Svijet
Naučnici otkrili šta nas čeka: 2023. GODINA JE ZVANIČNO BILA NAJTOPLIJA U ISTORIJI!

Prema podacima službe za klimatske promjene Kopernikus, 2023. godina proglašena je za najtopliju u istoriji, a prouzrokovana je kako ljudskim faktorom, tako i prirodnim.
Procjenjuje se da je zbog paljenja ogromne količine fosilnih goriva, temperatura porasla za 1.48 stepeni Celzijusa. Kako prenosi BBC, nakon sprovedenih analiza pokazalo se da skoro svaki dan od jula bilježi sve veću temperaturu vazduha, koja nije tipična za ovo doba godine.
Profesor atmosferskih nauka na Univerzitetu u Teksasu, Endru Desler, smatra da nas ovaj svjetski rekord sve više približava probijanju svjetskih klimatskih ciljeva.
“Ono što me najviše pogodilo nije to što je 2023. najtoplija godina, već da je daleko nadmašila prethodni rekord”, rekao je Desler.
Na grafikonu ispod nalazi se vizuelni prikaz prosječnih temperatura na svijetu od 1940. do 2023. godine. Crvena linija predstavlja marginu koja se odnosi na 2023.godinu, dok su sivim linijama označene godine od 1940. do 2022. godine. Profesor Desler ističe da su ovi podaci zaista zapanjujući, budući da je prosječna temperatura u julu 1940. godine iznosila približno 15 stepeni Celzijusa, dok je za isti ovaj period 2023. godine ona izlosila preko 17 stepeni Celzijusa.
Opšte je poznato da je svjetska temperatura mnogo veća danas, nego prije 100 godina. Razlog tome jeste neprekidno ispuštanje gasova, poput ugljen-dioksida, u atmosferu. Zbog veoma komplikovanog načina na koji se klima funkcioniše, prije 12 mjeseci, nijedno veće naučno tijelo nije moglo da predvidi da će upravo prethodna godina biti najtoplija do sada. Iako je na početku godine samo mali broj dana oborio rekorde temperature vazduha, u drugoj polovini godine krenuo je njihov vrtoglav porast.
U kalendaru ispod prikazan je svaki dan u 2023. godini, a najtamnijom crvenom bojom označeni su dani kada je oboren svjetski rekord u temperaturi. Tako možemo vidjeti da je od juna gotovo svaki dan predstavljao novi rekord.
Uticaj prirodnih faktora
Ovo povećanje temperature je uglavnom povezano klimatskim fenomenom zvan El Ninjo. Tokom El Ninjo oscilacija topla voda se vraća prema kontinentalnom dijelu, što dovodi do ispuštanja više toplote u atmosferu stvarajući vlažniji i topliji vazduh. Sve ovo se odražava na temperaturu i ona u tom perodu raste za oko 0,2 stepena Celzijusa.
Kako prenosi BBC do prelaska na ovaj fenomen došlo je zbog dugotrajnog zagrijavanja izazvanog ljudskim faktorom. U ovoj fazi temperature vazduha su povećane, a njeni puni efekti nisu se očekivali do početka 2024.godine. Zbog svih ovih dešavanja naučnici su ostali u čudu i ne mogu sa sigurnošću da kažu šta se dešava sa klimom.
Posljedice uočljive širom svijeta
Ovo globalno povećanje temperature prouzrokovalo je brojne vremenske neprilike u različitim dijelovima svijeta. Tokom protekle godine došlo je do šumskih požara širom Kanade i SAD, kao i do suše i poplava u dijelovima istočne Afrike. Generalni sekretar Svjetske Meteorološke organizacije, Peteri Talas, naglasio je da se ovdje radi o mnogo većem problemu nego što su statistički podaci.
“Ekstremni uslovi i vrijeme uništavaju život, kao i sredstava za život i to na dnevnom nivou”, istakao je Talas.
Kako su se ove temperaturne promjene odrazile na cjelokupnu klimu i život na Zemlji pokazuju podaci iz 2023. godine prema kojima se led na Antarktiku sve više topi i dostigao je nevjerovatan minimum. Takođe, došlo je do masovnog topljenja glečera u Sjevernoj Americi i evropskim Alpima, što je dovelo do porasta nivoa mora.
Da li će se temperaturni rast nastaviti?
Skoro 200 zemalja, na konferenciji u Parizu, složilo se da će ograničiti rast temperature kako bi izbjegli ozbiljne posljedice globalnog zagrijavanja. I pored toga, ocjenjuje se da će 2024. godina oboriti novi temperaturni rekord i da će nadmašiti godišnji prag zagrijavanja od 1.5 stepeni Celzijusa.
