Connect with us

Svijet

Češki predsjednik se borio sa hrvatskim bandama, Srbima bio na nišanu

Ubjedljivom pobjedom na nedavno održanim predsjedničkim izborima u Češkoj, general Petr Pavel postao je novi lider te zemlje. Nepunih sedam dana od pobjede, Pavel je postao zvijezda svjetskih medija. Međutim, novi predsjednik Češke i te kako je popularan i na Zapadnom Balkanu, sve zbog povezanosti sa ovim regionom.

On je kao vojnik bio u službi upravo na prostorima bivše Jugoslavije, u vrijeme ratova koji su se vodili devedesetih godina prošlog vijeka. Češka i Francuska su ga odlikovale za hrabrost tokom operacije u Hrvatskoj.

Kao čovek koji je odrastao u vojnoj porodici u tadašnjoj Čehoslovačkoj, Pavel se odmah po završetku srednje škole 1983. godine prijavio u vojsku. Služio je u Čehoslovačkoj narodnoj armiji i pridružio se Komunističkoj partiji Čehoslovačke 1985. Nakon Baršunaste revolucije i kasnijeg raspada zemlje, Pavel je nastavio da služi u novoosnovanoj češkoj vojsci.

Tokom godina, uspio je da napreduje, da bi 2012. postao načelnik Generalštaba oružanih snaga Češke. Na toj funkciji ostao je do 2015. godine, a onda je prešao u Vojni komitet NATO saveza, koji je vodio od 2015. do 2018. godine. Time je postao prvi vojni oficir iz bivšeg Istočnog bloka koji je obavljao tu funkciju. Penzionisao se iz vojske posle 44 godine i, na iznenađenje mnogih, odlučio da uplovi u političke vode.

Kao grom iz vedra neba odjeknula je vest da je Petr Pavel odlučio da se kandiduje na predsjedničkim izborima. On je na proljeće prošle godine istakao da želi da bude predsjednik da bi “očistio Poljsku od svega lošeg”.

Kao nezavisni kandidat, u drugom krugu je sa osvojenih 58 procenata pobijedio nekadašnjeg češkog premijera Andreja Babiša i krenuo u ostvarenje svoje misije.

Njegovi politički stavovi dosta se razlikuju od prethodnika, ali i od političke doktrine koju su gajili Babiš i sada već bivši predsjednik Miloš Zeman. Intenzivno se zalaže za “jačanje NATO saveza, Evropske unije i njegovanje demokratskih i liberalnih vrijednosti”.

Akcija u Hrvatskoj
Pavel je sada naširoko hvaljen u svijetu zbog podrške Ukrajini, ali je ovdašnjoj javnosti postao poznat zbog akcije spasavanja francuskih vojnika tokom rata na prostoru bivše Jugoslavije.

Pavel je upravo za tu akciju odlikovan Ordenom francuske Legije časti i Češkom medaljom heroja, što mu je omogućilo da koristi riječ “heroj” na svojim izbornim plakatima.

On je ranije detaljno opisao spasavanje 55 francuskih vojnika. Kako je sam istakao, operacija u Hrvatskoj 1993. godine bila je najstresniji trenutak koji je doživio u svojoj vojnoj karijeri.

– Mislim da je to bio trenutak kada sam bio najbliže gubitku života. Hrvatska je gubila strpljenje sa sporim oslobađanjem teritorije na sektoru gdje se nalazio naš bataljon. Srbi su je zvali Srpska Кrajina. To je područje oko Plitvičkih jezera, od Кnina na jugu do Кarlovca na sjeveru. Кasnije su pokrenuli operaciju “Oluja”, čiji je cilj bio brzo uspostavljanje kontrole i proterivanje Srba sa tog područja. Istovremeno, to je bio prostor na kome su Srbi živjeli vijekovima. Dio Srba je osjećao da ima pravo na tu teritoriju. Mnogi Srbi su tu prolivali svoju krv kroz istoriju – rekao je Pavel u jednom intervjuu.

Dodao je da, kada dođete pod artiljerijsku vatru i granate eksplodiraju oko vas, svaka od njih ima potencijal da ubije stotine ljudi, a selo koje je do prije nekoliko trenutaka izgledalo mirno odjednom vam izgleda kao ratna zona.

– U jednom trenutku smo stigli do plaže Кarin, danas idealne destinacije za ljetovanje. Tada nije izgledalo tako jer smo tamo stigli 10 minuta pošto je minobacačka granata raznijela dva francuska vojnika. Bilo je još takvih trenutaka – opisao je češki general.

“Bili smo teret za obe strane”
Pavel ističe da su strani mirovnjaci tada bili teret za obje strane, i srpsku i hrvatsku. Frustracija je rasla, naročito jer oni nisu imali odobrenje da vojno intervenišu, sem u samoodbrani.

