Connect with us

Svijet

NIKAD SE NIJE ODREKAO PRAVOSLAVLJA Princ Filip se krstio sa tri prsta, a svoju ljubav prema vjeri prenio je novom britanskom kralju

Britanska kraljica Elizabeta II umrla je u četvrtak, godinu i pet mjeseci nakon voljenog supruga princa Filipa.

Dugačak, buran život vojvode od Edinburga protkan skandalima, započeo je rođenjem na Krfu, nakon čega su uslijedile godine života, prvo u Njemačkoj, a zatim u Engleskoj. Pored činjenice da je bio ujak princeze Margarite od Badena, supruge Tomislava Karađorđevića, ostaće upamćeno i to da se upokojio kao pripadnik pravoslavne crkve.

Iako je pri stupanju u brak sa engleskom kraljicom Elzabetom 1948. godine promijenio vjeroispovijest, princ Filip se nikada nije odrekao pravoslavlja na kojem je odrastao, što je često pokazivao u javnosti krsteći se sa tri prsta. Iako je odrastao u egzilu, uticaj majke Alise od Batenberga i oca, princa Endrua, koji su bili posvećeni vjeri, bio je jak, prenosi Blic.

Prema riječima mitropolita Hilariona, navodno je često umio da kaže: “Postao sam Englez, ali sam ostao pravoslavac”. Ipak, ove riječi malo treba uzeti sa rezervom, pošto je mladi Filip, iako kršten u grčkoj pravoslavnoj crkvi, nakon odlaska u Veliku Britaniju rastao uz strica, Lorda Luisa Montbatena, koji ga je između ostalog vodio na mise u Anglikasnku crkvu.

Ipak, pravi povratak vjeri uslijedio je četiri decenije nakon stupanja u brak s najdugovječnijom kraljicom Velike Britanije, kada je prema pisanju britanskih medija, razgovarao sa ruskim pravoslavnim episkopom u Londonu, maja 1991. godine.

Od tada, pa sve do same smrti, uz sina, princa Čarlsa, bio je član “Engleskog društva prijatelja Svete gore”, preko koga su pomagali manastire na ovom grčkom ostrvu. Da li zbog samog oca, ili očeve bake Alise od Batenberga, kralj Čarls je u nekoliko desetina navrata odlazio na Svetu goru, gdje je vrijeme provodio u kelijama sa normalnim, običnim svijetom, ne tražeći nikakve pogodnosti za sebe.

Za razliku od njega, princ Filip, u Grčku je odlazio rijetko, pošto nikako nije mogao da pređe preko toga šta su Grci uradili njegovom ocu nakon Grčko -Turskog rata (1919 – 1922), kada je princ Endru od Grčke i Danske, označen kao glavni krivac poraza, te je sa porodicom i tada jednogodišnjim sinom Filipom, protjeran iz zemlje.

Ipak, princ Filip je njegovao tradiciju pravoslavlja odlaskom u crkvu Svetog Save u Londonu, koju je kraljica Marija Karađorđević uz Luiz Pedžet otkupila nakon Drugog svjetskog rata od Anglikasne zajednice.

Prva zvanično zabilježena posjeta uslijedila je 1957. godine, kada je princ Filip, zajedno sa kraljicom Elizabetom, prisustvovao krštenju Marije Tatjane, kćerke Andrije Karađorđevića. Iste godine, počivši muž kraljice Elizabete II prisustvovao je vjenčanju princeze Margarite od Badena, koja mu je bila sestričina i žena princa Tomislava Karađorđevića.

U bližoj prošlosti princ Filip se još jednom pojavio u crkvi Svetog Save na poziv Karađorđevića, i to 2013. godine, kada je princeza Margarita od Badena preminula, te su sam čin sahrane i opelo obavljeni po pravoslavnim običajima kojima je prisustvovao i vojvoda od Edinburga.

Nakon razgovora s pravoslavnim episkopom u maju 1991. godine, princ Filip je za jun 1993. planirao sastanak sa carigradskim patrijarhom, posjetu Svetoj gori, kao i posjetu patrijarhu moskovskom.

U tekstu koji je potpisao engleski novinar Džajl Milton ostala je zabilježena prinčeva izjava na konferenciji koja se održavala na Kritu, a koja je za temu imala ekologiju i religiju.

