoj sjede predstavnici škole i Savjeta roditelja) bira najpovoljniju. U praksi se ova norma godinama odigrava na dva načina:

   • Raspisuju se specifični uslovi i rute u kratkim rokovima na koje se javi samo jedna unaprijed dogovorena agencija, ili se dostave dvije formalne „prateće“ ponude sa znatno višim cijenama kako bi prošla favorizovana agencija.

   • Savjet roditelja se najčešće stavlja pred svršen čin — prezentuje im se već odabrana ponuda bez uvida u detaljnu specifikaciju troškova (cijena prevoza, pansiona, dnevnica nastavnika i provizije agencije).

3. Reakcija Ministarstva i inspekcije (februar/mart 2026.): Zbog naglog skoka cijena ekskurzija i sve glasnijeg bunta roditelja širom Republike Srpske (uključujući i Prijedor), Ministarstvo prosvjete i kulture RS je krajem februara 2026. godine pokrenulo vanredne inspekcijske kontrole i zatražilo pisana izjašnjenja direktora škola o načinu izbora turističkih agencija, formiranju cijena i poštovanju pravilnika. Tom prilikom se pokazalo da prosvjetna inspekcija kontroliše samo formalnu proceduru (da li postoje potpisi i zapisnici), dok u samu opravdanost cijene i stvarnu konkurenciju ponuđača niko suštinski ne ulazi.

Sistemski problem širom Republike Srpske

Prijedor, međutim, nije izolovan slučaj. Slične primjedbe roditelja na netransparentnost, nagli rast cijena aranžmana i favorizovanje pojedinih turističkih agencija godinama dolaze i iz Banjaluke, Doboja, Bijeljine, Istočnog Sarajeva i hercegovačkih opština.

Uzimajući u obzir postojeći pravni okvir na koji već duže vrijeme ukazuju stručnjaci za javne nabavke i savjeti roditelja, ostaje da se vidi da li će najnoviji poziv predsjednika SNSD-a rezultirati konkretnim smjenama, izmjenom pravilnika i utvrđivanjem odgovornosti onih koji su godinama upravljali školama, ili će se sve završiti na još jednoj političkoj najavi bez trajnih sistemskih promjena.

Banjaluka 24

Bivši predsjednik Srpske demokratske stranke (SDS) i aktuelni načelnik Teslića Milan Miličević prekinuo je ćutanje o dubokoj krizi unutar stranke, uputivši oštro pismo aktuelnom prvom čovjeku SDS-a Branku Blanuši u kojem je zatražio njegovu hitnu ostavku.

Miličević je naveo kako se dugo uzdržavao od javnih istupa i odbijao pozive medija kako ne bi dodatno produbljivao ionako tešku situaciju, ali da je kap prelila čašu nakon novih kadrovskih čistki.

“Svakodnevno razgovaram s iskrenim, prekaljenim članovima stranke, mnogi mi pišu, prilaze, traže odgovore. To su ljudi koji nikada od stranke nisu ništa dobili, a nisu ništa ni tražili osim što je vole i smatraju je temeljem Republike Srpske. I oni se pitaju ima li spasa SDS-u i vrijedi li se dalje boriti”, istakao je Miličević na početku svog obraćanja na Facebooku.

Povod za njegovu reakciju, između ostalog, bila su nedavna isključenja iz vrha partije, uključujući i smjene u Glavnom odboru.

“Profesore, izbacio si iz stranke gradonačelnika Bijeljine i člana Predsjedništva SDS-a, a evo danas si ‘dekoptirao’ nekoliko članova Glavnog odbora stranke. Znaš li profesore da taj pojam (dekoptiranje) ne postoji u dosadašnjoj praksi, ne postoji u srpskom jeziku, a ne postoji ni u Statutu SDS-a?! Nisu važna imena ‘dekoptiranih’. Važno je da su to članovi Glavnog odbora koje sam, u skladu sa statutom stranke, kooptirao kao tadašnji predsjednik SDS-a. Nikada nijedan predsjednik SDS-a to nije uradio, a ti profesore eto jesi. I po tome će te mnogi pamtiti”, poručio je Miličević, dodajući da ti potezi dodatno urušavaju stranku, bez obzira na to povlači li ih samostalno ili uz nečije mentorstvo.

Osvrnuo se i na izostanak političke strategije i loše izborne rezultate, naglasivši da rukovodstvo ne nudi alternativu vlasti.

“Ne čuje ni članstvo SDS-a, ni javnost od tebe profesore nikakve suvisle političke poruke, a pogotovo ne neku viziju budućeg djelovanja SDS-a kao alternative postojećem režimu. Nije javnost te poruke čula ni tokom predizborne kampanje i zbog toga nisi pobijedio! A ti uporno krivce za poraz tražiš u drugima i te druge izbacuješ iz stranke ili iz Glavnog odbora. Rekao sam ti nakon vanrednih predsjedničkih izbora u novembru prošle godine šta će ti se dogoditi ako prihvatiš da budeš predsjednik stranke i upravo se to i dogodilo. Potrošili su te upravo oni koji su te i predložili”, naveo je.

Miličević je podvukao da jedini moralni čin u ovom trenutku predstavlja povlačenje aktuelnog predsjednika kako bi se otvorio prostor za konsolidaciju.

“Moralni čin i šansa za spas stranke bi bila tvoja ostavka, profesore. Izgleda da je i tebi i još nekima jedino važna lična pozicija, a ne budućnost SDS-a. Ali za lično pozicioniranje važno je pobijediti na izborima, a to znači dobiti podršku birača koji ti vjeruju”, napisao je Miličević, podsjetivši na svoje političke rezultate – od vođenja mjesnih i opštinskih odbora, do četiri načelnička mandata i pobjede na referendumu o opozivu.

Na kraju je zatražio hitno sazivanje organa stranke i raspisivanje unutarstranačkih izbora.

“Ostavka profesore, hitna sjednica Glavnog odbora ne samo radi kandidovanja delegata u Dom naroda (gdje se vjerovatno vidiš) nego radi raspisivanja unutarstranačkih izbora i sazivanje skupštine stranke za spas SDS-a. U protivnom neće više biti nikoga koga ćeš moći isključiti niti koga ćeš moći dekoptirati”, zaključio je Miličević.