Connect with us

Region

TAČNO SU DVIJE DECENIJE OD POGROMA NA KOSOVU I METOHIJI: Protjerano 4.012 Srba, ubijeno 16, porušeno 935 kuća i zapaljeno 35 vjerskih objekata

Prije dvije decenije, 17. i 18. marta 2004. godine, nad Srbima Kosova i Metohije dogodio se pogrom u kome je 16 Srba ubijeno, na stotine povrijeđeno, 4.000 protjerano, a uništeno je više od 1.000 kuća, crkava, manastira, svetinja.

Etnički motivisana erupcija nasilja Albanaca nad kosovskometohijskim Srbima, izazvana je, osim strahovitom mržnjom, medijskom kampanjom koja je prikazivala da su albanski dječaci navodno natjerani u Ibar. Izveštavanje albanskih medija bilo je tendenciozno i sasvim neistinito.

Protjerano 4.012 Srba
Tokom svojevrsne “Kristalne noći”, kako se izrazio jedan od zvaničnika KFOR, marta 2004, nad Srbima, njihovim domovima, imovinom, svetinjama i spomenicima, sa Kosova i Metohije proterano je, koliko se zna, 4.012 Srba. Posljedica je bilo trajno protjerivanje. Znatan dio žrtava bili su nedavni povratnici, uglavnom iz 2003.

Martovski pogrom 2004, bio je zapravo drugi veliki pogrom koji su lokalni Albanci počinili nad Srbima Kosova i Metohije u novijoj istoriji, poslije onog po agresiji NATO na Srbiju, odnosno SRJ 1999. Tokom juna 1999. godine izgnano je, u prisustvu međunarodnih vojnih snaga, približno četvrt miliona Srba i drugih nealbanaca.

Ubijeno najmanje 27 osoba
Tokom nasilja na KiM 17. i 18. marta 2004. ubijeno je najmanje 27 osoba, od kojih 16 Srba, dok je 11 Albanaca život izgubilo u obračunu s pripadnicima međunarodnih snaga bezbjednosti. Dan uoči utapanja dečaka u Ibru, 15. marta 2004, iz automobila je, u Čaglavici, ranjen osamnaestogodišak Jovica Ivić.

Sutradan 16. marta, društva veterana takozvane OVK organizovala su demonstracije zbog privođenja pojedinih ratnih zapovednika kosmetskih Albanaca, osumnjičenih za ratne zločine. Tokom prethodnog mjeseca, februara, uhapšena su četvorica. Procjenjuje se da je demonstriralo 18.000 lica.

Povod utapanje trojice albanskih dječaka u Ibru
U utorak 16. marta 2004. u kasnim noćnim satima mediji u Prištini javili su da su trojica dječaka, kosmetskih Albanaca, starosti 8, 11 i 12 godina, smrtno stradali utopivši se u Ibru, u selu Čabra, nedaleko od Zubinog Potoka. Kako je tada javljeno dječaci su bežali pred srpskim napadačima, što se navodno dogodilo tog dana.

Predstavnik UN Niraj Sing, portparol policije, izjavio je tim povodom, da nisu pronađeni dokazi da su Srbi odgovorni za utapanje albanskih dečaka. On je pritom razjasnio da je dječak, navodni svjedok, bio pod pritiskom novinara Albanaca koji su ga usmjeravali šta da govori. Pritom se njegova verzija suštinski razlikovala onog što su drugi takođe prisutni tvrdili.

Masovna okupljanja protiv Srba
Tokom naredna dva dana na Kosovu i Metohiji dogodila se erupcija etnički motivisanog nasilja. Masovna okupljanja, koja su možda u početku bila i spontana, ubrzo su preusmjerena protiv Srba, njihovih domova, svetinja i spomenika.

Oko podneva, 17. marta, više hiljada lokalnih Albanaca prešavši most na Ibru put sjevernog dijela Kosovske Mitrovice, napalo je tamošnje Srbe. Započela je pucnjava. U gradu su bili vidni Albanci sa automatskim oružjem. Pripadnici međunarodnih snaga bezbjednosti upotrijebili su suzavac i šok bombe.

