Connect with us

Svijet

TRAMP PONOVO ŠOKIRAO “Evropa više nije dovoljno bijela, TRAŽIĆEMO NOVE SAVEZNIKE”

Bijela kuća predstavila je novi dokument – Nacionalnu bezbjednosnu strategiju – koji označava najradikalniji zaokret američke spoljne politike u posljednjim decenijama. Strategija, pisana u duhu politike “Amerika na prvom mjestu”, oštro mijenja dosadašnji pristup prema Evropi i svijetu, dok istovremeno preispituje ulogu Sjedinjenih Država u globalnom poretku.

Dokument na 33 stranice odbacuje tradicionalne evropske saveznike gotovo omalovažavajućim tonom, naglašava potrebu dijeljenja moći sa Kinom, te poziva na okretanje novim partnerima u Zapadnoj hemisferi – u regionu gdje Vašington, realno, ima vrlo malo pouzdanih prijatelja.

Prema pisanju CNN-a, strategija počinje tvrdnjom da su dani kada je Amerika “držala svjetski poredak kao Atlas” iza nas. Nejasno je, međutim, da li se time opisuje prošlost ili se najavljuje novi pravac politike. Dokument ističe da SAD više ne teži globalnoj dominaciji, ali istovremeno želi spriječiti dominaciju drugih sila. Uspon Kine opisuje se kao proces koji se odvijao “na račun Amerike”, pri čemu se zanemaruje činjenica da su kineski jeftini proizvodi decenijama poboljšavali životni standard u SAD-u.

Strategija otvoreno sugeriše da se kineski uticaj može “obuzdati”, ali ne i u potpunosti zaustaviti. U tom kontekstu, Bijela kuća vidi šansu za stvaranje savezništava “bliže kuće”, u obje Amerike, iako se upozorava da taj kurs nosi rizike i moguća razočaranja.

Dokument se poziva na takozvanu “Trampovu korelaciju” sa čuvenom Monroovom doktrinom iz 1820-ih, koja je zagovarala dominaciju Sjedinjenih Država u oblastima najbližim sopstvenim obalama. Iako djeluje kao povratak starim geopolitičkim idejama, strategija ne nudi jasnu viziju kako bi to trebalo da izgleda 2026. godine. Nije ni objašnjeno koliko stvarnih, moćnih saveznika SAD ima u regionu, dok istovremeno prijeti bombardovanjem narkokartela, a pomiluje bivšeg predsjednika Hondurasa optuženog za korupciju.

Iako strategija koristi tešku, ozbiljnu retoriku, pojedine ideje djeluju potpuno odvojeno od realnosti. Pojedine rečenice zvuče kao akademska verzija Trampovih govora iz Ovalnog kabineta, obojena tonom koji podsjeća na mračne forume na internetu. Posebno zabrinjava dio koji se odnosi na Evropu – tradicionalno najbližeg američkog partnera.

Dokument se oslanja i na stavove potpredsjednika Džej Dija Vensa, iz njegovog februarskog govora na Minhenskoj bezbjednosnoj konferenciji, u kome je bez dokaza optužio evropske zemlje za “gušenje slobode govora i demokratije”, kao i za uništavanje sopstvenih ekonomija prevelikom regulacijom. U strategiji se tvrdi da većina Evropljana navodno ne može slobodno izraziti želju za mirom sa Rusijom, što predstavlja pojednostavljen i pogrešan pogled na situaciju na kontinentu.

Još opasniji dio dokumenta pozajmljuje retoriku ekstremnih evropskih krugova, naročito rasističku teoriju “velike zamjene”, upozoravajući da Evropu navodno čeka “civilizacijska erozija”. Tvrdi se da bi “za nekoliko decenija pojedine zemlje NATO-a mogle postati većinski neevropske”, kao i da bi takva promjena etničke strukture učinila te države nepouzdanima za američke interese.

Strategija čak sugeriše da bi SAD trebalo da podstiču “otpor trenutnoj trajektoriji Evrope” – što se može shvatiti kao direktno miješanje u unutrašnja pitanja evropskih država.

Suprotno tome, Rusiji se ne upućuju takve kritike, već se odnosi sa Moskvom opisuju kao odnos “strateške stabilnosti”. SAD se ne predstavljaju kao saveznik Evrope u okviru NATO-a, nego kao “posrednik u smanjenju rizika od sukoba između Rusije i evropskih država”.

Dokument kritikuje Evropu kao “vojnu silu koja se boji braniti sebe”, dok potpuno ignoriše činjenicu da Tramp redovno hvali ruskog predsjednika Vladimira Putina, čija je ekonomija manja od italijanske, a vojska nesposobna da pokori slabijeg susjeda.

Posebno je problematično što strategija ne nudi nikakav konkretan plan za “preživljavanje” Ukrajine kao funkcionalne države – već samo ističe da je vašingtonska politika “mišićava, a suzdržana”, “realistična, ali ne realist”, i “pragmatična bez pragmatizma”.

U konačnici, dokument zvuči kao zbrkana mješavina pritužbi, strahova i nejasnih poruka bez jasnog cilja – nešto što će, sigurno, odjeknuti širom svijeta, naročito u Evropi koja je već izrazila duboku zabrinutost zbog novog američkog kursa.

Related Topics:

Svijet

“NEĆEMO SE POVUĆI IZ LIBANA” Izraelski ministar se oglušio na poruke iz SAD

Izraelski ministar odbrane Izrael Kac izjavio je danas da se Odbrambene snage Izraela (IDF) neće povući iz južnog Libana, čak i ako postoji američki zahtjev. 200.000 stanovnika se neće vratiti. Jer ono što se u prošlosti dešavalo u bezbjednosnim zonama, gdje je bilo i civilno stanovništvo, bile su bombe pored puta i napadi na vojnike, i stoga to nećemo dozvoliti rekao je Kac na konferenciji u Tel Avivu.

