Connect with us

Svijet

AMERIKA SE VRAĆA NA MJESEC: Uspješno lansiran “Odisej”

Uprkos početnom kašnjenju, letjelica “IM-1”, prva koja na Mesec leti kao deo partnerske inicijative NASA sa privatnim kompanijama, bi na krater Malapert A udaljen 300 kilometara od mjesečevog južnog pola, trebalo da sleti 22. februara

Svemirska letelica “Odisej” uspješno je u četvrtak lansirana iz svemirskog centra Kenedi na Floridi, kao drugi ovogodišnji pokušaj jedne privatne kompanije da sleti na Mjesec.

Misija “IM-1”, koji je pokrenula kompanija Intuitive Machines sa sjedištem u Hjustonu, ima za cilj da postigne takozvani “meki dodir sa Mjesecom”, želeći time da postane prva nevladina agencija kojoj je to pošlo za rukom još od NASA-inih misija Apolo, okončanih prije više od 50 godina.

Sonda, odnosno lender, Nova-C poletela je na vrhu rakete Falcon 9 kompanije SpaceX, a lansiranje je kasnilo zbog veoma visokih temperatura koje su ometale punjenje goriva. NASA je potvrdila uspješno odvajanje sonde od rakete, istakavši revolucionarni značaj njenog ljeta.

Letjelicu pokreće novi superhlađeni motor na tečni metan i kiseonik, što joj omogućava brzo putovanje do Mjeseca uz izbjegavanje duže izloženosti visokom zračenju Van Alenovog pojasa (područje naelektrisanih čestica koji oko Zemlje koje nastaje zahvaljujući njenom magnetnom polju).

Uprkos početnom kašnjenju, “IM-1” bi na Mesec, odnosno na krater Malapert A udaljen 300 kilometara od mjesečevog južnog pola, trebalo da sleti 22. februara.

“Ova misija je prilika da se Sjedinjene Američke Države vrate na Mjesec po prvi put od 1972. godine. To je podvig koji zahtijeva glad za istraživanjem”, istakao je Trent Martin iz kompanije Intuitive Machines.

Misija “IM-1” deo je partnerske inicijative Commercial Lunar Payload Services (CLPS), koju je NASA pokrenula sa ciljem da stimuliše “lunarnu ekonomiju” poveravanjem usluga prevoza tereta privatnom sektoru, podsjeća Science Alert.

Američka svemirska agencija je uložila 118 miliona dolara u Intuitive Machines usmjerivši ih na usluge transporta naučnog hardvera, kao i na rešenje za ekološke rizike po astronaute, koji će na Mjesec naknadno letjeti u okviru svemirskog programa “Artemis”. Dugoročni cilj ovakvog partnerstva je uspostavljanje trajnijeg prisustva na Mjesecu i iskorišćavanje resursa.

A kada “Odisej” aterira, na Mjesec će dopremiti teret misije koji nosi, u kome se između ostalog nalaze digitalizovana arhiva ljudskog znanja i 125 mini skulptura Mjeseca poznatog umjetnika Džefa Kunsa.

Svemirski modul “IM-1” će po slijetanju imati sedam dana za obavljanje svojih zadataka prije nego što na južnom polu nastupi Mjesečeva noć. Ona će lunarni lender onseposobiti za dalji rad.

Related Topics:

Svijet

OVAJ GRAD JE SAD NAJBOLJI ZA ŽIVOT: Beč je pao sa trona, a evo i kompletne top 10 liste

Kopenhagen je proglašen za najbolji grad za život na svijetu u 2026. godini. Danska prijestonica prekinula je trogodišnju dominaciju Beča zahvaljujući vrhunskoj infrastrukturi i obrazovanju.

Objavljena je nova lista gradova sa najboljim kvalitetom života. Danska prijestonica preuzela je vrh zahvaljujući visokim ocjenama za stabilnost, infrastrukturu i obrazovanje.

Ako razmišljate gdje je danas kvalitet života najveći, odgovor stiže iz Danske. Kopenhagen je proglašen najboljim gradom za život na svijetu u 2026. godini, čime je prekinuo trogodišnju dominaciju Beča. Na listi su se našli i gradovi iz Australije, Švajcarske, Japana i Kanade, dok je samo jedan sjevernoamerički grad uspio da uđe među deset najboljih.

Prilikom analize koju sprovodi EIU (Economist Intelligence Unit), istraživačka jedinica časopisa The Economist, u obzir se uzima više aspekata kvaliteta života.

Kopenhagen je maksimalne ocjene dobio u čak tri kategorije – obrazovanju, infrastrukturi i stabilnosti, što mu je donijelo titulu najboljeg grada za život u 2026. godini.

Jedini grad iz Sjeverne Amerike među prvih 10

Na listi deset najboljih gradova za život ove godine našao se samo jedan grad iz Sjeverne Amerike. Riječ je o kanadskom Vankuveru, koji zauzima deseto mjesto. Kada je riječ o Sjedinjenim Američkim Državama, najbolje je plasiran Honolulu. Havajski grad napredovao je za dvije pozicije u odnosu na prošlu godinu i sada zauzima 25. mesto na globalnoj listi, čime je postao najbolje rangirani grad u Sjevernoj Americi.

Napredovao je i Njujork, koji je zahvaljujući padu stope kriminala zauzeo 66. mjesto, što je tri pozicije bolje nego prošle godine.