Povrijeđeno na desetine pripadnika KFOR
U popodnevnim satima javljeno je da je sedam osoba poginulo, četiri Albanca i troje Srba, a više od 200 je ranjeno u Kosovskoj Mitrovici. Potvrđeno je da su Srbi ubijeni snajpeskim oružjem iz južnog dijela grada. Povređeno je i 11 francuskih pripadnika KFOR.

Uslijedili su napadi na Srbe u nizu mjesta širom Kosova i Metohije, u Lipljanu, Obiliću, Zubinom Potoku, Lapljem selu, Čaglavici. Procjenjuje se da je više od 50.000 Albanaca učestvovalo u pogromima 17. marta.

Više hiljada Albanaca, prema pojedinim navodima njih čak 12.000, napalo je Srbe u Čaglavici, južnom predgrađu Prištine, negde poslije 13 časova. Snajperom je u tom mjestu ranjeno deset osoba srpske nacionalnosti. Srpske kuće su paljene. Pripadnici KFOR iz Švedske, Norveške i Finske, koji su držali taj sektor, intervenisali su protiv nasilnika. Imali su pritom 16 povređenih.

Tokom popodneva pripadnici KFOR i UMNIK, evakuisali su Srbe iz Čaglavice i drugih sela u tom pojasu.

Napadnuti Srbi u Prištinu uz skandiranje OVK
Paralelno, napadnuti su Srbi preostali u Prištini, u naselju “Ju program”. Stanovi su blokirani, prizemlje zapaljeno, na Srbe je pucano, napadani su hladnim oružjem. Skandirano je takozvanoj OVK i otvoreno pozivano na ubijanje Srba. Pripadnici KFOR, uglavnom irska formacija, nakon višečasovne intervencije, evakuisali su tamošnje Srbe. Huligani su se potom usmjerili na lokalnu crkvu Hrista Spasa, koju su demolirali i zapalili.

Tokom večeri uslijedili su napadi na crkve i manastire. Zapaljena je, osim brojnih srpskih domova širom Kosova i Metohije, i Bogorodica Ljeviška u Prizrenu, kao i Bogoslovija i Saborna crkva Svetog Georgija u tom gradu. Uništeni su Manastir Svetih Arhangela i Crkva Svetog Spasa. Obe srpske crkve u Kosovu Polju su takođe zapaljene.

Napadani i Srbi koji su pokušali da se sklone u crkvu
U Lipljanu su ubijene četiri osobe srpske nacionalnosti. Kuće Srba su masovno paljene. Napadnuti su i oni koji su pokušali da se sklone u lokalnu crkvu. I u toj varoši pripadnici KFOR nastojali su da evakuišu Srbe. Pogrom je istovremeno trajao širom Kosova i Metohije. Sve srpske kuće u selu Svinjare kod Vučitrna, spaljene su. U Peći je napadnuta i kancelarija UN, kao i obližnje kuće Srba povratnika u naselju Belo Polje.

Posebno teška bila je situacija u Prizrenu. Lokalne srpske kuće i crkveni objekti napadnuti su, uključujući drevnu Bogosloviju Svetih Ćirila i Metodija, zadužbinu Sime Igumanova, koja je zapaljena. Jedna osoba je poginula u požaru. Brojni su pretučeni. U Prizrenu je uništeno, spaljeno, 56 srpskih kuća i pet crkava, među njima i Bogorodica Ljeviška, sa neprocjenjivim kulturnim i istorijskim nasljeđem. Demolirani su i zapaljeni svi objekti Srpske crkve u Prizrenu, Crkva Svetog Spasa, Crkva Svetog Georgija, hramovi posvećeni Svetom Kirijaku i Svetom Nikoli, kao i manastir Svetih Arhangela kod Prizrena. Lokalni KFOR, sastavljen od Nemaca, nije intervenisao.

Potparol UNMIK: Nasilje unaprijed planirano
U večernjim satima portparol UMNIK Derek Čepel, izjavio je da je nasilje na Kosovu bilo unaprijed planirano. Ponovo je pritom naglasio da su optužbe da su albanski dečaci u Ibru u selu Čabra stradali bježeći od Srba, što je bio izgovor za pogrom nad Srbima, neosnovane.

