Connect with us

Svijet

Amerika privremeno obustavila vazdušne udare na Iran: TRAMP UPOZOREN NA KRITIČAN MANJAK MUNICIJE

SAD su privremeno obustavile vazdušne udare na Iran nakon što je vojni vrh upozorio Trampa na smanjene zalihe municije i rizik od eskalacije. Bijela kuća sada daje šansu diplomatiji.

Zabrinutost zbog zaliha municije bila je samo jedna od više tačaka koje su iznesene Trampu na tom sastanku. Još nije poznato da li su upravo ta upozorenja bila odlučujući razlog za privremenu obustavu ili će se napadi uskoro nastaviti.

Sjedinjene Američke Države u petak su, nakon gotovo dve nedelje uzastopnih noćnih vazdušnih udara, privremeno prekinule bombardovanje iranskih ciljeva. Operacije su “na čekanju”, potvrdio je u subotu izvor iz američkog Ministarstva odbrane, izvještava CNN. Ključni razlog za pauzu, prema izvorima upoznatim sa dešavanjima, leži u sastanku koji je u petak održan u Bijeloj kući. Na njemu su potpredsjednik Džuls Dejvid Vens (JD Vance) i načelnik Združenog štaba general Dan Kejn (Dan Caine) direktno iznijeli zabrinutost zbog moguće eskalacije rata sa Iranom. Kejn je posebno upozorio na stanje američkih zaliha municije i šire negativne posljedice koje bi dalji napadi mogli izazvati. Prema riječima jednog od izvora, general je rekao predsjedniku Donaldu Trampu i vojnom vrhu da vojska može uspješno izvesti raspoložive vojne opcije, ali je odmah zatim upozorio na moguće implikacije takvog koraka.

Zabrinutost zbog zaliha municije bila je samo jedna od više tačaka koje su iznesene Trampu na tom sastanku. Još nije poznato da li su upravo ta upozorenja bila odlučujući razlog za privremenu obustavu ili će se napadi uskoro nastaviti. Portparol Bijele kuće Stiven Čung (Steven Cheung) u službenoj izjavi je naglasio da Tramp i dalje daje prednost diplomatskom rješenju, ali zadržava sve opcije ako Iran nastavi sa “terorističkim aktivnostima” u Ormuskom prolazu ili protiv američkih saveznika. “U kombinaciji sa uspješnim sankcijama koje su oštetile iransku privredu i 13 uzastopnih dana udara na vojne ciljeve kao odgovor na njihovu ponovljenu agresiju, bilo bi mudro da Iran radi na pregovaračkom sporazumu. Inače, znaju šta sledi”, poručio je Čung.

CNN je zatražio komentar i od kancelarije potpredsjednika Vensa, ali do objave teksta odgovor nije stigao. Situacija dolazi u trenutku kada su ključne američke zalihe naoružanja i dalje značajno smanjene. CNN je već ranije izveštavao da bi nastavak udara na Iran dodatno opteretio te zalihe. I prije početka rata general Kejn i drugi vojni čelnici upozoravali su Trampa da dugotrajna vojna kampanja može ozbiljno ugroziti američke zalihe oružja. Nakon sastanka sa članovima Kabineta i najbližim savjetnicima, Tramp je novinarima rekao da su američki pregovarači aktivno u kontaktu sa Iranom. Dodao je, međutim, da postoji mogućnost nastavka bombardovanja ili čak “jače doze” udara. Tvrdio je da Iran u pregovorima djeluje “sve ozbiljnije”.

Izvori bliski administraciji kažu da je Tramp još u petak poslije podne razmatrao kako bi eventualna eskalacija izgledala. Zemlje Persijskog zaliva u nedavnim razgovorima sa američkim zvaničnicima pozivale su na uzdržanost, iako priznaju da SAD imaju jedinstvene vojne sposobnosti za pojačavanje pritiska. Čak i nakon što je Tramp tokom nedelje najavljivao mogućnost velikog napada, privatno je uputio svoje pregovarače da nastave da razgovaraju, što pokazuje da balansira između ograničenih vojnih opcija i želje da izbjegne uvođenje američkih kopnenih snaga.