– Pravoslavna crkva je oduvijek znala da svaki oblik vjerskog izražavanja, bogosluženja, molitve, svetkovine, propovedi, monaški život ili mistika – mogu pružiti inspiraciju za praktičan odgovor na ekološku krizu – rekao je princ tada.

Upravo zbog tih riječi ne čude ni one mudre misli novog britanskog kralja Čarlsa izrečene kada je ugostio medije i crkvene velikodostojnike sa Hilandara povodom dobrotvornog prijema za obnovu u požaru stradalog manastira.

Naime, prijem je održan na imanju Hajgrou u Glosteršeru, dijelu posjeda Vojvodstva od Kornvola, nasljednog imanja britanskih prestolonasljednika. Hajgrou je okružen brojnim vrtovima i baštama, posebno dizajniranim i osmišljenim u skladu sa filozofijom Čarlsa da je bolje živeti i stvarati sa prirodom nego raditi protiv nje.

Kada je 2004. godine na Hilandaru izbio veliki požar, koji je oštetio skoro polovinu manastirskog zdanja, upravo su vojvoda od Edinburga i njegov sin, kralj Čarls, bili jedni od onih koji su kroz svoje udruženje skupljali novac za obnovu, a, prema saopštenjima na stranicama posvećenim manastiru Hilandar, donacijama su pomagali ponovnu izgradnju u svim fazama.

Related Topics:

Svijet

Zaharova upozorila “U CRNOJ GORI SE LOVE RUSKI GRAĐANI”

Crna Gora spada među države u kojima se naši građani bukvalno love i ona je uvrštena na spisak neprijateljskih zemalja, ali slična situacija se razvija i na teritoriji država koje nisu neprijateljske, izjavila je portparolka ruskog Ministarstva spoljnih poslova Marija Zaharova.

– U više navrata smo upozoravali naše građane na opasnost i preporučivali im da ne putuju u pojedine zemlje zbog visokog rizika od privođenja ili hapšenja na teritoriji tih država po zahtjevu američkih organa za sprovođenje zakona i specijalnih službi – naglasila je ona.

Povodom nedavnog incidenta u Crnoj Gori, gdje je priveden ruski bloger Mihail Zvinčuk, osnivač projekta “Ribar”, Zaharova je istakla da je Rusija, nažalost, prinuđena da ponovo podsjeti na neophodnost opreza prilikom odlaska u inostranstvo, čak i pri najmanjoj sumnji da bi američki organi za sprovođenje zakona mogli imati bilo kakve pretenzije prema vama, u uslovima lova na Ruse širom svijeta koji je pokrenuo Vašington.

– Upravo sam maloprije govorila o tome da oni na sve načine love novinare. Želim još jednom da ponovim da su na meti i ljudi koji, naizgled, svojim profesionalnim djelovanjem nisu povezani sa politikom, niti sa međunarodnom politikom. I njih takođe progone – istakla je Zaharova.

Nastavi čitati

Svijet

Huti udaraju tamo gdje Saudijsku Arabiju najviše boli: ŠTA ŽELI IRAN?

Napadi Huta na Saudijsku Arabiju imaju ciljeve koji prevazilaze sukob u Jemenu, a analitičari upozoravaju da bi nova eskalacija mogla da ugrozi čitav region Persijskog zaliva.

Gađanjem infrastrukture i ometanjem investicionih događaja koji su ključni za ekonomske ambicije Saudijske Arabije, Huti nastoje da izvrše pritisak na saudijskog prestolonasljednika Mohameda bin Salmana kako bi, s jedne strane, ispunio njihove zahtjeve u Jemenu, a s druge, ubijedio predsjednika Donalda Trampa da ublaži američku blokadu koja guši iransku ekonomiju, kazali su za Reuters saudijski, iranski i regionalni izvori, a prenose Vijesti.me.

Ova kampanja odražava procjenu Irana i Huta da ekonomski prosperitet Saudijske Arabije, njene investicione ambicije i osjetljivost na poremećaje predstavljaju slabu tačku koju mogu da iskoriste za pritisak u sukobu koji se proteže od Ormuskog moreuza, na ulazu u Persijski zaliv, do moreuza Bab el Mandeb u Crvenom moru.

Iran, koji se suočava sa sve snažnijim ekonomskim i vojnim pritiskom nakon početka rata 28. februara, nastoji da poveća cijenu američke strategije napadima na regionalne partnere Vašingtona, ocijenio je Majkl Najts iz strateške konsultantske kuće Horizon Engage.