Pogromi su nastavljeni i sutradan 18. marta. U ranim popodnevnim satima objavljeno je da je glavnokomandujući Juznog krila NATO, admiral Gregori Džonson, preuzeo komandu nad KFOR i odobrio razmještanje dodatnih snaga.

Rugova tražio hitnu odluku o nezavisnosti Kosova
Ibrahim Rugova, tada na položaju takozvanog predsednika Kosova, pozvao je međunarodnu zajednicu da hitno donese odluka o nezavisnosti Kosova. Napadi, paljevine i pljačke nastavili su se u Uroševcu, Plemetini, Ugljarima, Kosovskoj Mitrovici. Javljeno je da u mjestu Oblić, sjeverozapadno od Prištine, više nema Srba.

Zapaljena crkva Svetog Save u Kosovskoj Mitrovici
U večernjim satima zapaljena je crkva Svetog Save u Kosovskoj Mitrovici. Zapaljena je crkva Svetog Nikole u Prištini. Albanski ekstremisti bacili su bombe na stanice policijske službe u Lipljanu i Obiliću.

Monahinje manastira Devič evakuisane su od strane danskih pripadnika KFOR, pošto je najmanje 1.000 naoružanih Albanaca okružilo manastir koji je opljačkan, razoren i zapaljen. Oko 22 sata zapovjednik Južnog krila NATO Gregori Džonson izjavio je da nasilje koje ne prestaje na Kosovu ukazuje na postojanje organizovanog obrasca. Sutradan, Džonson je ocijenio da je masovno nasilje koje traje na Kosovu “etničko čišćenje”.

UNMIK: Poginulo 28, a povrijeđeno više od 600 lica
Uveče, 19. marta predstavnik UNMIK Derek Čepel saopštio je da je u sukobu na Kosmetu, tokom prethodna dva dana, poginulo 28, a povrijeđeno više od 600 lica.

U ponedjeljak 22. marta, u večernjim satima, Derek Čepel objavljuje da su uhapšena 163 lica zbog podmetanje požara, pljačke, ubistava i drugih krivična djela tokom, kako se izrazio “međuetničkih” sukoba na Kosovu. Rečeno je da je, prema procejnama, 51.000 osoba učestvovala u 33 pojedinačna događaja.

Po Čepelu, 28 lica iz obe zajednice je poginulo, a 870 je povrijeđeno. Kako je rekao, napadači su spalili ili digli u vazduh 30 srpskih crkava, oštetili 11 crkava i manastira i uništili 286 kuća. U neredima su uništena i 72 vozila UN.

Porušeno 935 srpskih kuća i zapaljeno 35 vjerskih objekata
Ukupno, tokom pogroma nad Srbima na KiM 17. i 18. marta 2004. ubijeno je najmanje 27 osoba, od kojih 16 Srba. Povrijeđene su stotine Srba, kao i desetine pripadnika međunarodnih snaga koji su se sukobili s lokalnim albanskim ekstremistima štiteći napadnute, njihove domove, imovinu, svetinje i spomenike.

Tokom pogroma porušeno je koliko se zna 935 srpskih kuća i zapaljeno 35 verskih objekata, uključujući 18 spomenika kulture, među kojima i drevna crkva Bogorodice Ljeviške, sa početka 14. vijeka. Prva liturgija u njoj služena je tek šest godina kasnije.

Prema podacima Eparhije raško prizrenske SPC, iz aprila 2004, ukupan broj uništenih crkvenih objekta tokom pogroma marta 2004. je približno stotinu. Uništene su brojne svetinje, freske, ikone, crkvene relikvije, pri čemu je načinjen nenadoknadiv gubitak za kulturno nasljeđe ne samo Srba nego globalno.

Osuđeno 67 osoba
Međunarodni tužioci i sudije na Kosovu i Metohiji procesuirali su sedam slučajeva uništavanja crkava, a 67 osoba je osuđeno. Pogrom albanskih ekstremista nad Srbima 17. i 18. marta 2004. na Kosovu i Metohiji osudili su tada Savjet bezbjednosti OUN, Evropska unija, kao i tijela odnosno zvaničnici niza zemalja.

