Connect with us

Društvo

ALARMANTNI PODACI! Ovo su glavni uzroci nesreća u BiH

Pitanje bezbjednosti u saobraćaju u Bosni i Hercegovini nezaobilazna je društvena tema s obzirom na to da gotovo svakodnevno možemo čuti loše vijesti o nekoj nezgodi i nesreći na putevima, nerijetko sa smrtnim ishodom.

Najčešći uzroci saobraćajnih nezgoda

  • Nedovoljno odstojanje između vozila (16,6%)
  • Nepropisna i neprilagođena brzina (12,4%)
  • Vožnja unazad (11,7%)
  • Nepoštovanje prvenstva prolaza (9,9%)
  • Nepravilna strana kretanja (9,3%)

Saobraćajna infrastruktura po brojnim pitanjima je na jako lošem nivou, a na sličnom je, tvrde stručnjaci iz ove oblasti, i saobraćajno obrazovanje onih koji sjedaju za volan.

Jedan od glavnih razloga sve češćih saobraćajki na putevima u BiH je nepropisna brzina, ali ne i najčešći, bar kada je u pitanju Republika Srpska.

Koje su najčešće greške vozača?

Podaci Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srpske, a koje su “Nezavisnim novinama” dostavljene iz Agencije za bezbjednost saobraćaja Republike Srpske, otkrivaju da je najčešća greška vozača koja utiče na nastanak saobraćajne nezgode – odstojanje između vozila.

To je razlog svake šeste saobraćajne nezgode na putevima koje pokriva MUP Srpske.

Iza toga slijedi nepropisna i neprilagođena brzina, koja je najveći razlog nezgoda sa najtežim posljedicama, odnosno sa smrtno stradalim i teško povrijeđenim.

Ako ovo pretvorimo u brojke, one kažu da se 16,6 odsto saobraćajnih nezgoda u Republici Srpskoj dešava zbog odstojanja, slijedi nepropisna i neprilagođena brzina 12,4 odsto, a zatim vožnja unazad sa 11,7 odsto.

U vezi sa vožnjom unazad, saobraćajke se najčešće dešavaju na parkinzima, uglavnom bez posljedica po ljude, s tim da treba reći da one postoje ukoliko je pješak učesnik nezgoda.

Svaki peti vozač pod dejstvom alkohola

Greške vozača koje dovode do saobraćajki su i nepoštovanje prvenstva prolaza i strane kretanja na putu, a one su u procentima 9,9, odnosno 9,3 odsto, što znači da se svaka deveta saobraćajna nezgoda dešava iz navedenih razloga.

Svakako najporazniji podatak koji nam je dostavljen iz Agencije za bezbjednost saobraćaja je da je skoro svaki peti vozač koji učestvuje u saobraćajnoj nezgodi pod dejstvom alkohola većem od 1,5 g/kg (promila u krvi), preciznije 4,7 odsto.

Brzina odnosi živote

Kada su u pitanju saobraćajne nezgode sa smrtno stradalim i teško povrijeđenim osobama u Republici Srpskoj, nepropisna i neprilagođena brzina u vožnji je glavni uzrok tome.

Naime, između 40 i 45 odsto takvih nesreća je prouzrokovano brzinom.

Agencija za bezbjednost saobraćaja RS u skladu sa Metodologijom za mjerenje i praćenje indikatora bezbjednosti saobraćaja u Republici Srpskoj od 2017. mjeri indikatore bezbjednosti saobraćaja, a između ostalog i broj (procenat) vozila u saobraćajnom toku čiji vozači prekoračuju dozvoljenu brzinu kretanja.

Podaci pokazuju da je u 2025. godini skoro svaki treći vozač putničkih vozila i dostavnih vozila do 3,5 t prekoračio dozvoljenu brzinu kretanja (28,4 odsto vozača).

Ipak, taj broj se u odnosu na 2024. smanjio.

“39,50 odsto vozača putničkih vozila i dostavnih vozila do 3,5 t je prekoračivalo dozvoljenu brzinu kretanja u 2024. Može se konstatovati da postoji trend smanjenja broja vozača koji prekoračuju dozvoljenu brzinu kretanja”, kazali su za “Nezavisne” iz Agencije.