“Iranci su u čeličnom stisku”, kazao je Najts.

Pošto ne mogu direktno da natjeraju Vašington da promijeni politiku, Teheran i Huti “udaraju po Saudijskoj Arabiji, gađaju slabu tačku”, dodao je on, objašnjavajući da na taj način iskorišćavaju ekonomsku ranjivost kraljevine i njenu težnju ka stabilnosti.

Zašto Huti pojačavaju pritisak na Saudijsku Arabiju?

Visoki iranski zvaničnik izjavio je da su napadi Huta dio šire strategije Irana i njegovih saveznika usmjerene na promjenu odnosa snaga u regionu, kroz napade na energetsku infrastrukturu i ključne pomorske puteve.

On je ocijenio da Rijad ne može da se oslanja na američku zaštitu, već mora da se okrene pregovorima, dodajući da će se napadi Huta nastaviti ukoliko saudijska ograničenja ne budu ukinuta.

Takva strategija, međutim, stavlja Mohameda bin Salmana pred dilemu, navode izvori upoznati s razmišljanjima saudijskog rukovodstva.

Eskalacija sukoba nosi rizik od šireg rata koji bi mogao da ugrozi njegov ambiciozni plan ekonomskih i društvenih reformi, dok bi ustupci Hutima mogli da ojačaju pokret koji godinama osporava saudijski uticaj u regionu.

Što sukob duže traje, to je veća prijetnja bezbjednosti Saudijske Arabije, povjerenju investitora i ostvarivanju ciljeva razvojnog programa “Vizija 2030”.

Napadi na aerodrom i Aramko

Saudijska Arabija suočila se tokom protekle sedmice sa sve intenzivnijim napadima Huta, uključujući smrtonosne udare na Međunarodni aerodrom Kralj Halid u Rijadu i napad na saudijsku naftnu kompaniju Aramko, najvećeg svjetskog izvoznika nafte i jednog od stubova saudijske ekonomije, koji je izazvao požar što se proširio na nekoliko spratova.

Napadi su poremetili održavanje vodeće naftne konferencije u Rijadu, zbog čega su pojedini visoki rukovodioci naftnih kompanija otkazali učešće.

Huti su i ranije izvodili napade duboko unutar saudijske teritorije, uključujući 2019. godinu, kada su udari na postrojenja Aramka privremeno poremetili oko pet odsto globalnog snabdijevanja naftom.

Ti napadi uslijedili su nakon što je Rijad 2015. godine vojno intervenisao u Jemenu, pošto su Huti preuzeli kontrolu nad glavnim gradom Sanom. Rat je potom prerastao u krvavi sukob bez odlučujućeg pobjednika, sve do primirja postignutog 2022. godine.

Međutim, saudijsko rukovodstvo sada smatra da je vojni pritisak jedina održiva opcija, izjavio je Abdulaziz Sager, predsjednik Centra za istraživanje Zaliva sa sjedištem u Saudijskoj Arabiji.

“Došli su do tačke u kojoj pregovori više nisu mogući”, rekao je Sager.

“Nemaju drugog izbora osim vojne akcije”, dodao je.

“Huti traže mir pod uslovima pobjednika”

S druge strane, Huti sve više smatraju da u eventualne pregovore ulaze sa pozicije snage, nastojeći da obezbijede priznanje svoje vlasti u Sani i ublažavanje ograničenja nametnutih Jemenu, ocijenio je Favaz Džerdžes, stručnjak za Bliski istok sa Londonske škole ekonomije.

“Ono što Huti sada traže jeste mir pod uslovima pobjednika”, kazao je Džerdžes.

Sjedinjene Države pokazuju malo spremnosti da pokrenu novu dugotrajnu vojnu kampanju protiv Huta, nakon što su ih prošle godine bombardovale zbog napada na brodove u Crvenom moru, a potom pristale na primirje.

Takva uzdržanost Vašingtona ostavlja Rijad pred sukobom u kojem vojni pritisak sam po sebi možda neće biti dovoljan za postizanje odlučujućeg ishoda.

Na početku kampanje napada Huta, Mohamed bin Salman zatražio je pomoć od Trampa u borbi protiv tog pokreta, ali Tramp nije pristao na američke vojne udare, rekli su izvori Reutersu prošlog mjeseca.