Related Topics:

Region

Hrvatska usporava evropski put Crne Gore, NJEMAČKA VRŠI PRITISAK

Vlada Hrvatske intervenisala je kako bi se promijenili zaključci koji se odnose na evropski put Crne Gore, navodi hrvatski Jutarnji list.

Iako se još ne može govoriti o blokadi Crne Gore na putu ka EU, ukoliko se problem zahtjeva koje je Hrvatska ispostavila Crnoj Gori kao uslov da odblokira zatvaranje pregovaračkih poglavlja ne riješi, mogao bi doći u pitanje kredibilitet cijelog procesa proširenja.

Ponavlja se scenario Sjeverne Makedonije?

Podsjećanja radi, Evropski savjet je dva puta 2019. i 2020. blokirao evropski put Sjeverne Makedonije, iako je zemlja promijenila ime nadajući se da će time otvoriti vrata EU. Kao posljedica toga, u toj zemlji su se na vlast vratile evroskeptične snage, i zamah evropskih reformi značajno je usporen.

Ako bi Hrvatska Crnoj Gori uradila isto, desila bi se slična situacija, ali u još težim okolnostima, kada se evropski stav po pitanju proširenja značajno promijenio u smislu istinskog nastavka proširenja EU.

Plenković intervenisao da se izmijene zaključci o Crnoj Gori

Prema pisanju Jutarnjeg lista, na intervenciju Andreja Plenkovića, predsjednika Vlade Hrvatske, donekle su promijenjeni zaključci o Crnoj Gori u odnosu na raniji nacrt, iz kojeg su izbačene vremenske odrednice.

“Europsko vijeće podržava rad koji je u tijeku na izradi ugovora o pristupanju s Crnom Gorom. Prima na znanje namjeru Irskog predsjedništva da radi na privremenom zatvaranju pregovaračkih poglavlja – pod uvjetom da Crna Gora provede odgovarajuće reforme”, kaže se u zaključcima, kako prenosi ovaj hrvatski list.

Pojašnjavaju da je u odnosu na prethodni nacrt zaključaka izbačen dio koji govori o tome da se dogovor o privremenom zatvaranju poglavlja postigne do kraja ove godine, kao i dio koji govori o radu na pristupnom ugovoru što je prije moguće.

“Europsko vijeće pozdravlja rad koji je u tijeku na izradi ugovora o pristupanju s Crnom Gorom. Prima na znanje namjeru predsjedništva Vijeća da se do kraja ove godine postigne dogovor o privremenom zatvaranju svih pregovaračkih poglavlja – pod uvjetom da Crna Gora provede odgovarajuće reforme – te da se radi na što skorijem dovršetku izrade ugovora o pristupanju”, stajalo je u nacrtu zaključaka.

Zagreb ne želi blokadu već rješenje

Ovo, ipak, još uvijek ne znači da će do blokade i doći jer se Zagre pokušava predstaviti kao konstruktivan partner koji iskreno želi da se pronađe rješenje koje je prihvatljivo za sve.

Za svaki slučaj, Njemačka je iza zatvorenih vrata najavila spremnost da posreduje između Zagreba i Podgorice kako bi se problem što prije riješio.

Kako je danas pisao Euronews, njemačka vlada pritišće Hrvatsku da što prije riješi svoje sporove s Crnom Gorom, kako ne bi bio usporen proces njenog pristupanja EU. Ukoliko se ovo pokaže tačnim, a po svemu sudeći nema razloga da se ne uzme ozbiljno, to pokazuje u kojoj mjeri se pitanje proširenja EU na zapadni Balkan uzima ozbiljno u nekim od najvažnijih i najuticajnijih evropskih članica.

Lideri EU: Proširenje je geostrateška investicija

U zaključcima samita, u dijelu koji se odnosi na proširenje, naglašeno je da je ono geostrateška investicija u mir, bezbjednost, stabilnost i prosperitet. Dodali su da je riječ o pokretaču boljeg životnog standarda i zajedničkih evropskih vrijednosti.

