Connect with us

Politika

GODINAMA ISTA LICA Da li treba ograničiti broj mandata izabranim funkcionerima u BiH?

Političare i pelene treba mijenjati često – i to iz istog razloga, poručuje sagovornik “Nezavisnih novina”, pozivajući se na citat koji se pripisuje Marku Tvenu, a odgovarajući na pitanje – da li bi u BiH bilo dobro ograničiti broj mandata svim javnim funkcionerima (izabranim i imenovanim).

Razlog zbog kojeg smo otvorili ovo pitanje je taj da među ministrima, poslanicima, odbornicima, (grado)načelnicima, postoje oni koji su na te pozicije birani ili imenovani po četiri ili pet puta, a ne isključujemo mogućnost da se niz nastavi i na opštim izborima 2026.

Oni koji su u BiH rođeni, npr. 2008. godine, naredne godine imaće pravo glasa.

Ako su iole pratili politiku, recimo, u prethodne dvije godine, mogli su samo vidjeti kako se prave političke blokade, kako poslanici i odbornici idu iz stranke u stranku, kako predsjednici stranaka ili bivši premijeri bivaju privedeni zbog kriminala…

Oni nešto iskusniji, rođeni recimo 2000, već su imali pravo glasa u tri izborna ciklusa, a na glasačkim listićima imali su rijetke primjere da glas daju nekom ko je novo lice na političkoj sceni i vjerovatno da i ne znaju ko su bili ministri u vladama npr. 2018. godine, pa unazad.

A samo klikom na jedan od pretraživača, vidjeće da su u tadašnjim vladama, poslaničkim klupama ili predsjedničkim foteljama sjedili ljudi koji su i sada tu.

Sve i da su svi imenovani i izabrani funkcioneri bili najbolji u svom poslu, što u vladama Republike Srpske, FBiH, Savjetu ministara BiH, parlamentima i skupštinama opština, sigurno nije bio slučaj, obavljati te funkcije po 15 godina, a nerijetko i više od 20, za analitičare je potpuno apsurdno.

Ići ka tome da se pred političare stavi opcija da mogu biti izabrani ili imenovani ograničen broj mandata, sigurno bi, ocjenjuju poznavaoci prilika, pokrenulo niz pozitivnih stvari.

“Ograničavanje mandata definitivno nije loša stvar. To bi donijelo novu komponentu političkim strankama koje bi se morale baviti proizvodnjom novih kadrova. Jasno je da, na primjer, ukoliko neko može samo u dva mandata vršiti sve javne funkcije, ili da se odredi da to budu samo ove najvažnije funkcije, tako da kažem, onda će stranke morati aktivnije raditi na pravljenju novog kadra koji će biti kompetitivan na izborima. To je ono što je dobar pokretač kvaliteta unutar političkih stranaka i samim tim u političkom životu svake države”, navodi Filip Matić, politikolog.

Posebna pažnja u ovoj temi, kako dodaje, trebalo bi da se usmjeri na imenovane funkcije.

“Ovdje imamo ljude koji ne samo što su ministri ili direktori veoma važnih preduzeća, već oni šetaju između više resora, sektora koji jedni s drugim nemaju nikakve veze, pogotovo sa njihovim obrazovanjem ili njihovim dotadašnjim životnim iskustvom. To je dokaz da se ovdje radi isključivo o političkoj raspodjeli funkcije, a nikako o stručnoj ili ekspertskoj”, naglašava Matić za “Nezavisne novine”.

A iako je ideja o ograničenju broja mandata izabranim i imenovanim funkcionerima dobra, Matić kaže da je njena realizacija u aktuelnom stanju teško izvodljiva.

“Isto kao i zakon o lustraciji, porijeklu imovine i slično. To je isto kao da očekujemo od lopova da uvede zakon protiv krađe, ili pekara da se ukine brašno”, ističe Matić

Naši sagovornici smatraju da bi najidealnije bilo ograničiti obavljanje iste funkcije kada je u pitanju izvršna vlast (ministri) na maksimalno dva mandata, ali je i to, dodaju, teško zamisliti.

“Mi već imamo ili smo imali ministre opšte prakse poput Antona Kasipovića, Petra Đokića, Željke Stojičić, Alena Šeranića ili vječite ministre poput Zlatana Klokića. Većina njih je na tim funkcijama zbog obaveze ispunjavanja etničke kvote u vladama RS i FBiH, jer da se vrednuju rezultati, niko od njih ne bi dočekao ni polovicu prvog mandata, a kamoli drugi, treći ili bilo koji naredni mandat”, kaže za “Nezavisne novine”, novinar Darko Momić.

Ali ono što jeste moguće u ovoj priči je, dodaje, ograničiti broj mandata za inokosne funkcije.