Forto: Sistem obuke se mora mijenjati

O bezbjednosti na putevima u BiH bilo je riječi i u Parlamentarnoj skupštini BiH, gdje je održan okrugli sto pod nazivom “Od vozačke dozvole do ceste: Gdje gubimo bezbjednost?”.

Edin Forto, ministar komunikacija i transporta BiH, tom prilikom je kazao da građani ginu na cestama zbog postojećeg sistema koji mora biti bolji, a za njega je problematična prije svega postojeća obuka vozača.

“U fokusu razgovora bila je analiza postojećeg sistema osposobljavanja kandidata za vozače, posebno zakonskog i podzakonskog okvira koji uređuje obuku, polaganje vozačkog ispita te licenciranje auto-škola i instruktora vožnje”, smatra Forto.

Ćopić: Svaki drugi vozač prekorači brzinu

Ipak, stručnjaci nisu baš saglasni s tim da je u BiH toliko problematična obuka vozača, već prije svega saobraćajno obrazovanje kao formalno obrazovanje.

Nikola Ćopić, vještak saobraćajne struke, ističe da je brzina najveći krivac saobraćajnih nezgoda u BiH i da “svaki drugi vozač na putevima prekorači dozvoljenu brzinu”.

“Drugi veliki problem je broj alkoholisanih učesnika u saobraćaju koji stagnira ili se povećava iz godine u godinu, a ne tako mali broj saobraćajnih nezgoda sa posljedicama po lica se upravo događa usljed prekoračenja dozvoljene brzine kretanja i alkoholisanosti učesnika u saobraćaju”, kaže Ćopić za “Nezavisne novine”.

Ono što se ovdje ne smije izostaviti, dodaje, je i sve veći broj vozača koji koriste mobilni telefon tokom vožnje.

“To povećava vrijeme reagovanja na neku opasnu situaciju koja može da nastane u saobraćaju, a veliki problem postoji i u zakonskoj regulativi koja se tiče obuke i znanja ranjivih učesnika u saobraćaju, mahom biciklista i vozača trotineta”, rekao je Ćopić.

Nezavisne novine

Related Topics:

Društvo

EKONOMSKI ALARM ZA BIH: Drastičan rast uvoza, deficit se mjeri milijardama

Podaci entitetskih zavoda za statistiku pokazuju da i Federacija BiH i Republika Srpska iz mjeseca u mjesec povećavaju uvoz.

Ukupan izvoz FBiH 3,8 milijardi KM

Tako je FBiH u četiri mjeseca ove godine imala ukupan izvoz od 3,8 milijardi KM, a ukupan uvoz 7,1 milijardu KM, što znači da je deficit iznosio oko 3,3 milijarde KM.

U aprilu ove godine FBiH je ostvarila izvoz u ukupnoj vrijednosti od milijardu i 56 miliona KM, što je za 31,7 miliona ili 3,1 odsto više u odnosu na mart, odnosno za 73,1 milion KM ili 7,4 odsto više u odnosu na april prethodne godine.

“U istom mjesecu ostvaren je uvoz u vrijednosti dvije milijarde i 42 miliona KM, što je za 87,9 miliona KM ili 4,5 odsto više u odnosu na mart, ili 13,8 odsto više u odnosu na april prethodne godine. Procenat pokrivenosti uvoza izvozom je 51,7 odsto, što je za 0,7 odsto manje u odnosu na mart, kada je pokrivenost bila 52,4 odsto”, stoji u podacima Federalnog zavoda za statistiku.

Obim robne razmjene RS 4,2 milijarde KM

Sa druge strane, u periodu januar – april ove godine obim robne razmjene Republike Srpske sa inostranstvom iznosio je 4,2 milijarde KM.

“Od ovoga se na izvoz odnosilo 1,7 milijardi KM, a na uvoz 2,5 milijardi KM. Spoljnotrgovinski deficit u periodu januar – april 2026. godine iznosio je 869 miliona KM, dok je pokrivenost uvoza izvozom bila 66,2%. Izvoz je u periodu januar – april 2026. godine smanjen za 0,8% u odnosu na period januar – april 2025. godine, dok je uvoz povećan za 4,1%”, navodi se u podacima Zavoda za statistiku Republike Srpske.

