Connect with us

Svijet

UKRAJINI SE SPREMA BANKROT: Opstanak u rukama Brisela i Vašingtona

Ukrajina se približava teškoj fiskalnoj krizi ukoliko se u narednim mjesecima ne obezbijedi masovno spoljašnje finansiranje.

Ovo upozorenje, koje je istakao Asošijeted pres (Associated Press), izvršilo je vanredni pritisak na lidere EU uoči odlučujućeg samita. Procjena se zasniva na projekcijama Međunarodnog monetarnog fonda (MMF) koje pokrivaju finansijske potrebe Ukrajine za period 20262027.

Evropski lideri sada raspravljaju o neviđenim mjerama kako bi se spriječila državna insolventnost, a istovremeno održali ratni napori Ukrajine.

Prema procjenama MMF-a, koje je 17. decembra 2025. godine citirao Asošijeted pres, Ukrajini će biti potrebno oko 137 milijardi evra spoljašnjeg finansiranja tokom 2026. i 2027. godine zajedno.

Ta sredstva su neophodna za pokrivanje budžetskih deficita, vojnih izdataka i osnovne ekonomske stabilizacije dok rat traje, prenosi B92.

Bez čvrstih međunarodnih obaveza do proleća 2026. godine, zvaničnici upozoravaju da bi se Ukrajina mogla suočiti s nemogućnošću isplate vojnika, državnih službenika i penzija, kao i sa nemogućnošću održavanja osnovnih državnih usluga.

Upravo je taj rizik, a ne neposredno neizvršavanje obaveza, naveo Asošijeted pres da Ukrajinu opiše kao “na ivici bankrota”.

Ukrajinska ekonomija je izbjegla potpuni kolaps nakon ruske invazije, bilježeći umjeren rast BDP-a od oko 3–5 odsto u periodu 2023–2024.

Međutim, ta otpornost prikriva duboku zavisnost od strane pomoći. Domaći prihodi uglavnom pokrivaju troškove odbrane, dok se civilna potrošnja gotovo u potpunosti oslanja na spoljašnju podršku.

Za 2025. godinu, budžetski deficit Ukrajine procenjuje se na oko 19–20 odsto BDP-a. Obezbijeđeno je približno 38–39 milijardi dolara stranog finansiranja, uključujući podršku EU kroz Instrument za Ukrajinu i prihode od dobiti ostvarene od zamrznute ruske imovine.

Izazovi se dodatno pojačavaju u periodu 2026–2027, kada odbrambena potrošnja ostaje visoka, a troškovi obnove rastu.

Zvaničnici EU očekuju da će Unija preuzeti oko oko dvije trećine finansijskog jaza od 137 milijardi evra, odnosno približno 90 milijardi evra, dok bi ostatak potencijalno došao od Sjedinjenih Američkih Država, MMF-a i drugih partnera G7.

Takva očekivanja stavljaju direktan teret na Brisel u trenutku rastućih političkih tenzija unutar EU.

Opcije o kojima se raspravlja na samitu EU 18. i 19. decembra uključuju takozvani “zajam za reparacije”, obezbijeđen imobilisanom imovinom ruske centralne banke.

Između 210 i 300 milijardi evra te imovine zamrznuto je u Evropi, uglavnom u Eurokliru (Euroclear) u Belgiji. Alternativni predlozi uključuju zajedničko zaduživanje EU radi prikupljanja sredstava na tržištima kapitala.

Uprkos obećanjima da će se finansiranje obezbijediti “svim potrebnim sredstvima”, lideri EU suočavaju se s pravnim preprekama i političkim otporom.

Pojedine države članice izražavaju zabrinutost zbog rizika od odmazde i pravnog presedana korišćenja ruske imovine, dok druge upozoravaju na fiskalnu izloženost i zahtjeve za jednoglasnošću.

Izveštaj Asošijeted presa navodi da bankrot nije neizbježan ukoliko se međunarodne obaveze održe.

Međutim, razmjere potrebnih sredstava, u kombinaciji s dugotrajnim ratom, naglašavaju da je finansijski opstanak Ukrajine postao neraskidivo vezan za političke odluke na najvišem nivou u Briselu, Vašingtonu i drugim partnerskim prestonicama.

Related Topics:

Svijet

NOVI NUKLEARNI RASPORED U EVROPI: SAD razmatraju slanje atomskog naoružanja na istočno krilo NATO-a

Sjedinjene Američke Države razmatraju mogućnost raspoređivanja nuklearnog oružja u dodatnim evropskim državama članicama NATO saveza.

SAD razmatraju da li da rasporede nuklearno oružje u dodatnim evropskim državama iz NATO saveza, piše “Financial Times”.

Američki zvaničnici su nagovijestili da su otvoreni za dodatno raspoređivanje atomskog naoružanja izvan postojećih šest zemalja u kojima se nalaze nuklearni bombarderi, piše list pozivajući se na tri osobe upućene u razgovore.

Taj potez bi uključivao više zemalja koje će ugostiti američke letjelice sa dvostrukom sposobnošću, koje su u stanju da izvrše nuklearne napade, navodi list, uz upozorenje da sporazum o proširenju američkog nuklearnog raspoređivanja nije potvrđen.