“Moguće je jedino i u skladu sa praksom najrazvijenijih demokratija ograničiti broj mandata predsjednika i članova Predsjedništva BiH na ‘maksimalno’ dva mandata, a ne kao sada na dva ‘uzastopna’ mandata, što su iskoristili Milorad Dodik i Željko Komšić da poslije dva mandata na funkciji predsjednika Republike Srpske, odnosno člana Predsjedništva BiH, naprave četvorogodišnju pauzu i ponovo se sa uspjehom kandiduju”, ističe Momić.

Nadovezujući se na Momića, novinar RTV Herceg-Bosne Branimir Galić kaže da je aktuelni hrvatski član Predsjedništva BiH Željko Komšić najviše profitirao po navedenom, jer je na toj poziciji nevjerovatnih 16 godina.

“Komšić će sljedeće godine završiti svoj drugi osmogodišnji mandat na toj poziciji. Bio je izabran dva mandata, pa je uslijedila pauza od četiri godine, pa ponovno dva mandata”, podsjeća Galić.

Sa druge strane, mišljenja je da ograničavanje mandata nije potrebno u zakonodavnoj vlasti.

“To su županijske i entitetske skupštine, te Parlamentarna skupština BiH, dok je situacija s izvršnom vlašću bitno drukčija i tu bi takvo ograničenje svakako trebalo postojati”, kazao je Galić za “Nezavisne novine”.

Related Topics:

Politika

BRUKA NA GRANICI! Otvorili most za saobraćaj, a prelazak na našu stranu podsjeća na ulazak u tunel!

Polovina mosta na Savi u Gradišci, koji je nedavno pušten u saobraćaj poslije polugodišnjeg zastoja, osvijetljena je a polovina u mraku.

To je jasna odrednica granice između dvije države.

Na mjestu gdje se susreću mark i tama, tu je granica, na polovini Save.

Hrvatska strana koja pripada Staroj Gradišci je osvijetljena a druga polovina, koja pripada Bosni i Hercegovini je u mraku.

Nadvožnjak koji je u maju urušen, osposobljen je za saobraćaj, uređena saobraćajnica, asfaltiran parking ali nije osposbljena rasvjeta na mostu, koji je takođe korozirao, kao i ograda.

Međutim, to noću nije naročito vidljivo, kao neispravna rasvjeta. Kada osvane dan, jedan problem, u očima putnika, ustupa mjesto pred drugim, pišu Nezavisne.

Nastavi čitati

Politika

OD „NIKO NIJE ZAŠTIĆEN“ DO NOVOG DUŽNIČKOG UDARA! Direktori preživjeli sve čistke, a preduzeća propala

Dok zvaničnici u Republici Srpskoj godinama najavljuju veliku čistku u javnim preduzećima, mnoga od njih su nastavila da se zadužuju.

Smjene nesposobnih rukovodilaca, postavljanje stručnih ljudi, dubinske reorganizacije i sistematska kontrola troškova su samo neke mjere koje je očekivala stručna javnost, ali uzalud.

Čini se, naime, da su jedina slamka spasa, kojoj vlast pribjegava, nova zaduženja, a primjerima svjedočimo skoro iz sedmice u sedmicu.

Ko se sve zadužio?

Vlada Republike Srpske je, podsjetimo, na sjednici 22. oktobra dala saglasnost da se za 55 miliona KM kreditno zaduže “Šume Republike Srpske”, koje su, prema dostupnim informacijama, prošlu godinu završile u minusu od skoro devet miliona KM.

Kada je u pitanju “Elektroprivreda Republike Srpske”, ona je prethodnu godinu završila sa 27,8 miliona KM minusa, što je daleko najgori rezultat prethodnih godina, a Vlada Republike Srpske je 5. novembra prihvatila inicijativu ovog preduzeća za njegovo kreditno zaduženje od 50 miliona KM uz garanciju Republike Srpske.

Kome još pomaže Vlada?

Obeshrabrujuće cifre stizale su u proteklom periodu i iz Olimpijskog centra Jahorina, koji je, prema prošlogodišnjim informacijama, imao obaveze od 145 miliona maraka, s tim što je ponovo u pomoć priskočila Vlada, koja se u maju obavezala da će platiti milionske dugove OC iz dvije emisije obveznica.

Treba podsjetiti i da su “Željeznice Republike Srpske” prošlu godinu završile sa minusom od 32 miliona KM, a to su tek neki u moru ovakvih primjera, iako smo u godinama iza nas svjedočili ohrabrujućim izjavama visokih zvaničnika u Republici Srpskoj.

Šta su zvaničnici obećavali?

