Sjedinjene Američke Države izvele su nove vojne udare na ciljeve u Iranu, dok američki predsjednik Donald Tramp tvrdi da su ga iranski zvaničnici kontaktirali i tražili obustavu bombardovanja. Teheran je ekspresno odbacio te navode, nazvavši ih lažnim, dok istovremeno raste napetost na Bliskom istoku nakon novih vojnih akcija, raketnih napada i prijetnji vezanih za Ormuski moreuz.

Naime, snage Centralne komande vojske SAD (CENTCOM) izvele su dodatne odbrambene udare na niz ciljeva u Iranu, po direktnom naređenju vrhovnog komandanta, objavila je američka vojska.

“Američke snage napale su iranska vojna postrojenja za nadzor, komunikacione sisteme i položaje protivvazdušne odbrane širom Irana. Američki marinci, ratno vazduhoplovstvo i mornarica ispalili su precizno navođenu municiju na iranske ciljeve koji su ugrožavali američke snage i međunarodne trgovačke brodove u prolazu kroz regionalne vode“, navodi se u saopštenju vojske.

“Udari su odgovor na iransku neopravdanu i kontinuiranu agresiju“, saopštila je Centralna komanda u objavi na društvenoj mreži X, dodajući da je napad počeo poslije ponoći u četvrtak po teheranskom vremenu.

Iranske novinske agencije izvestile su o eksplozijama u nekoliko gradova, uključujući Sirik, Kargan, Bandar Abas, Minab, Varamin i Karadž.

Tramp: Udari će uskoro prestati

Američki predsjednik Donald Tramp izjavio je u razgovoru za Fox News da je direktno razgovarao sa iranskim zvaničnicima nakon najnovijeg talasa vazdušnih udara i da su ga oni lično molili da obustavi bombardovanje Irana.

“Udari će uskoro prestati“, izjavio je Tramp, ali je odmah uputio i oštro upozorenje Teheranu da bi napadi mogli da se nastave ukoliko ne bude postignut konačni sporazum. Američki predsjednik dodao je da je unaprijed upozorio Iran na ovu akciju, poručivši im da će njihovi položaji biti pogođeni “izuzetno snažno“.

🚨🇺🇸 🇮🇷 BREAKING: CENTCOM has declared night two complete, releasing its own footage of the USS Michael Murphy firing Tomahawks at Iran as the official record of the operation.

The accounting names surveillance capabilities, communication systems, and air defenses “across Iran,”… pic.twitter.com/MRY5O0BggR

— Mario Nawfal (@MarioNawfal) June 11, 2026

Ekspresna reakcija Teherana: “To je laž“

Međutim, reakcija iranske strane stigla je neuobičajeno brzo. Iranski državni mediji odmah su prenijeli izjavu visokog zvaničnika tamošnje vlade koji je oštro demantovao bilo kakve razgovore sa Bijelom kućom.

“Nismo razgovarali sa Trampom. To je lažna tvrdnja koja služi samo kao paravan za američke napade“, poručio je visoki iranski zvaničnik, prenosi Index.hr.

Ovaj javni verbalni sukob na relaciji Vašington – Teheran događa se usred dramatične eskalacije na Bliskom istoku. Dvije strane već danima razmjenjuju žestoke raketne udare, iako je Bijela kuća još do prije nekoliko dana uvjeravala javnost da je mirovni sporazum nadohvat ruke. Najnoviji krug otvorenog sukoba podstaknut je u ponedjeljak uveče, kada je u blizini Ormuskog moreuza oboren američki jurišni helikopter Apač.

Iran: Napali smo 18 američkih ciljeva, pucaćemo na brodove u Ormuzu

Iranski Korpus islamske revolucionarne garde saopštio je rano jutros da je pokrenuo protivnapade na 18 američkih vojnih ciljeva u vazduhoplovnim bazama u Kuvajtu i Bahreinu, dok je bahreinsko Ministarstvo unutrašnjih poslova saopštilo da su se oglasile sirene za uzbunu.

Vrhovna iranska združena komanda upozorila je da će pucati na svaki brod koji pokuša da prođe kroz Ormuski moreuz, koji je uglavnom zatvoren već mjesecima. Iranski mediji izvijestili su da je na dva broda otvorena vatra.

Visoki iranski oficir prijeti: “Pretvorićemo region u pakao“

Visoki iranski vojni zvaničnik uputio je oštro upozorenje Sjedinjenim Državama i njihovim saveznicima, poručivši da Iran može cijeli Bliski istok da “pretvori u pakao“ ukoliko bude ugrožena bezbjednost u Ormuskom moreuzu.

Ova prijetnja uslijedila je nakon što je iranska Revolucionarna garda (IRGC) objavila da je moreuz “zatvoren za sve brodove“ kao odgovor na nove američke vazdušne udare, što je američka vojska ubrzo demantovala, tvrdeći da se pomorski saobraćaj odvija normalno.

“Vi činite sveti Ormuski moreuz nesigurnim?! Pretvorićemo region u pakao za vas, i to sa teritorije celog Irana“, izjavio je komandant vazduhoplovno-kosmičkih snaga Revolucionarne garde Sejed Madžid Mousavi,  prenijela je iranska poluzvanična novinska agencija Mehr rano jutros.

Potpuno pomračenje Sunca koje će se dogoditi 2. avgusta 2027. godine biće jedan od najvažnijih astronomskih događaja vijeka.

