Connect with us

Svijet

BRITANIJA DOBILA NOVOG PREMIJERA! Evo ko je Indijac koji je naslijedio Trasovu

Bivši ministar finansija Riši Sunak biće imenovan za novog premijera Velike Britanije, pošto je jedini dobio više od 100 glasova u okviru Konzervativne partije nakon ostavke Liz Tras.

Sunak će tako postati lider Konzervativaca, a zvanično će biti imenovan za premijera Velike Britanije do kraja nedjelje.

Jedina protivkandidatkinja Sunaku bila je Peni Mordant, koja se povukla iz trke samo par minuta prije zvaničnog proglašenja. Nakon ostavke Tras, smatralo se da bi čak i bivši premijer Boris Džonson mogao da se ponovo kandiduje za lidera Velike Britanije. Međutim, Džonson je sinoć rekao da neće učestvovati u trci, tvrdeć da, iako ima dovoljno podrške, sada “nije pravo vrijeme” za to.  Jedan broj Džonsonovih istaknutih pristalica dao je svoju podršku Sunaku, prenosi Euronews.  Nakon što je Džonson rekao da se neće kandidovati, Sunak je na Tviteru pozitivno govorio o njemu, istakavši da je vodio zemlju “kroz neke od najtežih izazova”, tokom Bregzita i uvođenja vakcine protiv koronavirusa. “A onda se suočio sa Putinom i njegovim varvarskim ratom u Ukrajini. Uvijek ćemo mu biti zahvalni na tome”, napisao je Sunak.

Ko je Riši Sunak?

Sunak se dugo smatrao favoritom za mjesto novog premijera, mada je prije manje od dva mjeseca izgubio od Tras. Bio je ministar finasija u kabinetu Borisa Džonsona od 2020. do 2022. godine i stekao je uglavnom pozitivan ugled u javnosti nakon uvođenja popularnih mjera tokom panedemije koronavirusa, kao što su popusti na ishranu u restoranima.

Nedavno je bio pod pritiskom zbog pitanja u vezi sa poreskim statusom njegove supruge Akšate Murti, multimilajrderke koja živi u Indiji. Neki konzervativci bili su zabrinuti da je Sunaku ovaj nivo ispitivanja teško pao, a sada kada je na vlasti moraće da prevaziđe kritike političkih neprijatelja svih pravaca. Opozicioni lideri podsjećaju da je zajedno sa Džonsonom bio kažnjen zbog prisustva na zabavi tokom lokdauna za vrijeme trajanja pandemije koronavirusa.

Prema pisanju portala Biznis standarda rođen je u Sautemptonu 12. maja 1980. godine. Sin indijskih imigranata, ljekara i farmaceuta, koji su godinima živjeli u Africi, nakon čega su se preselili u Englesku. Završio je neke od najprestižnijih privatnih škola, a prije nego što je ušao u politiku radio je za “Goldman saks”.

Kada je riječ o ekonomiji, što je Sunakova struka, zauzima značajno drugačiji stav od Džonsona. Sunak favorizuje niže poreze i stroža ograničenja javne potrošnje, a zanimljivo je da je sva tri puta glasao za prijedlog sporazuma o Bregzitu koji je bivša premijerka Tereza Mej postigla sa Briselom. Džonson je, pak, bio najveći kritičar tog sporazuma.

Oženjen je Akšatom Murti, ćerkom indijskog milijardera Narajane Murtija, osnivača Infosis-a. Oni su u braku od avgusta 2009. godine. Upoznali su tokom studija na Univerzitetu Stanford i imaju dvije kćerke. Za Sunakovu suprugu se govori da je jedna od najbogatijih žena u Velikoj Britaniji.

Tras ušla u istoriju

Tras je podnijela ostavku prošle nedjelje poslije 45 dana na funkciji, priznajući da nije mogla da ispuni ekonomske planove o smanjenju poreza.