Tako je tadašnji premijer Radovan Višković još u aprilu 2022. godine, kako je saopšteno, upoznao predstavnike Evropske banke za obnovu i razvoj (EBRD) o namjeri Vlade da uspostavi jedinicu za nadzor nad radom javnih preduzeća.

U junu 2023. godine, tadašnji predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik je izjavio da je proces rekonstrukcije javnih preduzeća ozbiljan posao koji treba da rezultira uspjehom, a ne mjerama kojima bi se situacija kamuflirala. Rekao je da se sagledavaju svi elementi i da su angažovani važni stručnjaci koji taj posao treba da urade.

Već sljedeće godine, odnosno u oktobru 2024, Višković je izjavio da stanje u “Šumama Republike Srpske”, kao i u nekim drugim javnim preduzećima, nije dobro i da će biti zatražena odgovornost.

Dodik je nakon toga u februaru 2025. najavio čistku u javnim preduzećima, te poručio da niko nije zaštićen. U decembru 2025. godine, premijer Republike Srpske Savo Minić je, takođe, imao veliku najavu.

“Radićemo reformu javnih preduzeća. Imali smo tematsku sjednicu Vlade o situaciji u ‘Elektroprivredi’, a pripremljen je materijal o situaciji u ‘Željeznicama'”, rekao je tada Minić.

Šta se od toga desilo i koje javno preduzeće je iščupano iz ambisa, pitanje je na koje još uvijek nema odgovora.

Šta predlažu stručnjaci?

Predrag Mlinarević, profesor na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Istočnom Sarajevu, ističe da dugoročna održivost poslovanja javnih preduzeća u skladu sa javnim interesom zahtijeva plan konsolidacije i reorganizacije.

“Na osnovu sagledavanja aktuelnog stanja i trendova potrebno je napraviti reorganizaciju kroz definisanje profitnih centara i optimizacije strukture i broja zaposlenih. Takođe plan razvoja treba biti osnova za zaduživanje i investicije koje bi omogućile dodatne prihode i produktivnu zaposlenost”, rekao je Mlinarević za “Nezavisne novine”.

Srđan Traljić, menadžer za odnose sa javnošću u “Transparency Internationalu BiH”, podsjeća da smo se u proteklom periodu naslušali od obećanja da će na čelo javnih preduzeća dolaziti sposobni, do onih apsurdnih – da će biti kažnjavani oni koji ne dolaze na posao.

“Od svega toga, nismo vidjeli puno rezultata. Pristup je generalno takav da se javna preduzeća dijele po partijskog liniji, odnosno da se posmatraju kao partijski plijen. Resursi tih preduzeća koriste se za stranku, za namicanje glasova”, rekao je Traljić za “Nezavisne novine”.

Nastavi čitati

Politika

STANIVUKOVIĆ I DRINIĆ KUMOVI SLAVE U LAMOVITOJ! “Ovo je plod vjere i odricanja naroda, nastavljamo sa podrškom”

Povodom praznika Svetog velikomučenika Dimitrija – Mitrovdana, gradonačelnik Banjaluke i predsjednik Pokreta „Sigurna Srpska“ Draško Stanivuković sa generalnim sekretarom pokreta Nebojšom Drinićem, kumovao je danas na hramovnoj slavi u parohiji Lamovita, gdje je zajedno sa vjernim narodom prisustvovao osveštanju novoizgrađene parohijske sale.

Stanivuković je izrazio zahvalnost nadležnom svešteniku Darku Mamuzi i svim mještanima Lamovite na ukazanoj časti, istakavši da je ovo kruna višegodišnjeg zalaganja cjelokupne lokalne zajednice.

„Ovo je poseban dan za parohiju Lamovitu i njene mještane, koji su tokom dvije decenije zajedničkim trudom, vjerom i odricanjem izgradili ovaj hram i parohijsku salu, kao mjesta okupljanja, molitve i zajedništva za buduće generacije“, poručio je Stanivuković.

Gradonačelnik je naglasio da posebno raduje činjenica da se u ovoj svetinji iz nedjelje u nedjelju okuplja sve veći broj vjernika, te najavio da podrška ovoj parohiji neće izostati ni u narednom periodu.

„Nastavićemo da podržavamo i sve buduće aktivnosti na uređenju hrama, jer čuvajući naše svetinje i gradeći mjesta sabornosti, gradimo i sigurnu budućnost za generacije koje dolaze“, istaknuto je tokom posjete.

Ovom prilikom upućene su i iskrene čestitke pripadnicima Boračke organizacije Republike Srpske, kao i svim pravoslavnim porodicama i domaćinima koji danas proslavljaju svoju krsnu slavu – Mitrovdan, uz tradicionalnu poruku: „Srećna slava, na mnogaja ljeta!“

Banjaluka24

Nastavi čitati

Aktuelno