“Lideri su naglasili potrebu da zemlje kandidati nastave reforme, posebno u oblasti vladavine prava, u skladu s procesom pristupanja zasnovanim na zaslugama. EU, sa svoje strane, mora unaprijediti unutrašnje reforme i razmotriti ključna pitanja o svojim prioritetima, politikama i sposobnosti djelovanja u slučaju daljeg proširenja.

Pozdravili su i rad na pristupnom ugovoru Crne Gore te primili k znanju namjeru predsjedništva Savjeta da radi na privremenom zatvaranju preostalih pregovaračkih poglavlja, pod uslovom da Crna Gora sprovede odgovarajuće reforme”, navedeno je u zaključcima.

Sam tekst ne sadrži dokaze da je do stvarne promjene došlo jer su slične formulacije isticane i ranije. Prava promjena nije u tekstu kominikea, nego u aktivnostima koje se odvijaju u pozadini i tihoj diplomatiji izvan domašaja javnosti.

Berlin traži od Zagreba da ne usporava Crnu Goru

Kako je danas pisao Euronews, njemačka vlada vrši pritisak na Hrvatsku da što prije riješi svoje sporove s Crnom Gorom kako ne bi bio usporen proces njenog pristupanja EU.

Ukoliko se ova informacija pokaže tačnom, a po svemu sudeći nema razloga da se ne uzme ozbiljno, to pokazuje u kojoj se mjeri pitanje proširenja EU na zapadni Balkan ozbiljno razmatra u nekim od najvažnijih i najuticajnijih evropskih članica.

Kako je Euronewsu naveo dobro upućen izvor, Berlin je prijateljski zatražio od Zagreba da ne odugovlači rješavanje spora i da olakša Crnoj Gori napredak kako proces proširenja ne bi izgubio zamah.

“Berlin je takođe nedavno ponudio posredovanje, ali ta ponuda još nije sprovedena u djelo. Vlada kancelara Fridriha Merca nastoji da se postavi kao nepristrasan posrednik, strahujući da bi neriješeni bilateralni problemi mogli ugroziti proces proširenja”, piše Euronews.

Francuska i Luksemburg takođe uključeni u razgovore

Ovaj medij navodi da Evropska komisija posljednjih sedmica učestvuje u razgovorima između dvije zemlje, a nekoliko država članica angažovalo se kako bi spriječilo zastoj u proširenju zbog bilateralnih pitanja.

Dodaju da Francuska posebno želi da izbjegne probleme s proširenjem iz unutrašnjopolitičkih razloga, dok je Luksemburg kritikovao korištenje pristupnog procesa za rješavanje bilateralnih pitanja.

“Sve tri evropske vlade aktivno razgovaraju s Hrvatskom kako bi je pritisnule da riješi bilateralna pitanja. Ipak, najsnažniji pritisak dolazi iz Njemačke, koja nastoji da pokrene proces proširenja”, navodi Euronews.

Šta Hrvatska traži od Crne Gore?

Kao što smo već pisali, Hrvatska je blokirala nekoliko pregovaračkih poglavlja, a od Crne Gore očekuje da isplati odštete preživjelim logorašima iz proteklog rata, učini više na pronalaženju nestalih, procesuiranju svih ratnih zločina i rješavanju svih imovinskopravnih pitanja između dvije zemlje, uključujući i probleme Hrvata u Crnoj Gori.

Nastavi čitati

Region

Izraelska ambasada osudila skandiranje Torcide: DUBOKO SMO ŠOKIRANI

Izreaelska Anbasada u Hrvatskoj saopštila je da je duboko šokirana teškim antisemitskim incidentom u Splitu gdje su Torcidaši, navijači splitskog Fudbalskog kluba “Hajduk”, skandirali “Aušvic!”, “Ustaj, Adolfe!” i “Gazi Židove!”

“Duboko smo šokirani teškim antisemitskim incidentom koji se juče dogodio u Splitu i najoštrije ga osuđujemo. Takve incidente moraju nedvosmisleno i odlučno osuditi sva nadležna tijela na svim razinama”, naveli su iz Ambasade.