Više izvora navodi da malo ko u Trampovom užem krugu ili unutar Pentagona vjeruje da bi dalja eskalacija donela rezultate koje on traži. Portparol Pentagona Šon Parnel (Sean Parnell) u izjavi za CNN poručio je da je američka vojska „najmoćnija na svijetu i ima sve što joj treba da izvrši zadatke u vrijeme i na mjestu koje odredi predsednik”. Naglasio je da su uspješno sprovedene višestruke operacije u različitim komandama, uz zadržavanje dubokih zaliha sposobnosti za zaštitu američkog naroda i interesa.

Related Topics:

Svijet

DA LI NJEMAČKA NAPUŠTA EU I ŠENGEN? Analitičar o tajnim arhitektama iza scene i o tome šta AfD sprema Evropi i Rusiji

Nakon ubjedljive pobjede AfD-a u Saksoniji-Anhaltu sa osvojenih 44,5 odsto glasova i najava Alis Vajdel o izlasku iz evrozone i Šengena, za beogradski MONDO je govorio dr Neven Cvetićanin.

Krajnje desničarska Alternativa za Nemačku (AfD) ostvarila je ubjedljivu pobjedu na pokrajinskim izborima u Saksoniji-Anhaltu sa osvojenih 44,5 odsto glasova, čime je dovela zemlju na prag istorijskog presedana – da prvi put od Drugog svjetskog rata jedna desničarsko-populistička stranka preuzme vlast u nekoj njemačkoj pokrajini.

Ovaj izborni zemljotres dogodio se u trenutku kada AfD bilježi rekordan rast i na saveznom nivou. Predvođena lokalnim nosiocem liste Ulrihom Zigmundom, ali i nacionalnom liderkom Alis Vajdel, stranka je iza sebe ubjedljivo ostavila dosad vladajuće konzervativce (CDU) predvođene Svenom Šulceom, koji su pretrpjeli težak poraz osvojivši tek 18,5 odsto glasova.

Nakon istorijskog uspjeha, Alis Vajdel je otvoreno najavila radikalne rezove: oštar obračun sa aktuelnom vlašću u Berlinu, masovne deportacije, ali i scenarije koji potresaju same temelje Evropske unije – potencijalni izlazak Njemačke iz evrozone i Šengenskog prostora.

Povodom ovog političkog potresa situaciju je analizirao dr Neven Cvetićanin, naučni savjetnik na Institutu društvenih nauka i predsjednik Foruma za strateške studije. On ističe da uspon AfD-a ne treba posmatrati kao iznenadnu revoluciju, već kao logičnu evoluciju unutar demokratskog i institucionalnog sistema, gdje tradicionalna podjela na ljevicu i desnicu ustupa mjesto sukobu između liberalnog centra i populističkih alternativa.

“Nema više podjele na ljevicu i desnicu, to sam predvidio još prije 18 godina”

Komentarišući rezultat izbora u Saksoniji-Anhaltu i reakcije iz Berlina, dr Cvetićanin naglašava da se procesi za sada odvijaju strogo unutar okvira demokratije.

“Možda je ‘zaokret‘ preteška riječ, jer u usponu AfD-a, kao i ostalih populističkih stranaka, zapravo vidimo jednu logičnu evoluciju. Ono što treba reći jeste da je AfD ostvario ovakav rezultat na institucionalan način – dakle, unutar institucionalnog sistema Njemačke. Zato su i kancelar Merc i dosadašnji pokrajinski premijer Saksonije-Anhalt Sven Šulce (CDU) poručili da je ovo demokratija i da treba shvatiti poruku koju su građani poslali političkim partijama i eliti”, istakao je Cvetićanin.

