Neke od najvećih farmaceutskih kompanija u Bosni i Hercegovini koje se bave proizvodnjom i prodajom lijekova i medicinske opreme, obrnule su u prošloj godini 1,1 milijardu maraka, analizirao je CAPITAL.

Listu svakako predvodi „Hercegovinalijek“ iz Mostara koja je prihodovala gotovo polovinu pomenutog iznosa odnosno 510,3 miliona maraka i zaradila 23,3 miliona KM.

Ova kompanija koja se bavi veleprodajom farmaceutskih proizvoda značajno je popravila poslovni rezultat prošle u odnosu na pretprošlu godinu kada su njihovi prihodi iznosili oko 436 miliona KM, a profit 15,6 miliona maraka.

Dalje na listi po prihodima našla se „Bosnalijek“ iz Sarajeva koja je sa 856 zaposlenih prošle godine obrnula 197,6 miliona KM, dok im je zarada bila 15 miliona maraka.

I ova firma čija je primarna djelatnost proizvodnja farmaceutskih preparata popravila je poslovnih rezultat u odnosu na 2024. godinu kada su prihodovali 11 miliona manje, a imali dobit od 14,1 milion maraka.

Odlične prihode imao je i „Interpromet“ iz Novog Grada koji je obrnuo 172,8 miliona KM, dok im je zarada iznosila 6,8 miliona.

Ovo preduzeće je u 2024. godini prihodovalo oko 153 miliona KM i zaradilo 6,1 milion maraka.

Dalje po prihodima slijedi „Hemofarm“ iz Banjaluke sa 139,2 miliona KM prometa, i zaradom od  6,7 miliona maraka.

„Hemofarm“ je pretprošle godine obrnuo 122,7 miliona KM, dok im je dobit iznosila 7,6 miliona maraka.

Iza kompanije iz Banjaluke slijedi „Medicom“ iz Bijeljine koji je u 2025. godini ostvario prihod od 51,3 miliona KM, dok im je dobit iznosila 10,1 milion maraka.

Ova kompanija je značajno popravila rezultat u odnosu na 2024. godinu kada su imali 10 miliona manje prihoda i dva miliona manju dobit.

Dalje na listi nalazi se „Biotega“ sa prihodom od 14,4 miliona KM i dobiti od 1,1 milion maraka.

U odnosu na godinu ranije, ova firma gotovo je udvostručila prihode, dok im je dobiti bila nepunih 100 hiljada KM.

Po prihodima dalje slijedi „Krajina Group“ iz Banjaluke koja je prošle godine ostvarila prihod od 7,04 miliona Kmi dobit od 841.314 KM.

Kompanija je i pored blagog pada prihoda u odnosu na 2024. godinu, kada su prihodovali 7,08 miliona KM, značajno povećala dobit koja je godinu ranije iznosila 361.712 KM.

Slijedi „Stepmed“ sa prihodom od 5,48 miliona KM i dobiti od 1,2 miliona maraka.

Preduzeće „Đaković“ iz Banjaluke je u 2025. godini ostvarilo prihod od 4,95 miliona KM, dok im je profit iznosio 1,08 miliona maraka.

U odnosu na 2024. godinu, kada su prihodovali 4,75 miliona KM i zaradili 918.648 KM, kompanija je zabilježila rast i prihoda i dobiti.

Na začelju liste nalazi se „Blagoleks“ Bijeljina sa prihodom od 1,19 miliona KM i dobiti od 22.506 KM.

Iako je kompanija povećala prihode u odnosu na 2024. godinu, kada su iznosili 822.136 KM, prošlu godinu završili su sa znatno boljim rezultatom budući da su godinu ranije poslovali sa gubitkom od 281.839 KM.

Iako je EES zamišljen kao efikasan sistem za kontrolu granica, u praksi se suočava sa sporom obradom putnika i tehničkim problemima.

Iako je sistem EES, odnosno sistem za registraciju ulaska i izlaska na granicama Šengena, pompezno najavljen kao rješenje koje će ubrzati i olakšati prelazak granica, u praksi se pokazuje da njegovo funkcionisanje ide znatno sporije i uz više poteškoća nego što je prvobitno planirano.

Najveći problemi bilježe se na spoljnim granicama EU, a među najpogođenijima je Hrvatska, koja je za mnoge građane Srbije i regiona glavna tranzitna ruta ka Evropskoj uniji.

Na pojedinim graničnim prelazima zabilježene su velike gužve, dok obrada jednog putnika u pojedinim slučajevima traje i više od tri minuta, što dodatno usporava protok saobraćaja.

Iako se očekuje da će se situacija vremenom stabilizovati, posebno kada većina putnika bude ranije registrovana u sistemu, dio stručnjaka ukazuje da je ključni problem u složenosti implementacije i načinu na koji su podaci povezani između država članica.

Kao i u brojnim drugim EU projektima, ističe se izazov decentralizacije i različitih modela primjene zajedničkih pravila na nacionalnom nivou.