Ona je danima bila na udaru žestokih kritika zbog takozvanog “mini budžeta” koji je novi britanski ministar finansija Džeremi Hant poništio skoro u cjelosti, najavivši zaustavljanje plana subvencionisanja energije, uz poruku da je zemlji potrebno da ponovo stekne povjerenje investitora.

Nakon ostavke, Tras je ušla u istoriju na dva načina – kao posljednja premijerka za vrijeme kraljice Elizabete Druge, ali i kao premijerka koja je najkraće ostala na toj poziciji.

Glavni politički dopisnik BBC Nik Erdlej je poslije ostavke Liz Tras rekao da “nikada nije video nešto nalik ovome”, jer je Tras samo dan nakon podnošenja ostavke poručila “da je borac”.

“Međutim, nivo haosa u vladi, parlamentu i Konzervativnoj partiji doveo je Liz Tras do tačke u kojoj je znala da ne može da nastavi mandat”, istakao je on uz ocjenu da je riječ o najvećem preokretu moći koji je viđen u modernim vremenima.

“Ovo je promjena brzinom munje. Pitanje je da li Konzervativna partija može da se sjedini sa novim liderom i da li može da izbjegne opšte izbore”, rekao je Erdlej, i zaključio da je riječ o situaciji bez presedana, kao i o krizi bez presedana u britanskoj politici. (Euronews)

Related Topics:

Svijet

KO ŠTITI DJECU NA INTERNETU? Građani EU traže odgovornije digitalne platforme i stroža pravila za njihovo poslovanje

Zabrinutost građana EU raste zbog rizika kojima su djeca izložena na društvenim mrežama. Istraživanje Eurobarometra ukazuje na potrebu za jačim pravilima

Evropljani su u velikoj mjeri zabrinuti zbog svih rizika kojima su djeca izložena na društvenim mrežama, pokazalo je novo istraživanje Eurobarometra, koje ukazuje da digitalna bezbjednost postaje jedno od pitanja koje građani sve više povezuju sa odgovornošću institucija i potrebom za snažnijim evropskim pravilima u digitalnom prostoru.

Rezultati istraživanja dolaze u trenutku kada društvene mreže i digitalne platforme imaju sve veću ulogu u svakodnevnom životu djece i mladih, ali i kada evropske institucije pojačavaju pritisak na tehnološke kompanije da preuzmu veću odgovornost za bezbjednost korisnika.

Sajber-nasilje i seksualna eksploatacija na vrhu liste zabrinutosti

Prema rezultatima istraživanja, najveća zabrinutost među Evropljanima odnosi se na sajber-nasilje i uznemiravanje na internetu. Ovaj rizik navelo je 71 odsto ispitanika, čime se nalazi na prvom mjestu među opasnostima kojima su djeca izložena na društvenim mrežama.

Odmah iza toga slijede strahovi od vrbovanja djece putem interneta i seksualne eksploatacije, što predstavlja zabrinutost za 70 odsto građana.

Veliki broj ispitanika upozorava i na izloženost djece štetnom sadržaju, uključujući nasilje, sadržaje povezane sa samopovređivanjem ili ekstremizmom. Taj rizik navelo je 69 odsto učesnika istraživanja.

Isti procenat ispitanika, 69 odsto, zabrinut je zbog mogućnosti zloupotrebe ličnih podataka djece na digitalnim platformama.

Pored toga, 64 odsto građana smatra da postoji rizik da djeca budu vrbovana za ilegalne aktivnosti putem interneta, dok 60 odsto ukazuje na problem dizajna platformi koji može da podstiče zavisničko ponašanje kod mladih korisnika.

EU pojačava pravila za velike digitalne platforme
Pitanje zaštite djece na internetu poslednjih godina postalo je jedan od prioriteta Evropske unije. Brisel je kroz nova pravila pokušao da uvede strože obaveze za velike tehnološke kompanije, posebno kada je riječ o zaštiti maloljetnika, transparentnosti algoritama i uklanjanju nezakonitog sadržaja.

