Davno izgubljeni sovjetski rover Lunohod-1 ponovo je u centru pažnje svjetske nauke nakon što su stručnjaci iz NASA-e locirali njegovo tačno mjesto na Mjesecu. Iako je ova istorijska svemirska misija zvanično završena davne 1971. godine, ovaj zaboravljeni robot i danas aktivno pomaže u proučavanju svemira. Kada su naučnici sa Zemlje usmjerili moćne laserske zrake ka njegovim koordinatama, aparat je odgovorio neočekivano snažnim povratnim signalom.

Kako je NASA pronašla izgubljenog robota

Tačne koordinate prvog daljinski upravljanog vozila u istoriji čovječanstva bile su potpuno izgubljene decenijama. Veliki preokret dogodio se zahvaljujući modernim satelitima koji su napravili detaljne mape mjesečeve površine u visokoj rezoluciji. Laserski reflektor na Lunohodu-1 ostao je u savršenom stanju uprkos surovim kosmičkim uslovima i ekstremnim promjenama temperature.

Podaci pokazuju da ovaj stari aparat danas šalje čak i jači signal od kasnijeg modela Lunohod-2. Tokom svoje prvobitne misije, rover je prešao više od deset kilometara preko mjesečevog tla i poslao hiljade neprocjenjivih fotografija na Zemlju. To je u ono vrijeme bio nezamisliv tehnološki uspjeh koji je postavio visoke standarde u daljem istraživanju svemira.

Mjesec se polako udaljava od naše planete

Ovaj zaboravljeni sovjetski uređaj sada je dio jednog od najdužih neprekidnih naučnih eksperimenata u istoriji čovječanstva. Naučnici redovno ispaljuju laserske zrake sa Zemlje koji putuju do ogledala na robotu i vraćaju se nazad za samo dvije i po sekunde. Precizno mjerenje vremena omogućava stručnjacima da u milimetar izračunaju tačnu udaljenost između naše planete i njenog prirodnog satelita.

Zahvaljujući ovim preciznim mjerenjima, naučni timovi su zvanično potvrdili da se Mjesec svake godine udaljava od Zemlje za oko 3,8 centimetara. Dobijeni podaci takođe pomažu stručnjacima da mnogo bolje razumiju unutrašnju strukturu Mjeseca, kao i osnovne zakone fizike.

Najveće čudo je to što se tragovi točkova koje je Lunohod-1 ostavio u prašini i dalje jasno vide na satelitskim snimcima iz orbite. Pošto na Mjesecu nema atmosfere, vjetra, kiše niti bilo kakvih bioloških procesa, ovi tragovi ostaju vječno sačuvani kao prava vremenska kapsula. Tehnologija stvorena prije više od pola vijeka ponovo dokazuje svoju vrijednost i pomaže nam da otkrijemo tajne našeg najbližeg kosmičkog komšije.

Hezbolah je zvanično odbacio američki prijedlog o prekidu vatre sa Izraelom, dok Donald Trump uslovljava primirje sa Iranom američkim žrtvama.

Hezbolah rekao „ne“ američkom planu

Hezbolah je zvanično odbacio prijedlog o prekidu vatre sa Izraelom koji je imao punu podršku Sjedinjenih Američkih Država. Ova militantna skupina je o svojoj odluci i zvaničnom stavu saopštenjem izvijestila libanskog predsjednika Džozefa Auna (Joseph Aoun).

Iz Hezbolaha, organizacije koju podržava Iran, poručuju da neće pristati na djelimične kompromise na terenu.

„Svaki prihvatljiv dogovor mora započeti potpunim izraelskim povlačenjem sa cjelokupne libanske teritorije“, navodi se u saopštenju.

Kasnije se kao ključni i nezaobilazni uslovi za bilo kakav budući sporazum navode:

• Potpuno povlačenje izraelske vojske,
• Bezbjedan povratak cjelokupnog raseljenog stanovništva,
• Finansijski i logistički napori za obnovu zemlje,
• Hitno oslobađanje svih libanskih zatvorenika.