– Bili smo veći teret i za srpsku i za hrvatsku stranu. U napetim situacijama oko Benkovca, Srbi koji su se vraćali sa fronta su nam više puta govorili: “Zašto ste ovde? Zašto imate mitraljeze i transportere, a nećete da se borite sa nama protiv Hrvata koji su nas napali?” Bilo je teško objasniti im u tako napetoj situaciji da nam naš mandat to ne dozvoljava. Imali smo oružje, ali smo smjeli da ga koristimo samo u samoodbrani – rekao je Pavel.

Dodao je da su hrvatske kriminalne bande povremeno provaljivale u francuski sektor i zvjerski ubijale lokalne Srbe.

– U jednom takvom slučaju Srbi su željeli da intervenišu, a Francuzi su, motivisani pokušajem sprečavanja sukoba, spriječili srpsku jedinicu da uđe dublje u prostor gdje su htjeli da naprave zasjedu – rekao je češki general.

“Odlučili su da nas iskoriste kao živi štit”
Pavel je ispričao i situaciju koja ga je umalo koštala života.

– Bila je to srpska jedinica sa oko 100 ljudi. Odatle su periodično slali ljude na front koji je bio nekoliko stotina metara dalje. Vraćali su se i uvijek gubili. Tamo smo stigli tačno u trenutku kada se jedna njihova desetkovana jedinica vratila sa fronta. Кada su nas vidjeli, pobjesnili su i riešili da nas iskoriste kao živi štit. Na naša dva transportera skočilo je 30 naoružanih i frustriranih Srba. U takvoj situaciji ne možete mnogo, pogotovo što je bilo i drugih ljudi. Na nas su uperili protivavionski top sa tri cijevi od 20 milimetara. Shvatili smo da je otpor uzaludan i nije nam preostala druga opcija osim da se privremeno predamo i sačekamo razvoj situacije – rekao je general koji je postao predsjednik Češke.

Na pitanje šta se dalje dogodilo, Pavel je odgovorio da su im rekli da moraju da idu sa njima na front, pa su to i uradili.

– Tokom tog incidenta, srpski komandant je klečao iza mene na oklopnom transporteru i uperio pušku u moj vrat s leđa. Pored njega je stajao moj zamjenik Aleš Opata. Aleš mi je šapnuo da on može da ga ubije, ja sam mu rekao da ništa ne radi. Samo sam se nadao da me je čuo – zaključio je Pavel.

Nova.rs

Svijet

ČAK 1.200 DEMONSTRACIJA U 50 DRŽAVA! Masovni protesti protiv Trampa i Maska

Oko 1.200 demonstracija planirano je širom SAD, a organizatori očekuju da će to biti najveći dan protesta protiv američkog predsjednika Donalda Trampa i njegovog saveznika Ilona Maska, prenio je Rojters.

Protesti pod nazivom “Hands Off” pružiće protivnicima Trampa priliku da izraze nezadovoljstvo zbog Trampove spoljne i unutrašnje politike SAD, navela je agencija.

– Ovo je ogroman protest koji šalje veoma jasnu poruku Masku, Trampu, republikanskim kongresmenima i svim saveznicima “Make America Great Again” (MAGA) pokreta da ne želimo njihove ruke u našoj demokratiji, zajednicama, školama, prijateljima i susjedima – rekao je Ezra Levin, suosnivač organizacije “Indivisible”, koja je jedna od grupa koja organizuje događaje ovog vikenda.
Bijela kuća nije odgovorila na zahtev za komentar.

Prema podacima sa sajta događaja, oko 150 aktivističkih grupa prijavilo je učešće.

Protesti su planirani u svih 50 saveznih država, kao i u Kanadi, Britaniji, Francuskoj, Njemačkoj, Meksiku i Portugalu.
Linker
Najveći skupovi očekuju se na Nacionalnom trgu u Vašingtonu.

Grupe koje se protive obnovljenoj vojnoj akciji Izraela u Gazi i akcijama Trampove administracije protiv protesta na kampusima takođe će učestvovati u protestima u Vašingtonu, najavili su organizatori.

Nastavi čitati

Svijet

ŽESTOK SUKOB POLICIJE I DEMONSTRANATA: Studenti napravili mete s likovima Meloni i Fon der Lajen

Na studentskom protestu u Rimu protiv smanjenja izdvajanja za obrazovanje i povećane potrošnje za naoružanje danas su se sukobili demonstranti i policija, prenose italijanski mediji.

Policija je potisnula demonstrante, a snage bezbjednosti i studenti su se međusobno gađali flašama, prenosi italijanska državna televizija RAI.

Studenti su istakli da politika prema obrazovnim ustanovama i plan naoružavanja pokazuju potpunu potčinjenost interesima kompanija koje proizvode oružje, kao i pojedincima u privatnim školama i univerzitetima.

– Povećanje sredstava za naoružanje je neprihvatljivo, dok se istovremeno smanjuju finansije za univerzitete – poručili su učesnici protesta preko megafona.

Oni su podsjetili da su samo u prošloj godini izdvajanja za obrazovanje smanjena za 170 miliona evra.

