Nakon što su egipatski poslanici dali zeleno svjetlo predsjedniku Abdelu Fatahu el Sisiju za slanje vojnih snaga u odbranu Rijada od vazdušnih udara, iz političkog vrha jemenskog pokreta stigla je oštra prijetnja da se time otvara direktan vojni sukob dvije zemlje.

Zvaničnik jemenskih Huta Mohamed Ali al Huti izjavio je danas da odluka egipatskog parlamenta da odobri vojnu podršku Saudijskoj Arabiji radi odbrane od napada te grupe predstavlja objavu rata Jemenu.

“Egipat i njegov parlament izrazili su podršku takozvanoj odbrani Kraljevine Saudijske Arabije, a time ujedno objavljuju rat Republici Jemen”, naveo je Al Huti, član političkog biroa Huta, u objavi na Telegramu.

Egipatski parlament odobrio je juče vojnu podršku u odbrani Saudijske Arabije zbog eskalacije napada jemenskih Huta, prenijeli su lokalni mediji. Skoro 500 poslanika zatražilo je da govori tokom rasprave o tom pitanju, prenijela je Al Džazira.

Egipatski predsjednik Abdel Fatah el Sisi prethodno je zatražio od parlamenta da održi hitnu sjednicu i ovlasti ga da preduzme sve neophodne odbrambene mjere ukoliko Saudijska Arabija zatraži pomoć.

Egipat će pružiti Saudijskoj Arabiji svu neophodnu i moguću podršku u odbrani njene bezbijednosti i stabilnosti, saopštilo je u nedjelju egipatsko predsjedništvo.

U saopštenju se navodi da će Egipat nastaviti i intenzivirati političke i diplomatske napore, u koordinaciji sa regionalnim i međunarodnim akterima, kako bi doprinio smirivanju tenzija i rješavanju krize.

Evropa mora da se pripremi za ekstremne vremenske uslove i scenario globalnog zagrijavanja od tri stepena Celzijusa do 2100. godine, izjavio je danas evropski komesar za klimatsku akciju Vopke Hukstra, najavljujući nova pravila EU kojima će se od država članica zahtijevati da jasno odrede ko je odgovoran za zaštitu građana od klimatskih katastrofa.

Kako je prenio Euronjuz, Evropska komisija će danas predstaviti prijedlog kojim bi se preciziralo da li su za pripremu za klimatske katastrofe odgovorne nacionalne, regionalne ili lokalne vlasti.

Države članice moći će same da rasporede nadležnosti, ali će morati jasno da ih definišu.

Hukstra je upozorio da se svijet kreće ka privremenom, a možda i dugotrajnijem prekoračenju granice zagrijavanja od 1,5 stepeni Celzijusa, utvrđene Pariskim sporazumom, zbog čega je neophodna priprema za sve ekstremnije vrućine i klimatske katastrofe, čak i uz uspješno smanjenje emisija.

Prema projekcijama Evropske komisije, globalno zagrijavanje moglo bi da dostigne dva stepena do 2050. godine i tri stepena do 2100. godine, pri čemu se Evropa zagrijava približno dvostruko brže od globalnog prosjeka.

Hukstra je procijenio da je ekonomska šteta od ekstremnih vremenskih uslova ovog ljeta premašila 100 milijardi evra.

Međutim, strategija ne predviđa nova sredstva za pomoć domaćinstvima u prilagođavanju klimatskim promjenama.

Hukstra je ukazao na prijedlog da se 35 odsto budžeta EU usmjeri na klimu i prirodu, kao i na 30 milijardi evra koje je Evropska investiciona banka najavila za ulaganja u prilagođavanje klimatskim promjenama do 2030. godine.

Finansiranje će, međutim, zavisiti i od pregovora o narednom višegodišnjem budžetu EU, u kojem se sredstva za klimatske mjere nadmeću sa prioritetima poput odbrane, bezbjednosti, konkurentnosti i poljoprivrede.

Komisija planira i saradnju sa sektorom osiguranja, s obzirom na to da je, prema navodima njenog visokog zvaničnika, osigurano samo oko 25 odsto imovine izložene klimatskim rizicima.

Hukstra je ocijenio da su preventivna ulaganja ekonomski opravdana, ali nije najavio novi program podrške domaćinstvima niti objasnio kako će se obezbijediti da građani sa nižim prihodima mogu da finansiraju neophodna prilagođavanja.