Jedan od ključnih instrumenata je Akt o digitalnim uslugama (Digital Services Act – DSA), koji od najvećih onlajn platformi zahtijeva procjenu i smanjenje rizika koje njihovo poslovanje može da predstavlja za korisnike, uključujući djecu.

Evropska komisija je posebno ukazala na potrebu da platforme uvedu efikasnije mehanizme zaštite maloljetnika, spriječe izloženost djece štetnom sadržaju i obezbijede veću kontrolu nad korišćenjem ličnih podataka.

Nastavi čitati

Svijet

NOVI AMERIČKI NAPADI NA IRAN: Teheran uzvratio udarima na američke baze u tri zemlje

Američka vojska pokrenula je sinoć novi talas vazdušnih napada na Iran, šesto veče zaredom, s ciljem da umanji iranske vojne sposobnosti, saopšteno je iz Američke centralne komande.

Prethodno su iranski mediji prenijeli da su se eksplozije juče ponovo čule na ostrvu Kešm, u Bandar Abasu i Čabaharu.

CENTKOM je ogranak američke vojske zadužen za Bliski istok.

Bi-Bi-Si, koji je kontaktirao Bijelu kuću i CENTKOM za komentar, prenosi danas da CENTKOM nije pomenuo mostove na svojoj listi od “više desetina iranskih vojnih meta” koje je pogodio, kako navodi, u najnovijoj rundi udara, koja je završena jutros u zoru.

CENTKOM navodi da su dronovi i brodovi napali “lokacije obalske straže i protivvazdušne odbrane, infrastrukturu vojne logistike i pomorske kapacitete”.

Bi-Bi-Si prenosi da su američke rakete pogodile područje blizu ostrva Kešm, nedaleko od Ormuskog moreuza, kao i Bandar Abas i Bušer, gdje se nalazi nuklearna elektrana.

Ranije ove sedmice američki predsjednik Donald Tramp zaprijetio je da će gađati iranske mostove i elektrane ukoliko se Teheran ne vrati pregovorima.

Iran gađao američku vojnu infrastrukturu u Kuvajtu, Bahreinu i Kataru

Iran je gađao američku vojnu infrastrukturu u Kuvajtu, Bahreinu i Kataru tokom noći i jutra kao odgovor na novi talas američkih napada na Islamsku Republiku.

Iran je saopštio da je tokom noći gađao američku vojnu infrastrukturu u Kuvajtu kao odgovor na američke napade na Islamsku Republiku.

Iran navodi da je u Kuvajtu dronovima gađao “položaje američkih snaga i centre za logističku podršku” američke vojske, prenijela je iranska novinska agencija IRNA.

Kuvajt je prethodno saopštio da odgovara na raketne napade i napade dronovima iz Irana.

Bahrein i Katar su takođe saopštili da su jutros bili meta iranskih napada.

Nastavi čitati

Svijet

MISLILI STE DA JE POSKUPLJENJIMA KRAJ? Ovaj ljetnji problem mogao bi ponovo da podigne cijene hrane

Dok potrošači u Evropi konačno osjećaju olakšanje zbog usporavanja inflacije hrane, stručnjaci upozoravaju na novi rizik. Ekstremne vrućine i suše mogle bi da se preliju na police supermarketa i donesu skuplje namirnice već naredne godine.

Iako je inflacija hrane u evrozoni poslednjih mjeseci počela da usporava, ekonomisti upozoravaju da bi ovogodišnji ekstremni toplotni talasi i suša mogli da izazovu novi rast cijena namirnica već tokom 2027. godine.

Prema procjenama analitičara, vremenske prilike predstavljaju veći rizik za buduće cijene hrane nego nedavni sukob između Izraela i Irana, jer bi šteta na usjevima mogla da nadmaši uticaj poskupljenja energenata i đubriva.

Vrućine veća prijetnja od geopolitičkih kriza

Početkom godine strahovalo se da će rast cijena nafte i mineralnih đubriva, izazvan sukobima na Bliskom istoku, brzo dovesti do novih poskupljenja u prodavnicama.