Zabrinutost zbog Hrvatske
Građani Srbije posebno su zabrinuti zbog primjene sistema u Hrvatskoj, imajući u vidu da najveći broj putnika iz regiona upravo preko te zemlje ulazi u šengenski prostor.

U praksi, to znači da bi svako zadržavanje na hrvatskim prelazima moglo direktno da utiče na putovanja i ljetnju turističku sezonu u cijelom regionu.

Prema informacijama iz Hrvatske, iako su tamošnje vlasti uložile značajne napore da sistem funkcioniše što efikasnije, u početnoj fazi primjene došlo je do zagušenja i tehničko-organizacionih problema.

Zvaničnici su ranije očekivali da će Hrvatska biti primjer uspješne implementacije, ali su se nakon pojave gužvi ambicije i očekivanja djelimično korigovali.

Nezvanični izvori navode da problem nije isključivo u nacionalnoj implementaciji, već i u načinu na koji je sistem tehnički osmišljen, posebno u dijelu koji se odnosi na uvezivanje podataka i sam proces njihove obrade na granicama.

Prema ranijim procjenama Evropske komisije, graničnim službenicima trebalo je manje od jednog minuta po putniku za obradu podataka.

Međutim, praksa je pokazala da taj proces često traje i više od tri minuta, što dovodi do stvaranja kolona i zastoja, posebno na prometnim prelazima u ljetnjim mjesecima i u periodima turističke sezone.

Unapređenje sistema
Iz Evropske komisije ističu da je EES sistem u prvim mjesecima rada doprinio boljoj kontroli granica Evropske unije, uz značajno smanjenje broja ilegalnih ulazaka.

Prema njihovim podacima, u prvih šest mjeseci registrovano je više od 66 miliona ulazaka i izlazaka, dok je oko 32.000 osoba kojima nije bio dozvoljen ulazak dobilo zabranu.

Ipak, u Briselu se indirektno priznaje da izazovi i dalje postoje, pa je najavljeno da će u narednom periodu fokus biti na unapređenju sistema, rješavanju preostalih tehničkih poteškoća i jačanju operativne spremnosti.

U planovima Evropske unije za naredni period posebno se izdvaja dalja digitalizacija graničnih procedura, kao i priprema zakonodavnog prijedloga kojim bi se dodatno unaprijedilo digitalno upravljanje migracionim i povratnim procesima, uz smanjenje administrativnog opterećenja za nacionalne vlasti

Na snagu danas stupa novi Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o osnovama bezbjednosti saobraćaja na putevima u BiH kojim su, između ostalog, znatno povećane kazne za korištenje mobilnog telefona prilikom vožnje i nevezanje pojasa.

Uvedene su znatne izmjene s ciljem unapređenja bezbjednosti svih učesnika u saobraćaju i smanjenja broja saobraćajnih nezgoda sa najtežim posljedicama, saopšteno je iz Ministarstvo unutrašnjih poslova Republike Srpske.

Kazne za korištenje mobilnog telefona, korištenje uređaja odnosno sredstava kojim se može ometati rad uređaja za mjerenje brzine kretanja vozila, kao i nekorištenje bezbjednosnog pojasa za vrijeme upravljanja vozilom, iznose u rasponu od 200 KM do 400 KM.

Uvodi se novi prekršaj – obijesna vožnja, koja podrazumijeva da vozač u razmaku od 20 minuta, dva ili više puta prođe svjetlosni saobraćajni znak kojim mu je zabranjen prolaz, vožnja u naselju brzinom većom od 40 kilometara na čas iznad najveće dozvoljene brzine, odnosno van naselja brzinom većom od 60 kilometara na čas.

Obijesna vožnja biće i u slučaju preticanja kolone vozila pri čemu svojim vozilom prelazi ili se kreće po punoj uzdužnoj liniji koja razdvaja saobraćajne trake puta, kao i vožnja pod dejstvom alkohola u koncentraciji većoj od 1,50 promil u organizmu ili pod uticajem narkotika ili drugih psihoaktivnih supstanci.

Za ovaj prekršaj predviđene su kazne od 2.000 do 3.000 KM, zaštitna mjera zabrana upravljanja vozilom u trajanju od šest mjeseci i dva kaznena boda, kao i mogućnost trajnog oduzimanja vozila.

Iz MUP-a su naveli da će nastaviti sa pojačanim kontrolama učesnika u saobraćaju i sankcionisanjem svih uočenih i evidentiranih prekršaja.

Akcenat će biti na prekoračenju dozvoljene brzine kretanja, upravljanju vozilom pod dejstvom alkohola i psihoaktivnih supstanci, nekorištenju bezbjednosnog pojasa, nepropisnom korištenja mobilnog telefona tokom vožnje, kao i svim drugim prekršajima kojima se ugrožava bezbjednost saobraćaja.

Iz MUP-a apeluju da učesnici u saobraćaju poštuju zakonske propise i da odgovornim ponašanjem doprinesu većoj bezbjednosti na putevima Republike Srpske.