Zemlje na istočnom krilu NATO saveza, uključujući Poljsku i pojedine baltičke države, zainteresovane su za potencijalno ugošćavanje baza sa nuklearnim bombarderima, piše list i dodaje da se unutar Alijanse vodi diskusija o ovom pitanju.

Šef političkog odjeljenja Pentagona Elbridž Kolbi ranije je javno rekao da će SAD nastaviti da koriste svoje nuklearno oružje za zaštitu članica NATO-a, iako evropski saveznici preuzimaju vođstvo nad konvencionalnim snagama.

Nastavi čitati

Svijet

METEOROLOZI UPOZORILI NA SNAŽAN El NINJO: Prijeti rizik od ekstremnih vremenskih nepogoda

Svjetska meteorološka agencija /SMO/ prognozirala je umjeren ili vjerovatno jak vremenski fenomen “El Ninjo”, koji bi u narednim mjesecima mogao da poveća globalnu temperaturu i rizik od ekstremnih vremenskih nepogoda.

“El Ninjo” je periodično zagrijavanje površinske temperature mora u centralnom i istočnom dijelu Tihog okeana, koje obično traje između devet i 12 meseci, prema meteorološkoj agenciji UN.

SMO je saopštila da tople vode okeana podstiču razvoj El Ninja i predviđa natprosječnu temperaturu u većini dijelova svijeta od juna do avgusta.

U izvještaju se navodi da će El Ninjo vjerovatno trajati do novembra.

“Moramo da se pripremimo za potencijalno jak događaj `El Ninjo`, koji će pogoršati sušu i obilne padavine i povećati rizik od toplotnih talasa kako na kopnu tako i u okeanu”, izjavila je generalni sekretar SMO Seleste Saulo.

Ona je dodala da je prethodni “El Ninjo” doprinio da 2024. godina bude najtoplija u istoriji od kada se vrše mjerenja.

Poznato je da ovaj vremenski obrazac remeti regionalnu klimu i potencijalno dovodi do povećanja količine padavina u Južnoj Americi, južnom dijelu SAD, dijelovima Roga Afrike i centralne Azije, dok izaziva sušu u Australiji, centralnoj Americi, Indoneziji i dijelovima južne Azije.

Takođe može da ima efekat zagrijavanja na globalnu klimu i podsticanja uragana u centralnom i istočnom dijelu Tihog okeana, navodi SMO.

Nastavi čitati

Svijet

GLOBALNO ZAGRIJAVANJE DONOSI NOVU OPASNOST: Stručnjaci upozoravaju na sve razornije vremenske nepogode

Klimatske promjene i globalno zagrijavanje mogli bi da dovedu do češće pojave krupnog grada, upozoravaju naučnici, navodeći da bi posljedice po infrastrukturu, vozila i usjeve mogle biti sve ozbiljnije.

Suše, poplave, topljenje glečera… Posljedice klimatskih promjena vidljive su iz godine u godinu, a stručnjaci sada upozoravaju na još jednu koja bi mogla da stvori još veće probleme. Naime, globalno zagrijavanje će vjerovatno dovesti do formiranja većih gradnih zrna koja mogu prouzrokovati štetu na vozilima i infrastrukturi.

Kako ističe Euronews, klimatske promjene izazvane ljudskom aktivnošću, prije svega sagorijevanjem fosilnih goriva, stvaraju nestabilniji vazduh i pogoduju formiranju grada i jakih oluja.

Prema studiji objavljenoj u naučnom časopisu Nature, broj slučajeva grada sa zrnima većim od velikog klikera povećaće se između 38 i 47 procenata do kraja vijeka. Istovremeno, broj oluja koje proizvode manji grad smanjiće se za četiri do osam procenata, javlja Večernji.

“Posljednjih godina viđamo rekordne količine grada. To me izuzetno zabrinjava jer zapravo ne gradimo našu sredinu tako da bude otporna na grad. Na primjer, takvi rizici uglavnom nisu uključeni u standarde projektovanja kuća u SAD, ili u većem dijelu svijeta”, rekao je koautor studije Džon Alen, profesor meteorologije na Centralnom univerzitetu u Mičigenu i dodao:

“U toplijoj atmosferi ima više vodene pare, a to povećava količinu raspoložive energije u atmosferi, pa postoje jače uzlazne struje. To dovodi do više grmljavina sa uzlaznim strujama dovoljno jakim da formiraju grad”, objašnjava Alen.

S druge strane, topliji vazduh može da otopi manje zrna grada, što bi moglo dovesti do manjeg broja gradonosnih oluja u tropskim predijelima.

U Evropi, gradne oluje su među najrazornijim vremenskim pojavama, uzrokujući ekonomske gubitke širom kontinenta. Andreas Prajn, klimatolog sa ETH Ciriha, kaže da manja zrna grada mogu prouzrokovati značajnu štetu usjevima, ali zrna grada veća od oko pet centimetara mogu oštetiti vozila, krovove, solarne panele itd.

Nastavi čitati

Aktuelno