Kopenhagen ponovo na vrhu

Glavni grad Danske ostvario je najbolje rezultate u ukupnoj analizi i proglašen je najboljim gradom za život na svijetu u 2026. godini.

Kako je portparol The Economista objasnio za CNN, Kopenhagen je do prvog mjesta stigao zahvaljujući „pobjedničkoj kombinaciji odličnih rezultata u stabilnosti i infrastrukturi, veoma dobro ocijenjenoj kulturi i zaštiti životne sredine, kao i visokom kvalitetu javnih usluga“.

Deset najboljih gradova za život u 2026. godini:

1. Kopenhagen, Danska

2. Beč, Austrija

3. Melburn, Australija

4. Sidnej, Australija

5. Cirih, Švajcarska

6. Ženeva, Švajcarska

7. Osaka, Japan

8. Adelaida, Australija

9. Vankuver, Kanada

10. Tokio, Japan

Nastavi čitati

Svijet

Internet stiže iz stratosfere: OVO MIJENJA SVE

Američka vazduhoplovna kompanija Sceye razvija revolucionarni sistem HAPS (High-Altitude Platform Systems), koji bi mogao da zamijeni dio klasičnih baznih stanica i omogući stabilan 5G signal čak i u područjima gdje danas nema mobilne pokrivenosti.

Riječ je o solarnim letjelicama ispunjenim helijumom koje lete u stratosferi na visini od oko 20 kilometara, znatno iznad komercijalnih aviona, odakle emituju mobilni signal prema korisnicima na zemlji.

Osim telekomunikacija, platforma je osmišljena i za praćenje prirodnih katastrofa poput šumskih požara, oluja i poplava u realnom vremenu.

Solarna energija omogućava višednevni boravak u vazduhu

Glavni model, nazvan SE2, dug je oko 65 metara i prekriven solarnim panelima koji tokom dana pune baterije za rad tokom noći.

Zahvaljujući naprednim sistemima za upravljanje letom, letjelica može da ostane gotovo nepomična iznad istog područja uprkos promjenama vjetra, čime obezbjeđuje kontinuiranu pokrivenost mobilnim signalom.

Tokom najnovijih testiranja Sceye je uspješno zadržao platformu u vazduhu više od 12 dana, pri čemu je više od 88 sati ostala iznad odabranog područja, što predstavlja važan korak ka komercijalnoj primjeni ove tehnologije.

Prve usluge očekuju se već ove godine

Kompanija Sceye sarađuje sa japanskim SoftBankom, koji planira pokretanje pretkomercijalnih HAPS usluga tokom 2026. godine, prvenstveno za povezivanje udaljenih područja i obnovu komunikacija nakon prirodnih katastrofa.

Stručnjaci smatraju da bi ovakve “leteće bazne stanice” mogle postati važan dio budućih 6G mreža, jer nude manju latenciju od satelitskih sistema i znatno širu pokrivenost od klasičnih zemaljskih baznih stanica.

Ako se testiranja pokažu uspješnim, ovakve letjelice mogle bi u narednim godinama postati uobičajen prizor na nebu iznad velikih i slabo naseljenih područja, navodi “bgr“.

 

Nastavi čitati

Svijet

KRIZA ZA STANOVE U NJEMAČKOJ: Kirije rastu, a ponuda za izdavanje pala 12 odsto

Svjetska ekonomska situacija uveliko utiče i na stanje na tržištu nekretnina, pa se cijene gotovo svakodnevno mijenjaju.

Stanje na tržištu nekretninama izaziva nezadovoljstvo među građanima koji bi da kupe stan ili da iznajme, a iako je važilo da je Njemačka stabilna zemlja, naročito kada je reč o nekretninama, skon cijena u posljednje vrijeme, razočarao je njene građane.

Naime, prema Institutu njemačke privrede (IW), stanarine u Njemačkoj su u posljednje vrijeme prilično skočile, pa su u drugom kvartalu bile četiri odsto više nego u isto vrijeme prošle godine.

Naravno, kao što je i očekivano, najviše su porasle u velikim gradovima izvan najvećih metropola, gdje je rast iznosio 4,9 odsto. Međutim, i među velikim gradovima se osjećaju velike razlike, navodi DPA.

Najveći skok cijena zabeležen je u Kelnu, gdje su kirije porasle za 7,9 odsto, Hamburg je sljedeći na listi sa porastom 5,5 odsto, dok je na drugom kraju liste, znatno manji skok zabijležen u Štutgartu, 0,9 odsto i u Berlinu, svega jedan odsto.

A dok skaču cijene, opada ponuda stanova za iznajmljivanje. Prema navodima, u poređenju sa 2022. godinom, ponuda stanova je opala za čak 12 odsto, a ponovo prednjače veliki gradovi.

Nestašica stanova za izdavanje je posebno u mnogim velikim gradovima. U Hamburgu se ponuda stanova prepolovila, dok je u Frankfurtu oglasa manje za 43 odsto.

Prema navodima, glavni razlog je što mnogi ljudi ostaju u stanovima koji ne odgovaraju njihovoj životnoj situaciji — preveliki su ili premali — jer ne žele da se odreknu povoljnih kirija, naveo je ekonomista IW-a za nekretnine Peka Zagner.

Na tržištu gdje su cijene umjereno porasle, situacija je potpuno drugačija.

Skočile su cijene i stanova u vlasništvu i porodičnih kuća za jednu ili dvije porodice, za po 0,8 odsto u odnosu na isti kvartal prošle godine.

Nastavi čitati

Aktuelno