Connect with us

Svijet

POLJSKA U STRAHU OD RUSIJE! Evropa nije spremna za novi tip rata

Poljski ministar spoljnih poslova Radoslav Sikorski upozorio je da Evropa mora da bude pripremljena na mogućnost da Rusija izvede udare duboko u kontinent, ocjenjujući kao neodgovorno odustajanje od inicijative za takozvani zid od dronova duž istočnog krila NATO-a.

Sikorski je, gradeći svoj argument pokazujući u Londonu oboreni dron tipa Shahed-136 koji se koristio u Ukrajini, pozvao i na očuvanje snažne vojne i političke podrške Kijevu, izražavajući nadu da će Sjedinjene Države isporučiti dugodometne rakete “tomahavk” koje bi omogućile udare na ruske infrastrukturne ciljeve.

Inicijativa – iz lokalne u kontinentalnu
Ideja o “zidu od dronova”, koju je Evropska komisija početkom septembra inicirala kao mjeru zaštite istočne granice EU nakon incidenta sa ulaskom dronova u poljski vazdušni prostor, sada se razmatra u širem formatu.

Komisija je predložila moguće proširenja projekta kako bi pokrio veći dio teritorije Evropske unije u okviru takozvane European Drone Defence Initiative. Taj prijedlog biće uključen u predstojeću “mapu puta” za odbranu koju priprema Komisija.

Frontlajn države i zvaničnici iz baltičkih i sjevernih zemalja ranije su iskazali podršku ideji o formiranju višeslojnog sistema detekcije i neutralizacije bespilotnih letjelica duž istočnog pojasa, ali su neke članice upozorile da je koncept još “sirov” i da zahtijeva koordinaciju, tehničku jasnoću i znatna sredstva.

Rokovi i realizacija
Premijerka Letonije Evika Silinja ocijenila je ideju kao još vrlo “sirovu”, ali je istakla da projekat ima prioritetnu važnost i da bi, prema procjenama nekih zvaničnika, mogao da bude realizovan u roku od oko godinu do godinu i po ako se obezbijede politička volja i finansijska podrška.

Stručnjaci i političari upozoravaju da će izgradnja takve platforme – koja podrazumijeva mrežu senzora, sistema za praćenje i automatizovanih kontramjera, uključujući i mogućnosti za presretanje – biti kompleksna i skupa, te da zahtijeva i integraciju sa NATO mehanizmima i nacionalnim odbrambenim kapacitetima. Uporedo, već je započeta trka među kompanijama iz odbrambenog sektora za pozicioniranje u okviru budućih nabavki.

Posljedice po odbranu i politiku
Primjedbe Sikorskog otkrivaju dvije ključne teze u aktuelnoj evropskoj raspravi o bezbjednosti: prvo, da se percepcija prijetnje pomjera sa lokalnih incidenata ka potencijalno većem riziku po unutrašnji dio kontinenta; i drugo, da bez jasne i dosljedne podrške Zapada Ukrajini – uključujući dugoročne zalihe i sposobnost da nanosi ofanzivne udare na daleke ciljeve – neće biti dovoljno odvraćanja koje bi uticalo na računicu Moskve.

Dok rasprava o “zidu od dronova” dobija nove impulse i pretvara se iz regionalne u šire evropsko pitanje, ostalo je još mnogo tehničkih, pravnih i političkih otvorenih pitanja – od budžetskih izvora i podjele odgovornosti do odnosa između EU i NATO-a. Stavovi poput Sikorskog jasno stavljaju akcenat na to da će, po njima, bezbjednosna politika Evrope u narednim godinama morati da bude strateški orijentisana i spremna na dugotrajnu podršku Ukrajini.

Šta je u srži projekta “zida od dronova”
U srži projekta “zida od dronova” nalazi se višeslojni sistem odbrane od dronova pod nazivom “Eirshield”, platforma protiv dronova razvijena kroz zajedničko partnerstvo između “DefSecIntela” i letonske kompanije “Origin Robotics”.

Koristi radare, kamere, detektore radio-frekvencija, smjer kretanja drona i nivo prijetnje kako bi odlučio da li treba ometati ili blokirati signal neprijateljskog drona ili ga treba pogoditi drugim dronom, rekao je Jaanus Tamm, predsjednik i izvršni direktor estonske odbrambene kompanije “DefSecIntel”.

Agris Kipurs, suosnivač i izvršni direktor kompanije “Origin Robotics”, rekao je da je sistem potpuno automatski, što omogućava napade uz pomoć vještačke inteligencije (AI) tako da nije potrebno letenje, što znači da je sve, od detekcije dronova do presretanja, automatizovano.

Kipurs je rekao da je “Eirshield” dizajniran za djelovanje na brzo leteće bespilotne letjelice, ciljeve koji nose bojeve glave koje mogu letjeti brzinom većom od 200 kilometara na sat. Sistem će takođe imati neke prenosive dijelove, dodao je.