Dalje se dodaje da je obim robne razmjene najveći sa Srbijom i vrijedan je 722 miliona KM.

Slijedi Italija sa 563 miliona KM, te Hrvatska sa 434 miliona KM.

Gavran: Jedino podaci na državnom nivou daju realnu sliku

Ekonomista Igor Gavran kaže za “Nezavisne novine” da je izražavanje podataka o spoljnotrgovinskoj razmjeni na entitetskom nivou problematično iz najmanje dva razloga.

“Međunarodna trgovina odvija se između država, a ne dijelova država i to ne oslikava pravi odnos učešća u takvoj trgovini, jer ne prepoznaje činjenicu da su u izvozu iz jednog entiteta učestvovali u mnogim slučajevima i radnici, i sirovine, i komponente iz drugog entiteta, kao što ne prepoznaje u uvozu da je značajan dio uvezene robe u jedan entitet na kraju prodat ili utrošen na području drugog entiteta ili od potrošača/korisnika iz drugih entiteta. Zbog toga jedini podaci na državnom nivou daju realnu sliku”, istakao je Gavran.

Prema njegovim riječima, u ovom slučaju, kada su u oba entiteta trendovi isti, nema nikakve dileme da je povećanje deficita negativno.

“Bez obzira na eventualno ‘prelivanje’ uvoza i izvoza između entiteta, očito je stanje nepovoljno u cijeloj državi. Iako tu ima značajniji efekat rasta cijena goriva i rasta cijena generalno, to ne može biti opravdanje za rast deficita. Da je uzrok u enormnim ulaganjima i povećanju obima proizvodnje koji zahtijevaju novu opremu, to bi eventualno mogao biti rijetki primjer privremenog opravdanog deficita, ali nemamo takvih najava i projekata. Ovo je jednostavno odraz lošeg stanja u ekonomiji pojačanog negativnim vanjskim faktorima”, naglasio je Gavran.

Nastavi čitati

Društvo

STRANE FIRME TRAŽE RADNIKE U BIH: Jedna nudi godišnju platu od 50.000 evra

“Godišnja bruto plata od 50.000 evra” stavka je u oglasu za posao jedne njemačke kompanije koja radnike traži i u Bosni i Hercegovini putem platformi za pronalazak radnika, a na kojima se sve češće oglašavaju strane firme.

Šta njemačka kompanija nudi radnicima iz BiH?

Uz platu budućem zavarivaču-bravaru za metalne konstrukcije u oglasu su naveli i niz drugih pogodnosti koje nude, ali su naglasili i da mu za posao nije potrebno znanje njemačkog jezika.

“Ova ponuda za posao namijenjena je isključivo osobama koje su spremne na trajno preseljenje u Njemačku”, ističu iz kompanije koja traži radnika i dodaju da će pružiti i podršku pri preseljenju.

“Naša partnerska agencija pruža podršku pri dobijanju radne dozvole i pronalaženju privremenog smještaja za prve dane nakon dolaska u Njemačku. Povrat troškova stanovanja do 1.000 € mjesečno tokom prva tri mjeseca. To Vam omogućava da se u miru prilagodite i bez vremenskog pritiska pronađete trajni smještaj. Dodatno pokrivamo troškove preseljenja do 1.500 €, i to do 12 mjeseci nakon početka radnog odnosa”, stoji među stavkama oglasa.

Takođe, kompanija nudi ugovor na neodređeno vrijeme, dodatne isplate za prekovremeni rad, kao i 30 radnih dana godišnjeg odmora.

Sem ovog oglasa, koji nam je bio posebno zanimljiv i koji smo izdvojili, tu je i niz drugih poslova koji su oglašeni, a među njima i oglasi firmi koje traže servisere liftova, konobare, kuvare, recepcionare, trgovce, šefove gradilišta, bageriste, vozače i druge.

Zašto strane firme sve češće traže radnike u BiH?

