Presuda Vrhovnog suda kojom je poništena koncesija za istraživanje uglja na lokalitetu „Bukova Kosa“ u Prijedoru dodijeljena firmi „Drvo Export“ iz Teslića neće imati nikakvog efekta s obzirom da je Vlada Republike Srpske sprovela novi formalni postupak smatrajući da je time ispoštovala presudu. Javnost u Srpskoj, mještani ove lokalne zajednice i udruženja za zaštitu prirode nadala su se da bi nakon ove presude moglo doći do uvođenja reda u oblasti eksploatacije prirodnih bogatstava, ali od toga neće biti ništa.

Naime, Vlada je na sjednici 30. jula donijela novu Odluku o izboru najpovoljnijeg ponuđača i koncesiju za istraživanje uglja ponovo dodijelila firmi „Drvo Export“ iza kojeg stoji Srđan Klječanin Rufi, a zatim ga objavila u službenom glasniku RS konstatujući da je tako otklonila nedostatak utvrđen presudom.

„Ovim rješenjem se u potpunosti otklanja formalni nedostatak, utvrđen predmetnom presudom, na način da sadrži zakonom propisano obrazloženje“, navodi se u odluci Vlade.

U Vladi smatraju da su se u ponovnom postupku u potpunosti pridržavali pravnih shvatanja i primjedbi Vrhovnog suda Republike Srpske.

„S obzirom na to da je koncesioni period za istraživanje u međuvremenu istekao, ovaj organ je u obzir uzeo da je investitor u dobroj vjeri ispunio sve obaveze definisane ugovorom o koncesiji, a da je propust neobjavljivanja osporenog akta bio isključivo tehničke prirode“, kažu u Vladi.

Inače, koncesija za ova istraživanja dodijeljena su za period od oktobra 2023. do oktobra 2025. godine.

Drvo Export je u međuvremenu dobio i koncesiju za eksploataciju na period od deset godina tako da nema nikakvih prepreka za dalji nastavak svojih aktivnosti.

Da bageri nesmetano kopaju pisali smo 20. jula ove godine u tekstu „Sud poništio koncesiju, bageri na Bukovoj Kosi i dalje kopaju“.

Mještani su od početka bili protiv ovog projekta jer su tvrdili da će im životna sredina biti uništena što se kasnije ispostavilo kao tačno.

Inače, ugalj koji se eksploatiše sadrži visok udio sumpora i prilikom sagorijevanja nanosi veliku štetu prirodi i ljudima.

(Capital) Foto: BN/Arhiv

Roditelji koji ne plaćaju izdržavanje djece mogli bi se suočiti sa prinudnom naplatom duga, a u određenim slučajevima i sa oduzimanjem putne isprave i sprečavanjem odlaska na rad u inostranstvo, saopšteno je iz Pravobranilaštva Republike Srpske, koje prve prijedloge za pokretanje izvršnih postupaka očekuje krajem ove ili početkom 2027. godine.
Pravo na privremeno izdržavanje priznaje se djetetu od dana podnošenja zahtjeva, a zahtjev je moguće podnijeti od stupanja na snagu Zakona o privremenom izdržavanju djece Republike Srpske, koji se primjenjuje od jula ove godine.

Kako funkcioniše privremeno izdržavanje?
Postupak za ostvarivanje prava vodi se prema odredbama Zakona o opštem upravnom postupku Republike Srpske.

Prvostepeni postupak provodi Fond za dječiju zaštitu Republike Srpske, koji donosi rješenje o priznavanju prava na privremeno izdržavanje na teret Republike Srpske.

Nakon što rješenje stupi na snagu i bude isplaćeno privremeno izdržavanje:

dužniku se ostavlja rok od 15 dana da Fondu nadoknadi isplaćeni iznos;
dug se uvećava za zakonsku zateznu kamatu;
ukoliko dužnik ne plati u ostavljenom roku, Republika Srpska stupa u pravni položaj povjerioca;
na Republiku Srpsku prelaze potraživanja u visini isplaćenog izdržavanja, kamate i troškova postupka.
Prva prinudna naplata krajem 2026. ili početkom 2027.
Iz Pravobranilaštva navode da prve prijedloge za pokretanje izvršnih postupaka nije realno očekivati prije četvrtog kvartala 2026. godine, odnosno prvog kvartala 2027. godine.

Razlog su dinamika donošenja rješenja, rok od 15 dana koji se ostavlja dužniku za dobrovoljnu uplatu, mogućnost izbjegavanja dostavljanja rješenja, kao i računovodstvene procedure.

– U saradnji sa Fondom konstantno ćemo pratiti stanje ovih predmeta i u najkraćem mogućem roku podnositi prijedloge za izvršenja nad imovinom dužnika obaveze izdržavanja, odnosno preduzimati sva pravna sredstva koja dopušta Zakon o izvršnom postupku Republike Srpske – naveli su iz Pravobranilaštva.

