U posljednjih osam godina broj stanovnika na području opštine Srbac se smanjio za više od hiljadu, a u odnosu na prijeratno stanje se gotovo prepolovio, što ukazuje na činjenicu da ovoj lokalnoj zajednici prijeti opasnost od izumiranja.

U informaciji o demografskom razvoju, koju su razmatrali srbački odbornici na posljednjoj sjednici, navedeno je da su prošle godine ovu opštinu naseljavala 15.854 stanovnika, prema procjeni Republičkog zavoda za statistiku, a na posljednjem popisu iz 2013. godine bilo ih je 16.933.

Odbornik DNS-a Danko Dragojević smatra da je realan broj još i manji i dodaje da će se takav negativan trend nastaviti narednih godina.

– To se vidi i po drastičnom padu broja upisanih učenika, kojih je, primjera radi, u srednjoškolskom centru “Petar Kočić” 2012. godine bilo upisano 588, a u ovoj školskoj godini 332. U prošloj godini je zabilježen i najveći broj odseljenih iz Srpca u zadnjih pet godina. Hitno treba usvojiti dodatne mjere da se ljudi zadrže i počnu vraćati iz inostranstva, jer će u suprotnom broj stanovnika u Srpcu, za dvije do tri godine, pasti na ispod deset hiljada – rekao je Dragojević.

Iako je prošle godine rođeno 149 djece, što je značajan porast u odnosu na 2020. kada ih je bilo 119, u istom periodu preminulo je 267 građana, čime je nastavljen kontinuitet negativne stope prirodnog priraštaja iz prethodnih godina.

– Raduje me što je prošle godine povećan broj sklopljenih brakova kojih je bilo 107, a to je najviše još od 2011. godine, međutim, zabrinjava podatak da stopa fertiliteta iznosi 1,3 odsto po majci, a kada je ispod 1,9 to znači nestanak tog stanovništva. Da je situacija alarmantna vidi se po ovom dokumentu u kojem stoji da već sada ne postoji dovoljan ljudski potencijal za budući demografski i društveno-ekonomski razvoj i da će se depopulacija i demografsko izumiranje nastaviti – rekao je odbornik PDP-a Saša Jovičić.

On je predložio da budu uvedene neke nove mjere kojim bi se stimulisali mladi da sklapaju brakove i zasnivaju porodicu.

– U opštinskom budžetu imamo dovoljno prostora da obezbijedimo sredstva za besplatne udžbenike za sve učenike osnovnih škola. Trebalo bi razmisliti o dodatnom sufinansiranju troškova boravka djece u vrtiću, ali i o mogućnosti da budemo jedna od rijetkih opština koja bi to u potpunosti finansirala – rekao je Jovičić.

Predsjednik Kluba odbornika SNSD-US-NDP Aleksandar Babić rekao je da je na prijedlog njihovog kluba u julu prošle godine održana tematska sjednica o demografskom razvoju i da su od tada učinjeni brojni pomaci.

– Smatram da imamo možda i najkvalitetnije pronatalitetne mjere u Srpskoj, a trudimo se da mlade zadržimo i na druge načine. Pri kraju je izgradnja novog vrtića i zgrade za mlade bračne parove, a nakon više decenija obnovljen je i srednjoškolski centar u Srpcu. Učenici prvih razreda srednjih škola od ove godine imaju plaćen prevoz u stoodstotnom iznosu, stipendije se stalno povećavaju, a uvedene su i brojne novčane naknade za višečlane porodice – rekao je Babić.

Odbornik SNSD-a Branko Grahovac rekao je da je najnovija mjera Vlade Republike Srpske, koja stimuliše sa 750 KM mjesečno porodice sa četvoro i više djece u kojima je jedan od roditelja nezaposlen, pun pogodak.

– To će opredijeliti one koji imaju dvoje ili troje djece da se odluče i za četvrto i takvih primjera će sigurno biti i u Srpcu – rekao je Grahovac.

Brak na čekanju

U posljednjih deset godina uočeno je da se mladi sve kasnije odlučuju da stupe u bračnu zajednicu i to muškarci u prosjeku od 28. do 33. godine, a žene od 25. do 29. godine. Razlozi za to su mnogobrojni, a prednjače želja za većim obrazovanjem i ličnim usavršavanjem i zahtjevi za sigurno zaposlenje i stalne prihode kojima bi finansirali izdržavanje porodice.