Izrazili su zahvalnost Vladi Hrvatske i posebnoj savjetnici premijera za pitanja Holokausta Sari Lustig na brzoj reakciji i jasnoj osudi ovog događaja.

“Uvjereni smo da će nadležna tijela djelovati brzo i odlučno po ovom pitanju”, naveli su iz izarelske Ambasade, prenosi hrvatski portal Indeks.

Torcidaši su sinoć, krećući se prema stadionu Poljudu na utakmicu sa holandskim klubom “Ajaks”, skandirali “Aušvic!”, “Ustaj, Adolfe!” i “Gazi Židove!”, a na čelu je bio automobil sa sandukom na kome piše “Ajaks”.

Uzvikivali su i i “Ajmo, ajmo, ustaše!”, a kasnije pjevali: “Visoke peći, potpaljujem ja, tri reda koksa, četiri Židova. Židov se dere – aaa!”.

Nastavi čitati

Region

RAT NA ULICAMA TIRANE! Studenti zapalili ministarstvo i banku “NE STAJEMO DOK RAMA NE PADNE”

Desetine hiljada studenata izašle su u srijedu na ulice Tirane, zapalivši jednu vladinu zgradu i banku, gađajući policiju kamenicama tokom protesta zbog rasta troškova obrazovanja i korupcije.

Filijala Rajfajzen banke u blizini Ministarstva obrazovanja takođe je zapaljena.

Protesti predstavljaju najnasilniji izliv nezadovoljstva premijerom Edijem Ramom, koji je pobijedio na izborima u maju prošle godine i osvojio četvrti mandat, ali se od tada suočava sa sve većim nezadovoljstvom zbog sumnji u korupciju među visokim državnim zvaničnicima.

Demonstranti istovremeno odbacuju opozicione političare, smatrajući ih neprihvatljivom alternativom.
Nemiri su uslijedili nakon ljeta obilježenog mirnim protestima protiv Rame, pokrenutim zbog prijedloga za izgradnju luksuznog odmarališta na netaknutoj južnoj obali Albanije. Projekat podržava Džared Kušner, zet američkog predsjednika Donalda Trampa, a našao se u središtu pravnih sporova.

„Ovo je revolucija. Dosta nam je mirnih protesta. Nećemo stati dok Rama ne podnese ostavku“, rekla je za Rojters studentkinja koja učestvuje u protestu.

Drugi demonstranti uzvikivali su „Ostavka“ i „Policija kriminala“.

Širi talas protesta

Organizatori studentskih protesta saopštili su da su demonstracije pokrenute zbog uslova na univerzitetima, visokih troškova studiranja, nedostatka finansijske podrške i loših izgleda za zapošljavanje nakon diplomiranja.

Nemiri su dio šireg talasa studentskog aktivizma koji se širi Evropom, a čiji su povodi obrazovanje i životni uslovi.

U Francuskoj srednjoškolci već nedjeljama protestuju i blokiraju škole, zahtijevajući više nastavnika i bolje uslove.

Oni tvrde da loše stanje školskih zgrada i pretrpane učionice ugrožavaju kvalitet obrazovanja.
Albanski mediji izvijestili su da su se protesti u srijedu proširili i na univerzitete u Elbasanu i Skadru.

Vlada Albanije osudila nasilje

„Protestovanje je legitimno pravo, ali ono ne može biti izgovor za nasilje, uništavanje grada ili sukobe na ulicama“, objavila je potpredsjednica vlade Albana Kočiu na Fejsbuku.

„Pozivam studente i svakog poštenog građanina koji vjeruje u pravo na protest da se distanciraju od nasilja i vandalizma“, dodala je ona.

Policija je u saopštenju pozvala na smirivanje situacije.

„Svaka osoba koja koristi nasilje, pali ili uništava imovinu ili napada policijske službenike snosi individualnu odgovornost i suočiće se sa zakonom, u skladu sa počinjenim prekršajima i krivičnim djelima“, navedeno je u saopštenju policije.

Nastavi čitati

Aktuelno