Naučni savjetnik na Institutu društvenih nauka se u svojoj analizi osvrće i na terminologiju kojom se opisuje AfD, podsjećajući na svoja ranija naučna predviđanja.

“Takođe, treba da budemo oprezni kada AfD nazivamo krajnjom desnicom, zato što je podjela na ljevicu i desnicu odavno prevaziđena. Pre tačno 18 godina, 2008. godine, objavio sam knjigu ‘Epoha s one strane levice i desnice‘ na 700 strana, u kojoj sam obradio čitavu istoriju levice, desnice i centra i predvideo da će se glavna podela ubuduće vršiti na centar (levi i desni) s jedne strane i na drugoj strani na populističke alternative (opet leve i desne). To je s jedne strane upravo ova velika koalicija u Nemačkoj socijaldemokrata i demohrišćana, dok na drugoj strani imamo populiste, odnosno alternativne opcije i leve i desne, pa se i ova partija upravo zove ‘Alternativa za Nemačku'”, rekao je on i dodao:

“Reč je o jednoj alternativnoj opciji i tu imamo leve i desne populiste koji su zajendo protiv ovoga mejnstrima, protiv ovog centra, gde su levi i desni centar. Čak postoje nagađanja i mogućnost da partija Sare Vagenkneht da većinu AfD-u u Saksoniji-Anhaltu, što bi bila potvrda teze da takozvani levi populisti daju podršku desnim populistima. Tu se briše granica između levice i desnice, gde na jednoj strani imamo populiste, a na drugoj strani taj mejnstrim, liberalni centar. U knjizi od pre 18 godina predvideo sam ovakav razvoj događaja i evo, sada je on potpuno dobio i vidljivost i zamah”, rekao je Cvetićanin za MONDO.

Rasterećenje od imperijalnog prenaprezanja i povratak De Golovim i Bizmarkovim idejama

Na pitanje o najavama Alis Vajdel o napuštanju evrozone i Šengena, zatvaranju granica, kao i o tome šta bi takav potez značio za budućnost EU, predsjednik Foruma za strateške studije objašnjava da iza radikalnih poruka stoji dublji geopolitički proces.

“To je prije svega poruka biračima koji su se zamorili od ovih mejnstrim politika liberalnog centra, lijevog i desnog – ne samo u Njemačkoj, nego širom Evrope. Očigledno je da je AfD procijenio da treba da ide sa tako radikalnom retorikom, iza koje, međutim, stoji konkretna računica i realnost. Idu sa tezom da je EU sve veće opterećenje za Njemačku, kao što Tramp ide sa tezom da je NATO sve veće opterećenje za Ameriku”, naglasio je Cvetićanin  i dodao:

“Zapravo, mi sada gledamo reformatiranje velikih sila i velikih nacija koje žele da se rasterete ‘imperijalnog prenaprezanja’, kako je to nazvao čuveni britanski istoričar Pol Kenedi, da bi se naprosto mogle posvetiti sopstvenom stanovništvu, građanima i određenim reformama. To jeste poruka koju bi birači voljeli da čuju, zamoreni i pomalo umorni od mejnstrim politika. Međutim, to ne znači da AfD ili druge populističke partije, ukoliko budu jačale, ne bi zaista preispitale institucionalno ustrojstvo EU na ovaj evolutivni način kako to rade sada”, naglasio je Cvetićanin za MONDO.

Govoreći o geopolitičkim posledicama jačanja desnice, dr Neven Cvetićanin naglašava da potencijalni zaokret u politici Njemačke ne predstavlja nagli šok, već postupno vraćanje na klasične evropske doktrine balansiranja i nacionalnog suvereniteta.