Vašington je umjesto toga ponudio pomoć u određivanju ciljeva i razmjenu obavještajnih podataka. Tramp je kasnije izjavio da razmatra moguće mjere protiv Huta, ali je istovremeno nagovijestio da bi eventualni odgovor mogao da odloži do završetka američkih izbora za Kongres.

Prijeti li novi rat iscrpljivanja?

Dok napadi dronovima i raketama otkrivaju slabosti saudijske odbrane, analitičari upozoravaju da bi sukob mogao da preraste u rat iscrpljivanja, u kojem Huti vjeruju da im vrijeme i geografski položaj idu naruku.

Bivši američki pregovarač Aron Dejvid Miler ocijenio je da prednost Huta nije samo u njihovom položaju u blizini strateški važnog moreuza Bab el Mandeb, već i u velikoj nesrazmjeri između onoga što dvije strane mogu da izgube.

“Saudijska infrastruktura mnogo je vrednija od infrastrukture Huta”, rekao je Miler.

“Oni imaju mnogo manje da izgube od Saudijaca”, dodao je.

Analitičar za Jemen Farea el Muslimi smatra da kampanja Huta protiv Rijada predstavlja pokušaj uspostavljanja regionalne prevlasti, uz rizik od izbijanja znatno šireg sukoba na Arabijskom poluostrvu.

Prema njegovim riječima, u središtu krize nalazi se raspad mirovnog plana iz 2023. godine, koji je podržavala Saudijska Arabija i koji je Hutima nudio put ka političkom legitimitetu i sredstvima za obnovu zemlje.

Tim planom bilo je predviđeno da Rijad pomogne finansiranje plata zaposlenih u javnom sektoru i obnovu infrastrukture. Međutim, sukob u Crvenom moru zaustavio je taj proces, dok su Huti istovremeno produbljivali veze sa Iranom.

“Idemo ka najgorem mogućem ishodu”, upozorio je El Muslimi.

“Ratu gorem od onog iz 2015. godine. Ovog puta biće krvaviji, a Saudijska Arabija će u njega ući sa manje saveznika”, kazao je.

On je naglasio da uspješna vojna kampanja protiv Huta nije moguća bez jedinstva zalivskih država, prije svega Saudijske Arabije i Ujedinjenih Arapskih Emirata.

“Huti nisu prijetnja samo Saudijskoj Arabiji”, rekao je El Muslimi.

“Oni ugrožavaju čitav Zaliv i širi region. Ovo nije samo saudijski rat. Ovo je rat koji se tiče cijelog Zaliva”, zaključio je.

Nastavi čitati

Svijet

EVROPA ULAZI U ZIMU NESPREMNA, prijeti nestašica gasa

Predsjednik Evropske komisije Ursula fon der Lajen predložila je liderima EU da razmotre uspostavljanje strateških rezervi gasa na nivou Unije, usljed zabrinutosti da bi Evropa ove zime mogla da se suoči sa nestašicom, piše “Politiko”.

Evropska skladišta gasa, koja pune komercijalne kompanije, ove godine imaju rekordno niske nivoe zaliha.

Zbog visokih ljetnih cijena, uslovljenih ratom u Iranu, smanjena je tržišna motivacija za popunjavanje zaliha, a posljedica toga je da EU ulazi u zimu nedovoljno pripremljena.

Diplomatama još nije jasno kako bi te rezerve funkcionisale u praksi, a visoki zvaničnik EU opisao ih je kao dugoročnu mjeru zaštite od budućih poremećaja u snabdijevanju.

Taj model bi bi sličan postojećim državnim rezervama nafte i naftnih derivata.

Raniji dokumenti o planovima za reorganizaciju snabdijevanja gasom predviđaju bolje krizno upravljanje u kompanijama.

Međutim, ti planovi ne spominju direktno strateške rezerve koje bi vlade bile obavezne da pune do određenog nivoa kako bi se kompenzovao manjak nezavisno od tržišnih uslova.

Države koje se inače oslanjaju na komercijalno punjenje skladišta već su ove godine morale da promijene pristup, nakon što su uočena ograničenja postojećeg modela.

Holandija je odlučila da subvencioniše nabavku energenata, za šta je izdvojila gotovo milijardu evra, dok NJemačka razmatra uspostavljanje vlastitih strateških zaliha.

Nastavi čitati

Aktuelno