Sistem može biti opremljen s nekoliko vrsta dronova, uključujući neke koje je “DefSecIntel” već razvio, a za koje je Tamm rekao da su ključni za odgovaranje na kapacitete različitih vrsta dronova.

Cijena po upotrebi sistema “Eirshield” iznosi desetine hiljada evra, rekao je Kipurs, u poređenju sa nekoliko miliona koje koriste stariji, konvencionalni sistemi za vazdušne napade.

“Sistemi koji su trenutno na snazi dizajnirani su za mnogo skuplje prijetnje, kao što su neutralisanje projektila i avijacije s ljudskom posadom”, rekao je Kipurs i dodao:

“Nisu dizajnirani za presretanje, napadanje dronova… Ta prijetnja je vrlo nova, tako da tek sada radimo na projektovanju za to.”

Tamm je rekao da će vjerovatno biti potrebno napraviti neke promjene u sistemu “Eirshield” koji se koristi u Ukrajini kako bi se ispunili standardi NATO-a i za mirno vrijeme na Baltiku.

Evropska komisija je u avgustu odobrila finansiranje “zida od dronova”, ali je kasnije na zahtjev Estonije i Litvanije odbila da finansira zid sa 12 miliona evra.

Kipurs je implicirao da projekat “zida od dronova” nije u potpunosti odgovarao onome što je Komisija tada namjeravala finansirati.

Ipak, sve tri nacionalne vlade su dio svojih nacionalnih budžeta posvetile “zidu od dronova”.

Related Topics:

Svijet

HAOS NA GRANICAMA EU! Zašto Italija, Njemačka i još 7 država odlažu skeniranje otisaka i lica putnika

Devet članica Evropske unije, među kojima su Francuska, Njemačka i Italija, odlaže punu primjenu obaveznog uzimanja otisaka prstiju i fotografisanja putnika iz zemalja koje nisu članice EU.

Zbog straha od stvaranja velikih gužvi na prometnim aerodromima, države traže dodatno vrijeme za prilagođavanje novom Sistemu ulaska i izlaska (EES).

Iako je EES trebalo da bude u potpunosti uveden 6. septembra, njegova primjena je više puta odlagana kako bi se izbjegle gužve tokom velikih manifestacija.

Pored Francuske, Njemačke i Italije, dodatno vrijeme zatražile su i Grčka, Portugal, Holandija, Švajcarska, Belgija i Malta.

S druge strane, Španija je novi sistem u potpunosti primjenila.

Prema izvorima iz Brisela na koje se poziva Gardijan, od ukupno 1.500 graničnih prelaza poteškoće se bilježe na svega 12 lokacija, uglavnom zbog nedovoljnog broja kabina za biometrijsku registraciju.

Iako zemlje koje kasne sa primjenom tehnički krše uredbu EU, Evropska komisija je potvrdila da protiv njih neće pokretati postupke.

Uprkos lokalnim problemima, u Briselu EES ocjenjuju kao uspješan.

Do sada je evidentirano 200 miliona registracija, dok je za više od 70.000 osoba spriječen ulazak u šengenski prostor.

Zahvaljujući sistemu otkrivene su osobe koje nemaju potrebne vize, kao i putnici koji su prekoračili dozvoljenih 90 dana boravka u okviru 180 dana.

Biometrija lica i otisci prstiju omogućili su i hapšenje pojedinaca koji su pokušali da pređu granicu koristeći falsifikovane pasoše.

Međunarodno udruženje za vazdušni saobraćaj (IATA) i kompanija Rajaner upozorili su na velika kašnjenja na aerodromima poput Malage i Palme, zbog čega su pojedini putnici propuštali svoje letove.

Kao jedno od rješenja za smanjenje pritiska na granicama najavljena je aplikacija “Travel to Europe”, koja putnicima omogućava da unaprijed registruju svoje podatke i fotografiju lica. Aplikacija je trenutno dostupna samo u Švedskoj i Portugalu, a uskoro bi trebalo da bude uvedena i u još pet zemalja, piše Klix.

Nastavi čitati

Svijet

POBUNA PROTIV TRAMPA! 22 savezne države ustale protiv predsjednika, ulog su ZELENE KARTE!

Koalicija 22 savezne države Sjedinjenih Američkih Država i Distrikta Kolumbija tužila je danas administraciju američkog predsednika Donalda Trampa zbog nove politike koja bi migrantima koji koriste određene programe javne pomoći otežala dobijanje dozvole za stalni boravak, odnosno “zelene karte”.

Tužba je podneta u okviru dva odvojena sudska postupka, a cilj je da se blokira politika koja bi trebalo da stupi na snagu u petak, navodi Njujork tajms (NYT).