Posljednje upozorenje došlo je ubrzo poslije COP28, klimatskog samita Ujedinjenih nacija, gdje su se zemlje po prvi put složile da je ključno da se u narednom periodu pozabave glavnim uzročnikom klimatskih promjena, a to je ljudski faktor, odnosno sagorijevanje fosilnih goriva. Prema riječima profesora klimatskih nauka na Imperijal koledžu u Londonu, Frederiku Otu, akcenat upravo treba da bude na obnovljivim izvorima energije, kao i električnim vozilima, na taj način postoji mogućnost da se ovaj limit od 1.5 stepeni Celzijusa održi na duži rok.
“Iako dostignemo porast od 1.6 stepeni Celzijusa, to će biti mnogo bolji rezultat nego onaj koji bismo imali ako odustanemo i tako završimo na povećanoj temperaturi od 3 stepena Celzijusa, gdje će nas trenutna politika i odvesti”, rekao je Oto.
Svijet
ŽESTOK SUKOB POLICIJE I DEMONSTRANATA: Studenti napravili mete s likovima Meloni i Fon der Lajen

Na studentskom protestu u Rimu protiv smanjenja izdvajanja za obrazovanje i povećane potrošnje za naoružanje danas su se sukobili demonstranti i policija, prenose italijanski mediji.
Policija je potisnula demonstrante, a snage bezbjednosti i studenti su se međusobno gađali flašama, prenosi italijanska državna televizija RAI.
Studenti su istakli da politika prema obrazovnim ustanovama i plan naoružavanja pokazuju potpunu potčinjenost interesima kompanija koje proizvode oružje, kao i pojedincima u privatnim školama i univerzitetima.
– Povećanje sredstava za naoružanje je neprihvatljivo, dok se istovremeno smanjuju finansije za univerzitete – poručili su učesnici protesta preko megafona.
Oni su podsjetili da su samo u prošloj godini izdvajanja za obrazovanje smanjena za 170 miliona evra.
Učesnici protesta u Rimu zapalili su zastavu EU ispred zgrade Ministarstva obrazovanja, a napravili su i mete sa likovima italijanske premijerke Đorđe Meloni, ministra obrazovanja Đuzepea Valditarea i predsjednika Evropske komisije Ursule fon der Lajen, koje su postavili na ulične bandere i gađali jajima i narandžama.
Demonstracije su juče održane u nekoliko italijanskih gradova, uključujući Đenovu, Bolonju, Pizu, Torino i Brindizi.
Svijet
ZGRADE ĆE DA SLUŽE KAO ELEKTRANE: Proizvodiće struju tamo gdje se i troši, a uz pomoć ovog izuma

Tim, koji okuplja devet partnera iz sedam zemalja, razvija solarne ćelije i module od novih materijala.
Naučnici iz međunarodnog projekta “CitySolar” razvili su providne solarne module koji se mogu integrisati u građevinske objekte.
Tehnologija koja kombinuje perovskitne i organske solarne ćelije mogla bi da pretvori nebodere u solarne elektrane.
Tim, koji okuplja devet partnera iz sedam zemalja, razvija visokoefikasne providne solarne ćelije i module.
Solarni moduli su zasnovani na perovskitnim ćelijama, koje apsorbuju ultraljubičasto zračenje, i organskim fotonaponskim (OPV) ćelijama, koje hvataju infracrveno zračenje.
Projekat “CitySolar” je prvi riješio ključni izazov u razvoju providnih solarnih ćelija – balansiranje efikasnosti i prozirnosti.
Zahvaljujući kombinaciji organskih solarnih ćelija sa perovskitnim, istraživački tim je postigao efikasnost modula od 12,3 odsto uz transparentnost od 30 odsto.
Novi materijali u razvoju solarnih ćelija
Perovskit je klasa materijala sa istom kristalnom strukturom kao mineral kalcijum-titanat (CaTiO3), nazvan po ruskom mineralogu Lavu Aleksejeviču Perovskom.
Međutim, perovskiti koji se koriste u solarnim tehnologijama su sintetskog porijekla. Njihova hemijska struktura se u laboratorijama modifikuje kako bi se poboljšala efikasnost, stabilnost i bezbjednost. Umesto kalcijuma i titanijuma, u kristalnu rešetku se dodaju određeni organski molekuli, metali i halogeni elementi, poput hlora, broma i joda.