Da su poslovi koji se oglašavaju raznoliki, potvrdio je i Miroslav Vukajlović iz Agencije “Spektar” iz Banjaluke navodeći da strane firme odavno na ovim prostorima pokušavaju da dođu do potencijalnih saradnika.

“Nekada su to bile drugačije metode, sada je uglavnom digitalno oglašavanje način na koji oni stupaju u kontakt s potencijalnim kandidatima i mi smo prepoznati kao agencija koja može biti dobar kanal promocije njihovih potreba za zapošljavanjem”, kaže on.

Kako dodaje, u zadnjih nekoliko godina Hrvatska je prepoznala priliku za pronalazak radnika u BiH, pa upravo oglasi za posao dolaze iz ove zemlje.

Koja zanimanja su najtraženija?

“Imamo sezonske zahtjeve. To su tradicionalni sezonski poslovi koji se prije svega odnose na ugostiteljstvo i turizam. Pored tih zahtjeva iz Hrvatske, bilo je i zahtjeva iz Crne Gore”, kaže Vukajlović za “Nezavisne novine” dodajući da se često traže sobarice, recepcionari, ali i drugi radnici, od građevinskih zanimanja do elektroposlova.

Iz kojih zemalja dolazi najviše oglasa za posao?

Oglasima stranih kompanija svjedoče i u “MojPosao.ba”, a prema riječima Amile Jažić, brend i marketing menadžera “MojPosao.ba”, najveći broj oglasa za rad u inostranstvu u prva tri mjeseca ove godine dolazio im je iz Slovenije, Hrvatske, Njemačke i Austrije.

“Najčešće je riječ o poslovima iz oblasti proizvodnje, građevine, transporta i logistike, ugostiteljstva, ali i tehničkih zanimanja. Među najtraženijim pozicijama izdvajaju se radnici u proizvodnji, elektroinstalateri, građevinski radnici, vozači C kategorije, CNC operateri, kuvari, konobari, kao i različiti tehnički i servisni profili. Posebno je primjetna kontinuirana potreba za kadrom u deficitarnim zanimanjima, gdje poslodavci iz tržišta EU već duži period aktivno traže radnike iz BiH”, ističe ona.

Da li radnici iz BiH pokazuju interes za odlazak?

Kako dodaje, i građani su zainteresovani za te oglase, posebno kada je riječ o poslovima koji nude konkurentnija primanja, dugoročniji angažman ili dodatne benefite poput smještaja i organizovanog prevoza.

“Ipak, broj prijava značajno zavisi od vrste pozicije i uslova rada. Oglasi za proizvodne, sezonske i ugostiteljske poslove uglavnom ostvaruju dobar odziv kandidata, dok kod specifičnih tehničkih i stručnih zanimanja poslodavci i dalje imaju izazov da pronađu adekvatan kadar”, ističe ona za “Nezavisne novine”.

Nastavi čitati

Društvo

LEGALIZACIJA BESPRAVLJA: Umjesto rušenja, za gradnju uz rijeke plaćaće se naknada?

U Republici Srpskoj postoji nekoliko hiljada bespravno izgrađenih objekata na obalama rijeka, a Vlada RS je predložila izmjene zakona, kojima bi se omogućilo privremeno zadržavanje objekata uz plaćanje naknade, no stručnjaci upozoravaju da bi takva legalizacija mogla prouzrokovati probleme, odnosno samo podstaći novu gradnju.

Kako je saopšteno iz Vlade, na teritoriji Srpske, u priobalnim područjima na javnom vodnom dobru bespravno je izgrađen veliki broj objekata sportsko-rekreativnog, turističkog, poslovnog i privremenog karaktera (vikendice).

“Samo na potezu Novo Goražde – Zvornik ih je 773”, podaci su iz elaborata koji je izradila JU “Vode Srpske” Bijeljina radi identifikacije nelegalnih objekata.

Postojeća zakonska regulativa

Navode da postojeća zakonska regulativa ne prepoznaje ovu vrstu objekata u smislu mogućnosti njihovog privremenog zadržavanja, već samo predviđa uklanjanje.