Međutim, nakon smirivanja sukoba i pada cijena energenata, taj rizik je značajno umanjen. Ipak, ekonomisti upozoravaju da posljedice promjena na tržištu sirovina do potrošača obično stižu sa zakašnjenjem od oko godinu dana, pa bi određeni efekti mogli da se osjete tek tokom 2027.

Stručnjaci iz kompanija Oxford Economics i Deutsche Bank smatraju da će cijene hrane ponovo početi da rastu, ali da će ključni razlog biti klimatski uslovi.

Kako vrijeme utiče na cijene hrane

Visoke temperature i dugotrajne suše smanjuju prinose voća, povrća, žitarica i drugih poljoprivrednih kultura, što dovodi do manje ponude i viših cijena.

Pored toga, proizvodnja hrane postaje skuplja zbog većih troškova energije i đubriva. Gorivo je neophodno za rad poljoprivrednih mašina, transport, preradu, pakovanje i hlađenje proizvoda, dok rast cijena prirodnog gasa automatski povećava i cijenu mineralnih đubriva.

Ipak, ovi troškovi ne prenose se odmah na krajnje kupce. Potrebno je da prođe čitav proizvodni ciklus, pa se posljedice najčešće vide tek nakon naredne žetve.

Prema procjenama Oxford Economicsa, više cene energenata, đubriva i poljoprivrednih sirovina mogle bi da povećaju inflaciju hrane u evrozoni za oko 0,5 procentnih poena tokom naredne godine.

Suša bi mogla dodatno da pogura cijene

Mnogo veći problem, međutim, predstavljaju klimatske promjene.

Analitičari procjenjuju da bi samo posljedice ovogodišnjih vrućina i suše mogle da povećaju inflaciju hrane za još jedan procentni poen, zbog čega bi rast cijena namirnica u evrozoni tokom 2027. mogao da dostigne oko tri odsto.

Upozoravaju da su štete na poljoprivrednim kulturama već sada neizbježne, a novi talasi ekstremnih vrućina mogli bi dodatno da smanje prinose.

Situaciju bi mogao da pogorša i snažan klimatski fenomen El Ninjo, koji doprinosi češćim i intenzivnijim ekstremnim vremenskim prilikama širom svijeta.

Zašto su cijene hrane trenutno stabilnije

Uprkos ovim upozorenjima, inflacija hrane u evrozoni trenutno nastavlja da usporava.

Prema procjenama Evropske statističke službe Eurostat, godišnja inflacija hrane pala je sa 2,5 odsto u decembru 2025. na 1,6 odsto u junu ove godine, što je najniži nivo još od sredine 2021.

Smanjenju cijena doprinijeli su dobra prošlogodišnja žetva žitarica, veća ponuda sirovog mlijeka, stabilizacija cijena kafe, kakaoa i čokolade, kao i pad cijena maslinovog ulja i energenata.

Zbog toga Oxford Economics očekuje da će inflacija hrane, alkoholnih pića i duvana tokom ove godine iznositi oko 2,1 odsto.

Klimatske promjene dugoročno podižu inflaciju

Ekonomisti upozoravaju da će klimatske promene dugoročno sve više uticati na rast cijena hrane.

Istraživanje Evropske centralne banke pokazuje da visoke temperature mogu da utiču na inflaciju i do godinu dana nakon pojave ekstremnih vremenskih uslova.

Prema procjenama ECB, do 2035. godine globalno zagrevanje moglo bi da poveća godišnju inflaciju hrane u svijetu između 0,9 i 3,2 procentna poena, u zavisnosti od razvoja klimatskih promjena.

Toplotni talas koji je pogodio Evropu 2022. godine povećao je inflaciju hrane na kontinentu za oko 0,7 procentnih poena, a stručnjaci smatraju da bi slični događaji u budućnosti mogli da imaju još izraženiji efekat, jer su usjevi sve osjetljiviji na ekstremne temperature i dugotrajne suše.

Nastavi čitati

Aktuelno