Više od 68.000 američkih vojnika raspoređeno je u više od deset evropskih zemalja, najviše u Njemačkoj, Italiji i Velikoj Britaniji, a dio snaga nalazi se i u susjedstvu Srbije.

Sjedinjene Američke Države povlače 5.000 vojnika iz Njemačke , saveznice NATO-a, objavio je Pentagon, nakon javnog spora oko rata u Iranu između američkog predsjednika Donalda Trampa i kancelara Fridriha Merca.

To je do sada najkonkretnija objava smanjenja američkog vojnog prisustva u Evropi, a dolazi nakon višemjesečnih žalbi iz Vašingtona da region ne čini dovoljno da podrži Amerikance u Iranu i osigura sopstvenu bezbjednost.

Koliko američkih vojnika ima u Evropi?

Sjedinjene Države su imale približno 68.000 aktivnih vojnika stalno raspoređenih u svojim prekomorskim bazama u Evropi od decembra 2025. godine, prema podacima Centra za podatke o vojnoj snazi SAD (DMDC).

Ovo ne uključuje rotacione snage raspoređene kao dio operacija i vježbi raspoređivanja snaga. Američka vojska je raspoređena u 31 stalnoj bazi i 19 drugih vojnih lokacija kojima Ministarstvo odbrane ima pristup od marta 2024. godine, pokazuje izvještaj Kongresa.

Šta američke snage rade u Evropi?
Američka evropska komanda (USEUCOM) nadgleda vojne operacije SAD širom Evrope, sarađujući sa NATO saveznicima kroz šest komandi koje predstavljaju kopnenu vojsku, mornaricu, ratno vazduhoplovstvo, marinski korpus, snage za specijalne operacije i novoformirane svemirske snage. Ove komponente imaju sjedišta u Njemačkoj i Italiji i fokusiraju se na reagovanje na krize i bezbjednosnu saradnju širom Evrope i Afrike.

Gde su stacionirani ovi vojnici?
Američki vojnici su stacionirani u više od desetak evropskih zemalja, uglavnom u Njemačkoj, Italiji i Velikoj Britaniji.

Njemačka – Najveća američka baza u Evropi je vazduhoplovna baza u blizini njemačkog grada Ramštajna, gde su vojnici stacionirani od 1952. godine. U južnoj Njemačkoj, garnizon američke vojske Bavarija, sa sjedištem u Grafenveru, glavni je centar za obuku snaga u Evropi. Prema podacima DMDC-a, od decembra 2025. godine, u Njemačkoj je bilo stacionirano 36.436 vojnika na aktivnoj dužnosti, podijeljenih u pet garnizona.

Italija – Američko vojno osoblje je stacionirano u Italiji od kraja Drugog svjetskog rata i obuhvata divizije kopnene vojske, mornarice i vazduhoplovstva. Podaci DMDC-a pokazuju da je Italija krajem 2025. godine ugostila 12.662 aktivna vojnika u bazama u Vičenci, Avijanu, Napulju i Siciliji.

Britanija – Američke snage u Ujedinjenom Kraljevstvu brojale su 10.156 vojnika u decembru prošle godine, stacioniranih u tri baze, u kojima je uglavnom smešteno osoblje vazduhoplovnih snaga.

Španija – Ova zemlja je domaćin bazama američke mornarice i vazduhoplovstva u blizini Gibraltarskog moreuza. Podaci DMDC-a pokazuju da je od decembra 2025. godine u Španiji bilo stalno stacionirano 3.814 aktivnih vojnika, prenosi Index.

Poljska – Poljska je domaćin 369 stalno raspoređenih vojnika na aktivnoj službi, kao i oko 10.000 rotacionih vojnika finansiranih kroz Evropsku inicijativu za odvraćanje, prema podacima DMDC-a i Kongresne istraživačke službe. Osoblje je stacionirano u četiri baze sa privremenim pristupom SAD.