“To ovo pitanje čini ozbiljnim društvenim i sistemskim problemom koji nije moguće riješiti bez koordinisanog djelovanja nadležnih institucija”, naveli su iz Vlade te dodali da je neophodno pristupiti sistemskom zakonskom rješavanju ovog pitanja kroz izmjene Zakona o vodama, Zakona o legalizaciji bespravno izgrađenih objekata i Zakona o uređenju prostora i građenju RS.

Privremeno zadržavanje objekata uz plaćanje naknade

“Cilj predloženih izmjena bio bi omogućavanje donošenja rješenja o privremenom zadržavanju objekata uz plaćanje naknade, uspostavljanje pravnog osnova za donošenje podzakonskog akta kojim bi se detaljno uredili postupak, uslovi, naknade i rokovi privremenog zadržavanja, kao i propisivanje obaveze investitora da, ukoliko se ukaže potreba, uklone predmetni objekat o svom trošku i prije isteka perioda na koji je odobreno privremeno zadržavanje”, kažu iz Vlade RS te dodaju da se predlaže formiranje interresorne radne grupe čiji će zadatak biti da razmotri i predloži sve neophodne korake i rješenja kako bi se, kroz izmjene i dopune zakonskih i podzakonskih akata, na najadekvatniji način pristupilo rješavanju tog pitanja.

Vladimir Topić iz Centra za životnu sredinu za “Nezavisne novine” kaže da je legalizacija tih objekata samo otvaranje Pandorine kutije za nove probleme koji će sutra dovesti do nove gradnje.

“Mi imamo situaciju da postoje zakoni koji se ne poštuju jer postoji ogroman broj bespravnih objekata. To treba sankcionisati, a ne dodatno praviti radne grupe koje će to legalizovati”, ističe Topić.

Parcijalno rješenje

Naglašava da je pitanje naknade i dalje parcijalno rješenje jer ostaje nejasno gdje će ići sredstva od naknade, tj. da li će to biti samo mehanizam za popunjavanje budžeta, dok stvarni problemi na vodotokovima ostaju.

“Ti objekti dugoročno mogu napraviti još veću štetu. Sutra kad se dese poplave i kad bude trebalo sanirati poplavljena područja, biće to ogromni finansijski izdaci. Zato je bolje suzbiti dalju gradnju i dodatno pravilnicima urediti oblast, tj. postaviti pravila pod kojim uslovima se može i gdje graditi”, kaže Topić.

Već napravljena šteta

Postojeći objekti su već, kako kaže, donijeli određenu štetu jer su izgrađeni tamo gdje ne bi trebalo da budu, te narušavaju prirodni ambijent.

“Ako bi se već postojeći sada legalizovali, to je poruka drugim ljudima i privrednicima da mogu izgraditi sve objekte i da će oni biti legalizovani, što u suštini ne rješava problem invazije gradnje u riječnim koritima i na obalama rijeka, već bi ga na neki način podstaklo da bude još veći”, navodi on.

Podsjeća da je, prema postojećem zakonu, gradnja zabranjena osam metara s obje strane rijeke.

Poziv Vladi RS

Prethodno je Momir Dejanović, predsjednik Centra za humanu politiku Doboj, naveo da su uputili zvaničan poziv predsjedniku Vlade RS da hitno odustane od najavljenih izmjena zakona, ocjenjujući ih kao direktan udar na javni interes i bezbjednost stotina hiljada ljudi.

Iz Centra su upozorili da velika korita vodotoka imaju ključnu prirodnu funkciju – da prihvate i obezbijede nesmetan protok velikih voda tokom padavina.

“Svako sužavanje tih korita i degradacija javnog vodnog dobra bespravnom gradnjom direktno i drastično povećavaju opasnost od poplava”, saopštili su iz Centra te dodali da je prisustvo nekoliko desetina bespravno izgrađenih objekata i vještačkih nasipa u velikom koritu rijeke Bosne, uz njenu opštu neuređenost, uticalo na katastrofalne razmjere poplave u Doboju i nastanak istorijske materijalne štete.

Nezavisne

Nastavi čitati

Aktuelno