Dug za izdržavanje ne zastarijeva
Posebno je važno da potraživanja koja proizlaze iz ovog zakona ne zastarijevaju, što, prema ocjeni Pravobranilaštva, predstavlja dodatni pritisak na dužnike da izmire svoje obaveze.

To znači da se obaveza ne može izbjeći protekom vremena, a institucije će moći da preduzimaju zakonom predviđene mjere radi naplate duga.

Dužniku može biti oduzet pasoš
Pravobranilaštvo Republike Srpske ima i mogućnost da, uz prijedlog za izvršenje potraživanja, nadležnom sudu podnese zahtjev za oduzimanje putne isprave.

To bi moglo dovesti do sprečavanja odlaska dužnika na rad u inostranstvo dok ne izmiri obavezu izdržavanja, odnosno dok ne bude nadoknađen iznos koji je Republika Srpska isplatila za privremeno izdržavanje djeteta.

Pored toga, mogu se primjenjivati i druge mjere propisane zakonom kojim se uređuje oblast izdavanja putnih isprava.

Cilj je spriječiti zloupotrebe
Iz Pravobranilaštva naglašavaju da će, u saradnji sa Fondom za dječiju zaštitu i drugim institucijama, pratiti primjenu Zakona o privremenom izdržavanju djece.

Cilj je da se spriječe eventualne zloupotrebe sistema i zaštite imovinsko-pravni interesi Republike Srpske.

Ministarstvo zdravlja i socijalne zaštite Republike Srpske apelovalo je na sve poslodavce da, tokom perioda visokih temperatura, preduzmu sve neophodne mjere kako bi se zaštitilo zdravlje i bezbjednost radnika, posebno onih koji poslove obavljaju na otvorenom i u uslovima povećanog toplotnog opterećenja.

Upozorili su da visoke temperature predstavljaju dodatno opterećenje za organizam i mogu dovesti do dehidracije, toplotne iscrpljenosti, ali i ozbiljnijih poremećaja zdravlja, naročito kod radnika koji su izloženi direktnom suncu, fizički su aktivni ili rade u prostorima sa nedovoljnom ventilacijom.

– Posebno je važno da radnici ne budu izloženi nepotrebnom riziku po zdravlje zbog obavljanja poslova u najtoplijem dijelu dana. Apelujemo na poslodavce da organizaciju rada prilagode vremenskim uslovima i da zdravlje i bezbjednost radnika budu prioritet – navode iz Ministarstva.

Radnike pozivaju da redovno uzimaju dovoljno tečnosti, prave pauze u hladovini ili rashlađenom prostoru, izbjegavaju direktno izlaganje suncu kada god je to moguće i da se, u slučaju pojave simptoma kao što su jaka slabost, vrtoglavica, glavobolja, mučnina, ubrzano disanje ili gubitak svijesti, odmah obrate za medicinsku pomoć.

Ministarstvo zdravlja i socijalne zaštite Republike Srpske podsjeća i građane na mjere predostrožnosti i zaštite koje se mogu preduzeti tokom perioda vrućina.

Visoke temperature vazduha mogu uticati na većinu populacije, zbog čega se svim građanima preporučuje da što je manje moguće vremena provode na otvorenom, na direktnom suncu, a posebno u najtoplijem periodu dana od 10.00 do 17.00 časova. Takođe, savjetuje se boravak u zatvorenim i rashlađenim prostorijama, izbjegavanje većih fizičkih napora, češće tuširanje mlakom vodom i ravnomjerno uzimanje što više tečnosti.

– Ove preporuke posebno se odnose na trudnice i osobe koje imaju hronična oboljenja, a kod kojih se mogu javiti pojačane tegobe, ali i simptomi poput glavobolje, opšte slabosti, razdražljivosti, iscrpljenosti, kao i problemi sa spavanjem. U slučaju pojave težih tegoba, obavezno se treba javiti ljekaru – naveli su iz Ministarstva.

Prilikom izlaska na otvoreno, preporučuje se maksimalna zaštita od UV zračenja, boravak u hladu kada god je to moguće, uzimanje veće količine tečnosti uz izbjegavanje alkohola i napitaka sa puno kofeina i šećera, manji laganiji obroci tokom dana, kao i korišćenje široke, svijetle i lagane odjeće od prirodnih materijala, te kapa ili šešira sa širokim obodom i sunčanih naočara.

– Ministarstvo zdravlja i socijalne zaštite Republike Srpske posebno apeluje na roditelje da, u ovom periodu, zaštite djecu tokom njihovog boravka napolju, odnosno da se pridržavaju svih preporučenih mjera za zaštitu od visokih temperatura, a posebno da obrate pažnju na opasnost od ostavljanja djece u parkiranim vozilima, čak i na kratko – navodi se u saopštenju.