Connect with us

Društvo

Zašto slavimo 1. maj?

Širom svijeta nizom javnih skupova danas će biti obilježen Međunarodni praznik rada – Prvi maj, kao opšta manifestacija solidarnosti radnika u borbi protiv svih vidova nepravde i eksploatacije i za poboljšanje radnih uslova.

U Srpskoj i regionu 1. maja tradicionalno se u zoru izlazi na prvomajski uranak u prirodu, a sindikati organizuju proteste. Širom svijeta organizuju se i parade. Međunarodni praznik rada je kod nas državni praznik, a neradni su 1. i 2. maj.

Ovaj datum svojevrsni je simbol vizije i borbe za bolji položaj rada i uopšte pravedniji svijet, ali i manifestacija podsjećanja na žrtve u toj borbi.

Međunarodni praznik rada obilježava se tog dana u znak sjećanja na 1. maj 1886. godine, kada je u Čikagu više desetina hiljada radnika demonstriralo ulicama, zahtjevajući povoljnije uslove rada, bolji položaj radnika, između ostalog i dosljednu primenu osmočasovnog radnog vremena.

Bili su to tada gotovo revolucionarni zahtjevi i uslijedila je oštra reakcija poslodavaca i vlasti.

Tog dana u Čikagu, 1886. godine, oko 40.000 radnika stupilo je u generalni štrajk, zahtjevajući bolje uslove rada, izražene u paroli “tri osmice” – po osam sati rada, odmora i slobodnog vremena. Organizatori su prethodno predočili realne probleme i ispostavili neposredne zahtjeve poslodavcima.

Protest na koji je odgovoreno represijom i brutalnom reakcijom vlasti i poslodavaca, a što je dovelo do niza žrtava, prihvaćen je kao simbol borbe za prava rada i obespravljenih uopšte.

Te 1886, u Čikagu, protesti su započeli 1. maja, a do najoštrijih sukoba s policijom došlo je narednih dana, posebno 4. i 5. maja, kada su se sukobi proširili i van Čikaga.

Policija je intervencijom nastojala da razbije protestne skupove i dovede do podjele demonstranata, što se završilo ozbiljnim sukobima u kojima je bilo žrtava među štrajkačima, ali i među pripadnicima policije.

U sukobima s policijom ubijeno je tada najmanje šest i ranjeno oko 50 radnika, a veliki broj je uhapšen. Više radničkih vođa osuđeno je kasnije na smrt, a trojica na robiju.

U znak sjećanja na velike manifestacije obespravljenih, i njihovu odlučnu borbu, s nizom žrtava, na Osnivačkom kongresu Druge internacionale 1889. godine, održanom o 100. godišnjici pada Bastilje, 14. jula, odlučeno je da se 1. maj nadalje širom svieta obeležava kao međunarodni praznik rada sa masovnim skupovima, demonstracijama i prigodnim manifestacijama, u znak sjećanja i opomene.

Na Drugom kongresu 1891. godine 1. maj je i formalno proglašen za Međunarodni praznik rada. Trebalo je da to bude opšta manifestacija solidarnosti radnika u borbi protiv svih vidova nepravde i eksploatacije.

Postupno, kako su sindikalni i radnički pokreti jačali, tokom posljednjih godina 19. vijeka i prvih decenija 20. vijeka, 1. maj je sve masovnije prihvatan i obilježavan, vrlo često i širokim protestnim manifestacijama.

Posljednjih decenija, usljed sve upadljivije raslojenosti i urušavanja prava radnika, prvomajski protesti širom svijeta ponovo dobijaju vidove oštrijih protestnih okupljanja.U znak sećanja na dan kada su radnici u Čikagu štrajkom i protestima počeli da se bore za osmočasovno radno vreme, obeležava se Međunarodni praznik rada – Prvi maj.

(Glas Srpske)

 

Related Topics:

Društvo

ŠTA TO TURSKA SNIMA PO BiH? Detalji misije vojnog aviona koji narednih dana stiže na naše nebo!

Ministarstvo odbrane Bosne i Hercegovine izvještava javnost da će se, u periodu od 15. do 19. juna 2026. godine, nad našom zemljom obaviti novi planirani posmatrački let u okviru Ugovora „Otvoreno nebo“.

Ministarstvo odbrane i Oružane snage BiH, u saradnji sa Ministarstvom inostranih poslova BiH, Ministarstvom komunikacija i saobraćaja BiH i Međunarodnim aerodromom Sarajevo, realizovaće posmatrački let Republike Turske s Ujedinjenim Kraljevstvom Velike Britanije i Sjeverne Irske i Slovačke Republike iznad Bosne i Hercegovine, u skladu sa odredbama međunarodnog ugovora „Otvoreno nebo“.