Države tvrde da bi nova pravila ugrozila porodice migranata jer bi ih primorala da biraju između korišćenja pomoći potrebne za osnovne životne potrebe i rizika da kasnije ne dobiju zelenu kartu.

U tužbi se navodi i da bi nova politika dodatno opteretila države i lokalne zajednice, između ostalog povećanjem pritiska na službe hitne pomoći i smanjenjem korišćenja bonova za hranu, što bi moglo da umanji prihode lokalnih preduzeća koja zavise od saveznih programa.

“Vredne porodice ne bi trebalo da budu primorane da ostanu bez podrške koja im je potrebna zato što strahuju da će traženje pomoći dovesti do njihove deportacije”, izjavila je glavna tužiteljka države Njujork Letiša Džejms, koja predvodi tužbu.

Trampova administracija navodi da je politika, poznata kao pravilo “javnog tereta”, neophodna radi zaštite javnih resursa i vraćanja “osnovnog principa da imigranti moraju da budu sposobni da izdržavaju sami sebe”.

Reč je, kako pojašnjava njujorški list, o obnovi slične politike koju je Trampova administracija pokušala da uvede tokom njegovog prvog mandata, ali je ona bila predmet sudskih sporova, a kasnije ju je ukinula administracija bivešg američkog predsednika Džozefa Bajdena.
Nova pravila deo su šire politike Trampove administracije usmerene na ograničavanje legalnih i ilegalnih migracija.

Mnogi migranti koji nemaju zelenu kartu već nemaju pravo na određene programe javne pomoći, ali organizacije koje ih zastupaju strahuju da bi nova pravila mogla odvratiti i druge od korišćenja pomoći, čak i kada imaju decu koja su državljani SAD i zakonski imaju pravo na bonove za hranu, stambenu pomoć i druge programe.

Američki savezni zakon, napominje NYT, već dugo onemogućava dobijanje zelene karte migrantima za koje se proceni da bi mogli postati pretežno zavisni od države radi osnovnog izdržavanja.

Nova politika proširila bi krug saveznih programa koji mogu da budu uzeti u obzir prilikom odlučivanja o tome da li bi migrant mogao postati zavisan od državne pomoći.

Tužbu su podnele Njujork, Kalifornija, Ilinois, Kolorado, Konektikat, Delaver, Havaji, Mejn, Merilend, Masačusets, Mičigen, Minesota, Nju Džersi, Novi Meksiko, Nevada, Oregon, Pensilvanija, Rod Ajlend, Vermont, Virdžinija, Vašington i Viskonsin, kao i Distrikt Kolumbija.

Drugi postupak predvodi gradonačelnik Njujorka Zohran Mamdani, a pridružili su mu se Čikago, San Francisko, Sijetl, okrug Santa Klara u Kaliforniji i okrug King u državi Vašington.

(Tanjug) Foto: AP

Nastavi čitati

Svijet

DRAMA U ŠVEDSKOJ: Samo tri mandata dijele dva politička bloka

vedska bi mogla dobiti novu vladu nakon izuzetno tijesnih parlamentarnih izbora na kojima je opozicioni blok predvođen socijaldemokratama Magdalene Anderson, prema preliminarnim rezultatima, osvojio 176 od ukupno 349 poslaničkih mjesta, naspram 173 mandata desnog bloka aktuelnog premijera Ulfa Kristersona.

Socijaldemokrate ostale najjače

Socijaldemokrate su ostale najveća pojedinačna stranka sa oko 28 odsto glasova, ali su ostvarile jedan od najslabijih rezultata u svojoj istoriji, dok su Kristersonovi Moderati pretekli Švedske demokrate, koje su pale na manje od 18 odsto podrške i izgubile poziciju druge najjače stranke.

Uprkos tijesnoj prednosti opozicije, formiranje nove vlade nije izvjesno jer nijedan blok nema komotnu većinu, a konačan odnos snaga zavisiće i od preostalih glasova, uključujući one pristigle iz inostranstva, čije se prebrojavanje očekuje do sredine sedmice.

Kristerson još ne priznaje poraz

Kristerson je rezultat opisao kao praktično izjednačen i poručio da će sačekati konačno prebrojavanje, dok bi Andersonova, ukoliko prednost njenog bloka opstane, mogla započeti pregovore o povratku na mjesto premijera četiri godine nakon što je napustila tu funkciju navodi independent.

Jedno od ključnih pitanja budućih pregovora biće odnos prema Švedskim demokratama, koje su prethodne četiri godine podržavale Kristersonovu manjinsku vladu i očekivale ulazak u kabinet poslije ovih izbora, dok je kampanja bila snažno obilježena pitanjima migracija, kriminala, ekonomije i mogućeg prvog ulaska krajnje desnice u švedsku vladu.

Nastavi čitati

Aktuelno