– Ne povlačimo se – zaključio je on.

Izraelski ministar odbrane prethodno je, u nedelju, izjavio da pripadnici Izraelskih odbrambenih snaga koji djeluju na jugu Libana nemaju nikakva ograničenja u eliminisanju prijetnji po svoje jedinice. U saopštenju, Kac je naveo da “nije postojalo niti postoji ograničenje za vojnike IDF u Libanu kada je riječ o delovanju radi otklanjanja prijetnji”, dodajući da se svi dosadašnji vojni uspjesi u kampanji u Libanu “održavaju”.

Nastavi čitati

Svijet

BIL GEJTS TVRDI “Sa Džefrijem Epstinom me upoznao Boris Nikolić”

Milijarder i suosnivač „Majkrosofta“ Bil Gejts izjavio je tokom svjedočenja pred Odborom za nadzor Predstavničkog doma Kongresa SAD da nikada nije komunicirao sa žrtvama Džefrija Epstina, ali je priznao da je moguće da je bio u njihovom prisustvu.

Priznao da je možda bio u prisustvu žrtava

Tokom saslušanja demokratski kongresmen Robert Garsija podsjetio je da su istrage pokazale kako su neki od Epstinovih zaposlenih takođe bili žrtve zlostavljanja.

Gejts je tom prilikom priznao da je viđao pojedine Epstinove zaposlenice nakon sastanaka.

– Moguće je da sam bio u prisustvu žrtava – rekao je Gejts.

Kontakti sa Epstinom zbog zdravstvenih projekata

Gejts je naveo da je Epstina upoznao 2011. godine posredstvom Borisa Nikolića, jednog od svojih najbližih saradnika.

Prema njegovim riječima, bio je svjestan da je Epstin ranije osuđivan za seksualne prestupe, ali je ipak prihvatio kontakte jer je Epstin tvrdio da može obezbijediti milijarde dolara za globalne zdravstvene projekte.

Tvrdi da ga je Epstin pokušavao ucjenjivati

Gejts je iznio tvrdnju da je Epstin pokušao da iskoristi informacije o njegovom privatnom životu, uključujući vanbračne veze, kako bi vršio pritisak na njega.

Nakon prekida kontakta 2014. godine, Epstin je, kako je navedeno, poslao imejl u kojem je tražio „nadoknadu“ za troškove povezane sa jednom ženom sa kojom je Gejts imao aferu.

Odbacio optužbe iz Epstinovih bilješki

Istražioci su Gejtsa suočili sa bilješkama koje je Epstin vodio 2013. godine, a u kojima se navodi da mu je organizovao seksualne susrete i nabavljao lijekove za prikrivanje polno prenosivih bolesti.

Gejts je te tvrdnje odlučno odbacio.

– Nikada nisam imao polno prenosivu bolest – izjavio je.

Žali što ranije nije prekinuo kontakt

Gejts je naglasio da nikada nije prihvatio pozive na Epstinovo privatno ostrvo niti na njegove društvene događaje zbog njegove prošlosti.

Na kraju je poručio da duboko žali što nije ranije prekinuo sve kontakte sa Epstinom.

Glas

Nastavi čitati

Svijet

STIŽE LI POJEFTINJENJE? Cijene nafte najniže u posljednja tri mjeseca, barel pao na 77 dolara!

Cijena međunarodno referentne nafte Brent pala je danas na 77 dolara po barelu, a američke sirove nafte na 73,1 dolara po barelu, čime su dostignuti najniži nivoi u gotovo tri meseca.

Razlog za to je napredak u pregovorima između Sjedinjenih Američkih Država i Irana, preneo je Trejding ekonomiks.

Pad cena usledio je nakon privremenog sporazuma koji je doprineo smirivanju tenzija na Bliskom istoku i već oborio cenu nafte za oko 40 odsto u odnosu na prethodne maksimume.

Dodatni uticaj na cene došao je nakon odluke Vašingtona da odobri privremeno izuzeće od 60 dana kojim se međunarodnim kupcima, uključujući američke rafinerije, omogućava kupovina iranske nafte i naftnih derivata.

Predstavnici SAD i Irana saopštili su posle razgovora održanih u Švajcarskoj da je ostvaren određeni napredak i da će biti formirane četiri radne grupe koje će se baviti pitanjima nuklearnog programa i ekonomskih sankcija. Ipak, dve strane i dalje se razilaze u pojedinim ključnim pitanjima.

Teheran je odbacio američke tvrdnje o skorom povratku međunarodnih inspektora zaduženih za nadzor nuklearnog programa. U međuvremenu, na tržište pristižu dodatne količine nafte iz regiona Persijskog zaliva.

Kuvajt i Ujedinjeni Arapski Emirati povećali su izvoz koristeći alternativne transportne pravce, dok je Iran tokom protekle sedmice izvezao više od 30 miliona barela nafte.

Analitičari ocenjuju da će dalji smer kretanja cena energenata zavisiti od ishoda pregovora između Vašingtona i Teherana, očuvanja primirja između Izraela i Hezbolaha u Libanu, kao i od pune normalizacije saobraćaja kroz Ormuski moreuz, kroz koji prolazi značajan deo svetske trgovine naftom.

Tržišta očekuju da bi svaki napredak u diplomatskim pregovorima mogao dodatno da poveća ponudu na svetskom tržištu i ublaži rizike od poremećaja u snabdevanju energentima.

(Tanjug)

Nastavi čitati

Aktuelno