Zahvaljujući jedinstvenoj strukturi i hemijskom sastavu, sintetički perovskiti imaju izuzetnu sposobnost apsorpcije sunčeve svjetlosti, što ih čini posebno pogodnim za primjenu u solarnim ćelijama.
Organske solarne ćelije sadrže organske polimere ili male molekule uglavnom od ugljeničkih materijala za pretvaranje sunčeve svjetlosti u električnu energiju.
Za razliku od tradicionalnih silicijumskih solarnih ćelija, koje se prave od krutih i teških materijala, organske su lagane, fleksibilne i mogu se proizvoditi u tankim slojevima. Oba materijala su vrlo jeftina za proizvodnju, što tehnologiju čini isplativom.
Zgrade koje proizvode energiju – budućnost energetske efikasnosti
Višeslojni moduli koje je razvio “CitySolar” su idealno rješenje za zgrade. Propuštaju sunčevu svjetlost i mogu da budu ubačeni u prozore, staklene fasade i krovove, omogućavajući prirodno osvjetljenje, dok sa druge strane hvataju sunčevo zračenje i pretvaraju u električnu energiju.
Jedna od prednosti providnih solarnih modula integrisanih u zgrade jeste što proizvode električnu energiju upravo tamo gdje se i troši, za razliku od tradicionalnih solarnih elektrana, koje su često udaljene od mjesta potrošnje. Time se smanjuju gubici u prenosu i minimizira potreba za nadogradnjom elektroenergetske mreže.
“Prelazimo ka takozvanim zgradama sa potrošnjom energije gotovo na nuli ili na nuli, ali s ovom tehnologijom možemo ići još dalje i stvoriti zgrade koje proizvode energiju. Ovo predstavlja ogromnu tržišnu priliku”, objasnio je Morten Madsen sa Univerziteta Južne Danske, jedan od istraživača.
Istraživački tim očekuje da će transparentne solarne ćelije igrati ključnu ulogu u budućim održivim energetskim rješenjima.
Međutim, tehnologija još nije spremna za komercijalizaciju, uslijed daljih izazova sa balansiranjem troškova, estetike i efikasnosti.
Projekat “CitySolar” je dobio 3,8 miliona evra iz programa EU Horizont 2020. Evropska unija ima za cilj da potpuno dekarbonizuje građevinski sektor najkasnije do 2050. godine, s obzirom na to da on trenutno čini oko 40 odsto ukupne potrošnje energije.
Svijet
“ALIJANSA SE NEĆE MOĆI BRANITI”: Rute u panici, uporedio proizvodnju oružja u zemljama NATO i Rusiji

Generalni sekretar NATO Mark Rute rekao je da zemlje Alijanse za godinu dana proizvedu onoliko municije koliko Rusija proizvede za tri mjeseca.
Tokom cijele jedne godine mi proizvedemo municije koliko Rusija proizvede za tri mjeseca – rekao je Rute za CBS.
On je dodao da se sa pragom potrošnje za odbranu od dva odsto društvenog bruto proizvoda (BDP) Alijansa neće moći braniti u naredne tri do pet godina.
-
Banjaluka2 dana ago
“PODMETANJE NOGE” OD STRANE SNSD-a: Iz PDP-a kritikovali odbijanje naplate parkinga u Banjaluci i POVEĆANJE VRIJEDNOSTI nekretnina
-
Politika2 dana ago
NIJE SE DUGO ČEKALO: Dodik odgovorio na poruku generalnog sekretara NATO-a
-
Politika2 dana ago
OBEĆANJE LUDOM RADOVANJE! Dodik opet obećao pomoć poplavljenim Prijedorčanima, JAVOR SE BLAMIRA ZA SVE PARE!
-
Politika2 dana ago
DODIK OBJASNIO KAKO PRELAZI GRANICU: “Sjednem u auto i prođem, nikada me niko ne zaustavlja” (VIDEO)
-
Politika24 sata ago
ZATVORILI JOJ VRATA! Njemačka ministrica proglašena nepoželjnom u Srpskoj zbog “političkog miješanja”
-
Region2 dana ago
VULIN “U Srbiji ne bi bilo obojene revolucije DA SMO UVELI SANKCIJE RUSIJI”
-
Banjaluka2 dana ago
SNSD-ova “GENIJALNA” ideja! Preduzeće za naplatu parkinga u Banjaluci novi način za JOŠ JEDNU PLJAČKU!
-
Politika2 dana ago
CRNADAK O NOVIM SANKCIJAMA “Da li je trojka Dodik-Višković-Stevandić shvatila poruku?”