“Opet ponavljam, kada je riječ o AfD-u i drugim populističkim partijama u Evropi – Reformske partije u Britaniji, Nacionalnog okupljanja u Francuskoj i partije Voks u Španiji – sve se to odvija unutar institucionalnog sistema i tih država i same EU. To su institucionalne, demokratske metode putem izbora, gdje se te države podešavaju prema volji građana, čemu izbori i služe. Ovo je tranzicija, nije revolucija”, ističe i nastavlja:

“Ovo je evolucija od sadašnje liberalne Evrope ka ‘Evropi nacija’ o kojoj je nekada govorio čuveni francuski državnik Šarl de Gol. Strateški posmatrano, ovo je ono o čemu je govorio De Gol kada je bio predsjednik ili, ako hoćete još ranije, vraćanje na bizmarkovsku politiku u Njemačkoj. AfD se u potpunosti vraća na politiku Ota fon Bizmarka, koji je ujedinio Njemačku i shvatio da, kako bi to izvršio, mora da ima relativno stabilne odnose sa Rusijom – što je opet jedna od ključnih tačaka AfD-a.”

“Riječ je o vraćanju na klasičnu evropsku politiku jednom institucionalnom, evolucionom metodom. Dobro je što se ovo odvija ovako, bez velikih šokova i po Njemačku i po EU – ovo je proces koji za sada teče logično i mirno”, istakao je naučni savjetnik na Institutu društvenih nauka i predsjednik Foruma za strateške studije.

Mogući zaokret u odnosima sa Rusijom i nova bezbjednosna arhitektura

O tome da li eventualni dolazak AfD-a u vlast nosi prekretnicu u odnosima prema ratu u Ukrajini, Rusiji i bezbjednosti Evrope koja je ovim uzdrmana, sagovornik MONDA smiruje strasti i ukazuje na kompleksnost samih državnih aparata.

“Mislim da je ‘uzdrmana’ preteška riječ, jer smatram da se radi o jednoj logičnoj evoluciji unutar institucionalnog poretka evropskih država, poput Njemačke i drugih, kao i unutar samog poretka EU. Što se tiče odnosa prema Rusiji, ovo je upravo povratak na tu staru politiku koju je krajem 19. vijeka zastupao ‘gvozdeni kancelar’ Oto fon Bizmark, koji je uspio tom politikom da ujedini Njemačku. Ali, to je i politika koju je zastupao Šarl de Gol krajem pedesetih i šezdesetih godina, dok je bio predsjednik – da se sa Rusijom mora pronaći modus vivendi, odnosno modus koegzistencije. Možda je pretjerano reći da bi Njemačka sada potrčala u neka savezništva sa Rusijom, jer je AfD samo jedna među partijama, a tu postoje i druge njemačke stranke sa svojim programima i vizijama”, istakao je on i dodao:

“Ali ovo jeste jedan evolutivni pomak ka novoj evropskoj bezbjednosnoj arhitekturi, na tragu tih velikih državnika – Bizmarka i De Gola. Treba da vidimo koje će biti konkretne ličnosti na funkciji, jer to možda ne budu ove koje su trenutno na sceni. Trenutne ličnosti služe za dobijanje glasova i, po ovome što AfD postiže, to rade uspješno. Međutim, tu postoje arhitekte iza scene. Nijedna država nije samo jedna partija, već državni mehanizam u kom postoje strateške institucije i planeri. Dakle, riječ je o institucionalnoj evoluciji ka transformaciji i same EU i vodećih država unutar nje, u ovom slučaju Njemačke. Ne treba očekivati radikalne promjene preko noći, jer su ovo procesi koji traju i teku svojim prirodnim tokom”, zaključio je dr Neven Cvetićanin.

 

Nastavi čitati

Svijet

NA DANAŠNJI DAN PRIJE 25 GODINA DOGODIO SE 11. SEPTEMBAR: Napad koji je promijenio svijet

Na današnji dan 2001. godine SAD su pogodili teroristički napadi u kojima je poginulo gotovo 3.000 ljudi. Ovo je priča o 11. septembru.

Na današnji dan 2001. godine izvršeni su teroristički napadi na Sjedinjene Države u kojima je ubijeno oko 3.000 ljudi, dok je više od 25.000 povrijeđeno.