Izraelci danas, 27. oktobra, glasaju na parlamentarnim izborima koji bi mogli označiti kraj dugogodišnje vladavine Benjamina Netanjahua, a već u prvim satima zabilježena je rekordna izlaznost.

Prema podacima izraelske Centralne izborne komisije, do 10 časova glasalo je 16,68 odsto birača, što je najveća izlaznost u tom dijelu izbornog dana od 1981. godine.

Za samo tri sata na birališta je izašlo više od 1,2 miliona građana, od ukupno oko 7,33 miliona s pravom glasa.

Ovakav početak glasanja dodatno je podigao interesovanje za izbore na kojima se odlučuje hoće li Netanjahu ostati na vlasti ili će Izrael dobiti novu vladu.

Netanjahu pred jednim od najvažnijih političkih testova
Glavni izazivač aktuelnog premijera je Gadi Ajzenkot, bivši načelnik Generalštaba izraelske vojske i lider centrističke stranke Jašar (Yashar).

Ajzenkot nastoji da okupi političke snage koje se protive nastavku Netanjahuove vlasti, ali formiranje parlamentarne većine neće biti jednostavno.

Prema predizbornim istraživanjima, politički blokovi imaju tijesnu podršku, a pitanje je može li bilo koja strana obezbijediti najmanje 61 mandat u Knesetu, izraelskom parlamentu koji broji 120 poslanika.

Zbog toga bi i nakon objavljivanja rezultata mogli uslijediti složeni koalicioni pregovori.

Posebnu ulogu u raspodjeli mandata mogle bi imati arapske stranke, čiji izborni rezultat može uticati na mogućnost formiranja nove vlade.

Izbori nakon rata i velikih političkih podjela
Današnji izbori održavaju se u atmosferi dubokih podjela u izraelskom društvu.

To su prvi parlamentarni izbori nakon napada Hamasa 7. oktobra 2023. godine i ratova koji su uslijedili, a bezbjednost i odgovornost državnog vrha bile su među glavnim temama kampanje.

Netanjahu se tokom kampanje pozivao na svoje iskustvo u vođenju države kroz bezbjednosne krize, dok su ga protivnici kritikovali zbog propusta koji su prethodili napadu Hamasa, kao i zbog načina upravljanja zemljom.

Pored bezbjednosti, važna pitanja bila su stanje ekonomije, nezavisnost pravosuđa i spor oko vojne obaveze ultraortodoksnih Jevreja.

Upravo posljednje pitanje godinama izaziva sukobe unutar izraelskih političkih koalicija, ali i nezadovoljstvo dijela javnosti koji zahtijeva ravnopravniju raspodjelu vojne obaveze.

Zašto je velika izlaznost važna?
Rekordna jutarnja izlaznost pokazuje da je interesovanje građana za izbore izuzetno veliko.

Na prethodnim parlamentarnim izborima 2022. godine do 10 časova glasalo je 15,9 odsto birača, dok je danas taj procenat dostigao 16,68 odsto.

Ipak, sam podatak o velikom odzivu ne pokazuje kojoj političkoj opciji birači daju prednost.

Za konačan odnos snaga biće važna izlaznost tokom cijelog dana, uključujući odziv u sredinama koje tradicionalno podržavaju Netanjahuov Likud, opozicione stranke i političke predstavnike arapskog stanovništva.

Kada će biti poznato da li Netanjahu ostaje na vlasti?
Birališta u Izraelu zatvaraju se večeras u 22 časa po lokalnom vremenu, odnosno u 21 čas po vremenu u BiH.

Odmah nakon zatvaranja očekuju se prve izlazne ankete, koje bi trebalo da pokažu raspodjelu mandata i odnos snaga između Netanjahuovih saveznika i opozicije.

Prebrojavanje glasova nastaviće se narednih dana, a zvanični rezultati očekuju se nakon završetka izbornog postupka.

Međutim, čak ni pobjeda pojedinačne stranke ne mora automatski značiti formiranje vlade.

U izraelskom parlamentarnom sistemu presudno je ko može okupiti koaliciju sa najmanje 61 poslanikom.

Zato bi večerašnji rezultati mogli donijeti odgovor o političkom raspoloženju građana, ali će konačna sudbina Netanjahuove vlade zavisiti i od postizbornih dogovora.

Za sada je izvjesno da su izbori počeli uz najveću jutarnju izlaznost u posljednjih 45 godina i da se Izrael nalazi pred važnom političkom odlukom.