Učesnici protesta u Rimu zapalili su zastavu EU ispred zgrade Ministarstva obrazovanja, a napravili su i mete sa likovima italijanske premijerke Đorđe Meloni, ministra obrazovanja Đuzepea Valditarea i predsjednika Evropske komisije Ursule fon der Lajen, koje su postavili na ulične bandere i gađali jajima i narandžama.

Demonstracije su juče održane u nekoliko italijanskih gradova, uključujući Đenovu, Bolonju, Pizu, Torino i Brindizi.

Nastavi čitati

Svijet

ZGRADE ĆE DA SLUŽE KAO ELEKTRANE: Proizvodiće struju tamo gdje se i troši, a uz pomoć ovog izuma

Tim, koji okuplja devet partnera iz sedam zemalja, razvija solarne ćelije i module od novih materijala.

Naučnici iz međunarodnog projekta “CitySolar” razvili su providne solarne module koji se mogu integrisati u građevinske objekte.

Tehnologija koja kombinuje perovskitne i organske solarne ćelije mogla bi da pretvori nebodere u solarne elektrane.

Tim, koji okuplja devet partnera iz sedam zemalja, razvija visokoefikasne providne solarne ćelije i module.

Solarni moduli su zasnovani na perovskitnim ćelijama, koje apsorbuju ultraljubičasto zračenje, i organskim fotonaponskim (OPV) ćelijama, koje hvataju infracrveno zračenje.

Projekat “CitySolar” je prvi riješio ključni izazov u razvoju providnih solarnih ćelija – balansiranje efikasnosti i prozirnosti.

Zahvaljujući kombinaciji organskih solarnih ćelija sa perovskitnim, istraživački tim je postigao efikasnost modula od 12,3 odsto uz transparentnost od 30 odsto.

Novi materijali u razvoju solarnih ćelija
Perovskit je klasa materijala sa istom kristalnom strukturom kao mineral kalcijum-titanat (CaTiO3), nazvan po ruskom mineralogu Lavu Aleksejeviču Perovskom.

Međutim, perovskiti koji se koriste u solarnim tehnologijama su sintetskog porijekla. Njihova hemijska struktura se u laboratorijama modifikuje kako bi se poboljšala efikasnost, stabilnost i bezbjednost. Umesto kalcijuma i titanijuma, u kristalnu rešetku se dodaju određeni organski molekuli, metali i halogeni elementi, poput hlora, broma i joda.

Zahvaljujući jedinstvenoj strukturi i hemijskom sastavu, sintetički perovskiti imaju izuzetnu sposobnost apsorpcije sunčeve svjetlosti, što ih čini posebno pogodnim za primjenu u solarnim ćelijama.

Organske solarne ćelije sadrže organske polimere ili male molekule uglavnom od ugljeničkih materijala za pretvaranje sunčeve svjetlosti u električnu energiju.

Za razliku od tradicionalnih silicijumskih solarnih ćelija, koje se prave od krutih i teških materijala, organske su lagane, fleksibilne i mogu se proizvoditi u tankim slojevima. Oba materijala su vrlo jeftina za proizvodnju, što tehnologiju čini isplativom.

Zgrade koje proizvode energiju – budućnost energetske efikasnosti
Višeslojni moduli koje je razvio “CitySolar” su idealno rješenje za zgrade. Propuštaju sunčevu svjetlost i mogu da budu ubačeni u prozore, staklene fasade i krovove, omogućavajući prirodno osvjetljenje, dok sa druge strane hvataju sunčevo zračenje i pretvaraju u električnu energiju.

Jedna od prednosti providnih solarnih modula integrisanih u zgrade jeste što proizvode električnu energiju upravo tamo gdje se i troši, za razliku od tradicionalnih solarnih elektrana, koje su često udaljene od mjesta potrošnje. Time se smanjuju gubici u prenosu i minimizira potreba za nadogradnjom elektroenergetske mreže.

“Prelazimo ka takozvanim zgradama sa potrošnjom energije gotovo na nuli ili na nuli, ali s ovom tehnologijom možemo ići još dalje i stvoriti zgrade koje proizvode energiju. Ovo predstavlja ogromnu tržišnu priliku”, objasnio je Morten Madsen sa Univerziteta Južne Danske, jedan od istraživača.

Istraživački tim očekuje da će transparentne solarne ćelije igrati ključnu ulogu u budućim održivim energetskim rješenjima.

Međutim, tehnologija još nije spremna za komercijalizaciju, uslijed daljih izazova sa balansiranjem troškova, estetike i efikasnosti.

Projekat “CitySolar” je dobio 3,8 miliona evra iz programa EU Horizont 2020. Evropska unija ima za cilj da potpuno dekarbonizuje građevinski sektor najkasnije do 2050. godine, s obzirom na to da on trenutno čini oko 40 odsto ukupne potrošnje energije.

Nastavi čitati

Aktuelno