Teroristički napad na kule Svjetskog trgovinskog centra u Njujorku i na zgradu Pentagona u Vašingtonu, prema zvaničnim izvještajima, izveli su pripadnici “Al kaide” otetim putničkim avionima.

Devetnaest pripadnika “Al kaide” upali su u kabine četiri putnička aviona i, služeći se noževima za hartiju kao oružjem, preuzeli kontrolu.

Avion “Amerikan erlajnza” uletio je u sjeverni toranj Svjetskog trgovinskog centra na donjem Menhetnu, a dvadesetak minuta kasnije avion “Junajted erlajnza” udario je u južnu kulu.

Obje kule bliznakinje sa po 110 spratova srušile su se za manje od dva časa, što je dovelo i do znatnog oštećenja okolnih zgrada.

Treći avion otet iznad Ohaja pao je na zapadnu stranu Pentagona i izazvao urušavanje zgrade.

Četvrti avion letio je u pravcu Vašingtona, ali se srušio u polje u Pensilvaniji, nakon što su putnici ušli u kabinu i borili se sa otmičarima za kontrolu.

U Svjetskom trgovinskom centru i okolini poginule su 2.753 osobe, u Pentagonu 184, a u Pensilvaniji 40.

Nakon ovih napada, SAD su zvanično pokrenule rat protiv terorizma i pritisak na Avganistan radi svrgavanja talibana koji su odbili zahtjev Vašingtona da protjeraju vođu “Al kaide” Osamu bin Ladena.

Bin Laden je odgovornost za napad 11. septembra preuzeo 2004. godine, a kao motiv je naveo podršku Izraelu i prisustvo američke vojske u Iraku i Saudijskoj Arabiji.

Sedam godina kasnije Bin Laden je ubijen u Pakistanu u raciji koju su sprovele američke snage.

Teroristički napad 11. septembra 2001. godine jedan je od događaja koji su obilježili početak 21. vijeka, u smislu opštih ekonomskih, socijalnih, kulturnih i vojnih posljedica koje su uslijedile u SAD i ostatku svijeta.

Na mjestu na kojem su se nalazile kule bliznakinje u Njujorku podignuto je spomen-obilježje žrtvama, a izgrađene su i nove zgrade Svjetskog trgovinskog centra.

Nastavi čitati

Svijet

Tramp otkrio detalje razgovora s Putinom: ŽELI KRAJ RATA

Američki predsjednik Donald Tramp izjavio je da je početkom sedmice obavio „odličan“ telefonski razgovor s ruskim predsjednikom Vladimirom Putinom, istakavši da ruski lider želi postići dogovor o okončanju rata u Ukrajini.

“On želi da postigne dogovor, a ako i Volodimir Zelenski želi da postigne dogovor, to bi bilo veoma dobro”, rekao je Tramp novinarima prije odlaska na nacionalnu konvenciju Republikanske stranke u Dalasu.

Prema navodima agencije Rojters, razgovor Trampa i Putina uslijedio je nakon diplomatske misije američkog specijalnog izaslanika Stiva Vitkofa i Trampovog zeta Džareda Kušnera, koji su prethodno boravili u Moskvi i Kijevu razgovarajući o mogućim prijedlozima za završetak rata.

U mirovne napore uključio se i direktor CIA-e Džon Retklif, koji se prošlog mjeseca sastao s ruskim obavještajnim zvaničnicima u Moskvi kako bi ih podstakao na pronalaženje rješenja za sukob.

Govoreći o preprekama za postizanje mira, Tramp je ocijenio da problem predstavlja duboko nepovjerenje između dvojice lidera.

“Zastoj izazivaju dvojica ljudi koji se međusobno mrze”, rekao je Tramp, aludirajući na Putina i Zelenskog, te dodao da upravo to vidi kao najveću prepreku za postizanje dogovora.

Nastavi čitati

Aktuelno