Rumunija – Slično Poljskoj i drugim zemljama bivšeg komunističkog bloka, Rumunija je domaćin rotacionog prisustva američkih snaga sa 153 stalno raspoređena vojnika, prema podacima DMDC-a i Kongresne istraživačke službe. Baze kojima SAD imaju pristup uključuju vazduhoplovnu bazu Mihail Kogalničanu, Kampia Turzi i Deveselu.

Mađarska – SAD sprovode rotacione raspoređivanja i vježbe u Mađarskoj. DMDC je u decembru izvijestio da je zemlja domaćin 77 stalno raspoređenih vojnika stacioniranih u dve baze, Kečkemetu i vazduhoplovnoj bazi Papa.

Više od polovine tinejdžerki u Japanu koristi generativnu vještačku inteligenciju tražeći savjete o ličnim problemima i dilemama, pokazalo je nedavno istraživanje japanske vlade, koje ističe rastuću ulogu tehnologije među mladim ženama.

rema istraživanju koje je obuhvatilo korisnice vještačke inteligencije, a koje je sproveo panel potrošača pri vladi Japana, 52,4 odsto tinejdžerki je potvrdilo da se konsultuje sa vještačkom inteligencijom o svojim dilemama i brigama što je najveći udio među svim starosnim i polnim grupama, prenosi dnevnik Japan Today.

Više od 30 odsto žena između 20 i 40 godina koristi vještačku inteligenciju u istu svrhu, dok manje od 30 odsto muškaraca to čini među svim starosnim grupama.

Onlajn anketa je sprovedena u februaru među korisnicima generativne vještačke inteligencije od tinejdžerskih godina do onih u 70-im i starijima, anketirano je ukupno 1.442 ljudi, po 103 muškarca i 103 žene u svakoj starosnoj grupi.

Istraživanje je takođe pokazalo da je 38,6 odsto ispitanika reklo da u velikoj mjeri ili donekle vjeruje savjetima vještačke inteligencije o ličnim odnosima i društvenim interakcijama.

Takav trend je bio primjetan među mlađim korisnicima oba pola, pri čemu je ta brojka iznosila 63,1 odsto među tinejdžerkama, navodi japanski dnevnik, prenosi Tanjug.

Otvaranje Hormuškog moreuza i kraj blokade kao prvi korak

Novi prijedlog Teherana za okončanje sukoba sa Sjedinjenim Američkim Državama stavio je fokus na hitno smirivanje situacije, dok bi se najosjetljivija pitanja ostavila za kasnije pregovore, pišu Vijesti.ba.

Prema informacijama koje dolaze iz iranskih izvora, plan podrazumijeva ponovno otvaranje Hormuškog moreuza za međunarodnu plovidbu, uz istovremeno ukidanje američke pomorske blokade. Kao dodatni uslov, Iran traži garancije da neće doći do novih napada od strane SAD-a i Izraela.

U nastavku procesa, pregovori o nuklearnom programu bili bi pomjereni u završnu fazu, s ciljem stvaranja povoljnijeg okruženja za dogovor. „U ovom su okviru pregovori o složenijem nuklearnom pitanju pomaknuti u završnu fazu, kako bi se stvorilo povoljnije ozračje“, rekao je dužnosnik.

Ipak, američki predsjednik Donald Trump jasno je poručio da takav prijedlog ne smatra prihvatljivim. „Traže stvari na koje ne mogu pristati“, rekao je novinarima u Bijeloj kući.

Iz Washingtona su ranije naglasili da neće pristati na okončanje sukoba bez čvrstog sporazuma koji bi spriječio Iran da razvije nuklearno oružje, što ostaje ključni zahtjev američke strane.

Prijedlog je, prema dostupnim informacijama, dostavljen putem posrednika, a dolazi u trenutku kada ni nekoliko sedmica nakon prekida bombardovanja nije postignut konačan dogovor.