Zanimljivo je da ova militantna skupina uopšte nije direktno učestvovala u pregovorima o prekidu vatre. Sam nacrt sporazuma bio je primarno uslovljen time da Hezbolah obustavi sve napade na Izrael, čija vojska trenutno izvodi najdublji kopneni prodor na teritoriju Libana još od 2000. godine.

Trumpov uslov

Istovremeno, američki predsjednik Donald Trump iza zatvorenih vrata postavio je jasnu „crvenu liniju“ kada je riječ o odnosima sa Teheranom. Kako prenosi The Wall Street Journal, Trump je privatno saopštio svojim saradnicima da neće prekinuti trenutno primirje sa Iranom, osim u slučaju da u napadima koje direktno naredi Teheran poginu američki vojnici.

Ovo oklijevanje predsjednika SAD-a da ponovo pokrene sveopšti rat sugeriše da je Vašington spreman sedmicama, pa čak i mjesecima, tolerisati manje provokacije i eskalacije niskog intenziteta kako bi se izbjegao širi sukob u regiji.

Ove informacije dolaze u sedmici kada su Sjedinjene Države i Iran razmijenili neke od najžešćih udara od stupanja primirja na snagu početkom aprila.

Na saslušanju u Odboru za spoljne poslove američkog Predstavničkog doma, Marko Rubio, američki državni sekretar, podržao je Italijana Antonija Zanardija Landija za visokog predstavnika u BiH.

Time su potvrđena pisanja više bh. medija, uključujući i Nezavisne, da SAD podržavaju italijanskog kandidata na ovu funkciju.

Evropljani žele drugog kandidata

Nezavisne su pisale da su većina evropskih zemalja, predvođenih Njemačkom i Francuskom, žele da Kristijana Šmita na funkciji visokog predstavnika zamijeni kandidat kojeg bi imenovali evropski članovi Savjeta za provođenje mira, uz objašnjenje da Evropa izdvaja najviše sredstava za rad OHR-a i da je to u skladu s dogovorom SAD i Evrope da Evropa treba da preuzme više odgovornosti za svoje susjedstvo. Kako smo saznali, to ne mora biti Evropljanin, ali bi morala biti osoba koju podržava Evropa.

Amerikanci, s druge strane, smatraju da je Landi najbolji kandidat koji može obezbijediti stabilnost i očuvanje BiH.

Na pitanje kongresmena kako vidi situaciju u BiH, Rubio je rekao da podržavaju Landija.

“Postoji kandidat kojeg ćemo mi podržati. Radi se o italijanskom gospodinu za kojeg smatramo da bi obavio dobar posao u obezbjeđenju stabilnosti te pozicije”, naglasio je Rubio.

SAD žele stabilnost BiH

Podsjećanja radi, Tejmi Brus, američka predstavnica u UN-u, je na sjednici Savjeza bezbjednosti UN-a posvećenoj BiH rekla da kandidat za visokog predstavnika mora biti u stanju da razgovara sa svim stranama u BiH.

Rubio je pojasnio da osim oko izbora visokog predstavnika, SAD žele da ostanu angažovani na temi BiH, uključujući i privatno.

“Zadnja stvar koju želimo da vidimo je bilo kakav sukob tamo, bilo kakve podjele, dijeljenja, ili bilo šta u tom smislu što bi dovelo do daljih sukoba”, rekao je Rubio.

Kritika u Senatu zbog Dodika

Prethodnog dana, Rubio je pred Odborom za spoljne poslove Senata bio suočen s kritikama Dženin Šehin, potpredsjednice Odbora iz Demokratske stranke, koja je izrazila protest što Stejt department nije pružio objašnjenje Odboru zašto su Miloradu Dodiku, predsjedniku SNSD-a, ukinute sankcije.

Iako nije odgovorio na ovo pitanje direktno, Rubio je rekao da ambasadori i otpravnici poslova Ambasada SAD u svijetu imaju samo jedan posao – da štite interese SAD-a, te da otvaraju poslovne prilike za američke kompanije za investicije na partnerskoj osnovi uz uvažavanje suvereniteta zemlje domaćina.

Upravni odbor PIC-a, kao što su Nezavisne već pisale, nema usaglašen stav, pa je teško očekivati da će doći do brzog dogovora oko Šmitovog nasljednika.