Građani se obavještavaju da se radi o najavljenoj aktivnosti, tokom koje će se posadi aviona imeđunarodnim inspektorima pridružiti prateći tim OS BiH i Ministarstva komunikacija i saobraćaja BiH, te da nema potrebe za bilo kakvim uznemiravanjem. Posmatrački let će biti obavljen avionom iz sastava ratnog vazduhoplovstva Republike Turske.

Snimanje teritorije se obavlja senzorima certifikovanim u skaldu sa  odredbama Ugovora, nakon što ih pregledaju nadležni specijalisti Oružanih snaga BiH. Tačno vrijeme realizacije i putanja posmatračkog leta će biti usuglašeni tokom zajedničke pripreme, nakon dolaska delegacije na Međunarodni aerodrom „Sarajevo“.

Ugovor “Otvoreno nebo” predstavlja jedan od bezbjednosnih aranžmana, koji zemljama članicama omogućava snimanje teritorije zemlje iznad koje se obavlja posmatrački let, u cilju pribavljanja podataka o vojnim snagama i njihovim aktivnostima.

Svrha Ugovora je izgradnja i razvijanje povjerenja među članicama. Bosna i Hercegovina je pristupila ovom Ugovoru 2003. godine. Od tada, u saradnji sa ostalim članicama, aktivno učestvuje u realizaciji posmatračkih letova, kako iznad teritorije BiH, tako i iznad teritorije ostalih zemalja članica, saopšteno je iz Ministarstva odbrane BiH.

(BN)

Nastavi čitati

Društvo

VREMENSKA PROGNOZA! Živa u termometru ide do broja 31

U Republici Srpskoj i Federaciji BiH se očekuje pretežno sunčano i toplije vrijeme, uz dnevnu temperaturu vazduha do 31 stepen Celzijusov.
Jutro će biti promjenljivo oblačno i uglavnom suvo, a slaba kiša je moguća samo još ponegdje na jugoistoku, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda.
Tokom dana pretežno sunčano i toplije uz umjerenu oblačnost, poslije podne od jugozapada ka jugu i istoku očekuje se razvoj oblaka koji će ponegdje donijeti kišu i pljuskove sa grmljavinom, dok je u večernjim časovima prolazna kiša moguća i ponegdje na sjeveru.
Jutarnja temperatura vazduha biće od devet do 15, na jugu oko 18 stepeni, a dnevna od 24 do 31, u višim predjelima 19 stepen Celzijusovih.

Duvaće slab vjetar, sjevernog i sjeveroistočnog smjera, saopšteno je iz Federalnog hidrometeorološkog zavoda.

Nastavi čitati

Društvo

U Rudom otvorena filijala banke Poštanska štedionica i poslovnica Mtel-a

U Rudom je danas svečano otvorena nova filijala banke „Poštanska štedionica“, čime su građanima i privrednicima ponovo dostupne bankarske usluge u ovoj opštini nakon dvogodišnje pauze.

Istovremeno je otvorena i nova poslovnica kompanije Mtel, pa će stanovnici Rudog na jednom mjestu moći da koriste finansijske i telekomunikacione usluge.

Svečanu vrpcu presjekli su načelnik opštine Rudo Dragoljub Bogdanović i predstavnici banke i Mtel-a, čime je zvanično označen početak rada novih poslovnica.

Načelnik Bogdanović rekao je da je danas veliki dan za opštinu Rudo.

– Izražavam veliku zahvalnost u svoje lično ime, ali i u ime svih građana opštine Rudo jer ste svoje poslovnice otvorili upravo kod nas. Do sada su Ruđani morali putovati 40 kilometara do Višegrada, a od danas mogu sve bankarske usluge koristiti u Rudom – poručio je Bogdanović.

Otvaranjem filijale „Poštanske štedionice“ građani i privrednici više neće morati da putuju u Višegrad radi obavljanja bankarskih poslova, već će svoje svakodnevne finansijske obaveze moći da završavaju u Rudom.

Predsjednik Uprave banke „Poštanska štedionica“ Marko Maksimović rekao je da je inicijativa za otvaranje poslovnice potekla od načelnika Bogdanovića, te da je banka prepoznala potrebe lokalne zajednice.

– Banka „Poštanska štedionica“ izašla je u susret građanima Rudog i otvorila poslovnicu upravo u ovom mjestu. Naše poslovanje zasnivamo na društveno odgovornom pristupu i nastojimo da budemo tamo gdje su naše usluge potrebne građanima – rekao je Maksimović, podsjećajući da banka posluje već 105 godina i da kontinuirano širi svoju mrežu poslovnica u Republici Srpskoj.

Predstavnici kompanije Mtel rekli su da kompanija podjednako gleda na sve opštine u Republici Srpskoj, kao i na sve njene korisnike, bez obzira gdje se nalaze.

Nova filijala banke zaposliće dva radnika, a korisnicima će biti na raspolaganju svakog radnog dana, od ponedjeljka do petka, u periodu od 8.00 do 16.00 časova.

rudolive
Nastavi čitati

Aktuelno