Biće vidljivo iz dijelova Evrope, Afrike i Bliskog istoka, a na najpovoljnijoj lokaciji totalitet će trajati čak šest minuta i 23 sekunde.

Riječ je o najdužem potpunom pomračenju Sunca na lako dostupnom kopnu u 21. vijeku. Najduža faza potpune tame očekuje se u blizini egipatskog grada Luksor, zbog čega se upravo Egipat već sada ističe kao jedno od najpoželjnijih mjesta za posmatranje.

Dužina pomračenja rezultat je veoma povoljnog položaja Zemlje, Mjeseca i Sunca. Mjesec će se tada nalaziti blizu perigeja, odnosno tačke u kojoj je najbliži Zemlji, pa će na nebu izgledati nešto veći.

Istovremeno će Zemlja biti blizu afela, svoje najudaljenije tačke od Sunca, zbog čega će se Sunce činiti nešto manjim. Takva kombinacija omogućiće Mjesecu da duže zakloni Sunčev disk.

Gdje će moći da se vidi?

Putanja totaliteta biće široka oko 258 kilometara i prostiraće se od Atlantskog okeana, preko Gibraltarskog moreuza, do Indijskog okeana. Potpuno pomračenje moći će da se posmatra iz južne Španije, sjevernog Maroka, Alžira, Tunisa, Libije, Egipta, Saudijske Arabije, Jemena i Somalije.

Djelimično pomračenje biće vidljivo na znatno širem području, uključujući gotovo cijelu Evropu, Afriku i Bliski istok. Za mnoge posmatrače to će biti prilika da vide barem dio ovog fenomena, iako se najupečatljiviji prizor očekuje unutar uske putanje totaliteta.

Tokom potpunog pomračenja dan nakratko prelazi u sumrak, temperatura opada, sjenke postaju oštrije, a na nebu se mogu pojaviti najsjajnije zvijezde i planete.

U trenutku kada Mjesec potpuno zakloni Sunce, vidljiva postaje Sunčeva korona, spoljašnji sloj Sunčeve atmosfere koji se pojavljuje kao svjetli prsten oko tamnog Mjesečevog diska.

Mjere opreza

Ne zaboravite na bezbjednost. U Sunce se ne smije gledati direktno bez posebnih solarnih filtera ili naočara za posmatranje pomračenja.

Obične sunčane naočare ne pružaju dovoljnu zaštitu. Posmatranje golim okom bezbjedno je samo tokom kratke faze potpune tame, kada je Sunčev disk u potpunosti zaklonjen, prenosi b92.

Dok Berlin i Pariz traže načine da ubrzaju evropsku integraciju regiona, Sofija ponovo pokazuje kako jedna članica može postati najveća prepreka politici proširenja.

Samit Evropske unije i zemalja zapadnog Balkana u Tivtu trebao je biti još jedan korak ka jačanju evropske perspektive regiona. Umjesto optimističnih poruka o proširenju, pažnju je ponovo privukao stari problem – sposobnost pojedinih država članica da blokiraju čitav proces iz razloga koji često imaju malo veze sa evropskim reformama, a mnogo sa nacionalnim interesima.

Posljednjih mjeseci Francuska i Njemačka sve otvorenije zagovaraju model postepene integracije zemalja kandidata u evropske politike i institucije. Ideja je jednostavna – države koje provode reforme treba nagraditi konkretnim benefitima i približiti ih Evropskoj uniji prije punopravnog članstva.

Međutim, svaki pokušaj da se proces proširenja učini vjerodostojnijim suočava se sa istim problemom. Dovoljna je jedna članica da zaustavi cijelu priču.

U tom kontekstu Bugarska ponovo dolazi u fokus zbog svog odnosa prema Sjevernoj Makedoniji. Sofija već godinama koristi evropske mehanizme kako bi otvorena bilateralna pitanja i istorijske sporove pretvorila u uslove za nastavak evropskog puta svog susjeda.

Paradoks je tim veći jer se upravo Bugarska danas predstavlja kao strogi čuvar evropskih standarda, iako je i sama tokom pristupnog procesa bila predmet ozbiljnih kritika zbog problema u pravosuđu, korupcije i vladavine prava.

Zbog toga se sve češće postavlja pitanje da li se evropski kriterijumi primjenjuju jednako na sve ili pojedine države koriste pravo veta kao instrument političkog pritiska.

Kada proces pristupanja zavisi od različitih istorijskih interpretacija, nacionalnih narativa i bilateralnih sporova, evropska pravila gube svoj osnovni smisao. Umjesto sistema zasnovanog na reformama, nastaje prostor u kojem politička moć pojedinih članica postaje važnija od stvarnog napretka kandidata.

Problem takve politike nije samo u odnosima između Bugarske i Sjeverne Makedonije. Svaka nova blokada šalje poruku svim državama regiona da reforme možda nisu dovoljne i da članstvo ne zavisi isključivo od ispunjavanja evropskih kriterijuma.

Time se slabi povjerenje u evropski projekat upravo u trenutku kada Evropska unija pokušava dokazati da je proširenje i dalje jedan od njenih strateških prioriteta.

Zato pitanje više nije samo da li će Sjeverna Makedonija napredovati ka članstvu. Pitanje je da li Evropska unija može zaštititi vlastitu politiku proširenja od nacionalnih blokada koje ugrožavaju njenu vjerodostojnost.

Jer svaki novi veto ne usporava samo jednu državu kandidata. On istovremeno slabi i samu ideju evropskog jedinstva.

Banjaluka24