Connect with us

Svijet

PALE SE ALARMI: Evropi prijeti migracioni talas, 5 razloga zašto nije spremna za masovno premještanje miliona ljudi

Evropa se priprema za mogući masovni talas izbjeglica iz Irana zbog rata SAD i Izraela protiv Teherana. Analize pokazuju da bi migraciona kriza mogla biti veća od one iz 2015. godine.

Evropa je u strahu od novih masovnih migracija sa Bliskog istoka zbog rata Amerike i Izraela protiv Irana. Potencijalna migraciona kriza iz Irana mogla bi, u nekim scenarijima, biti čak i veća od one koja je pogodila Evropu 2015. godine, kada se dogodila seoba naroda iz Azije i Afrike povezana sa ratom u Siriji.

Šokantne slike iz Irana i Libana koje prikazuju beskrajne kolone automobila kako bježe iz svojih domova dovoljne su da u Briselu upali migracijski alarm.

Tokom 2015. i 2016. godine, više od milion i po ljudi pobjeglo je od rata i terora u Siriji i susjednim zemljama i stiglo u Evropsku uniju. Samo Njemačka je primila oko milion izbjeglica i migranata, što je izazvalo tektonske poremećaje. Počeli su teroristički napadi povezani sa islamizmom, a krajnje desničarske stranke su profitirale od toga, menjajući politički pejzaž i Njemačke i cijele Evropske unije.

Za sutra su ministri unutrašnjih poslova EU najavili sastanak u Briselu. Komesar EU za migracije Magnus Bruner razgovarao je ranije ove nedjelje sa turskim ministrom spoljnih poslova o situaciji sa izbjeglicama. Turska već pooštrava kontrole na svojim graničnim prelazima sa Iranom.

Dvije zemlje dele granicu dugu skoro 600 kilometara. Grčka takođe planira da pooštri granične kontrole sa Turskom. Nakon napada na Iran, postoji najmanje pet razloga zašto bi Evropu mogao da pogodi novi talas migracija, čak i gori od onog iz 2015. godine.

Iran ima mnogo veću populaciju od Sirije – Iran ima oko 93 miliona stanovnika. Sirija je imala oko 22 miliona stanovnika pre rata 2011. godine. Tokom sirijskog rata, oko 7 miliona ljudi je napustilo zemlju, što je 31 odsto stanovništva. Ako bi deset odsto Iranaca napustilo zemlju, to bi bilo više od devet miliona ljudi.
Sankcije i teška ekonomska situacija – Iran je godinama pod međunarodnim sankcijama zbog svog nuklearnog programa i geopolitike. To znači visoku inflaciju, stalni pad kupovne moći, nezaposlenost među mladima. Ukoliko bi došlo do dugotrajnog rata, mnogi ljudi bi mogli da vide emigraciju kao jedini izlaz.
Migraciona ruta ka Evropi već postoji – Ruta kojom su 2015. godine migranti stigli u Evropu je dobro utabana: Iran – Turska – Grčka – Zapadni Balkan – EU. Ova istočnomediteranska i balkanska ruta je već uspostavljena tokom sirijske krize i još uvijek je aktivna, tako da bi u slučaju novih migracija bila idealna ruta za nove migracione talase.
Iran već ima veliku migracijsku dinamiku – Iran je decenijama domaćin milionima izbjeglica iz Avganistana. Prema podacima Agencije UN za izbjeglice, čak i pre novog rata, više od dva miliona tražilaca azila iz susjednog Avganistana živelo je u Iranu. Ako se ovaj rat nastavi, i ovi ljudi bi mogli biti raseljeni, stvarajući efekat lančane migracije u regionu. Ne zaboravimo sukob između Pakistana i Avganistana, koji dodaje dodatni migracioni potencijal prema Evropi.
Regionalna eskalacija pokreće talase u više zemalja – Rat protiv Irana se širi u veliki regionalni sukob: Iran bombarduje zemlje Zaliva čiju infrastrukturu Sjedinjene Države koriste za napad na Iran. Hezbolah se takođe pridružio ratu, što je izazvalo izraelske vazdušne napade na Liban, a sada su izraelske kopnene snage ušle u tu zemlju. Izvještaji iz Libana su alarmantni: Karitas opisuje humanitarnu situaciju na terenu kao dramatičnu. Organizacija procjenjuje da će biti “više od milion interno raseljenih lica”. To bi značilo više izvora migracije istovremeno, što je scenario koga se evropske vlade najviše plaše.
Prošli ratovi i sukobi – poput onih u Siriji, Somaliji ili Jemenu – pokazuju da ljudi prvenstveno beže unutar svojih zemalja, tražeći utočište u mirnijim područjima, prvenstveno kod rođaka. Nakon toga slijedi bjekstvo u Evropsku uniju.

Iranska migraciona kriza mogla bi biti veća od sirijske zbog velike iranske populacije i mnogih migranata u samoj zemlji, postojećih migracionih ruta, ekonomskih problema i regionalnog širenja sukoba. Migraciona kriza iz 2015. godine jasno je pokazala šta se dešava kada Evropska unija nije spremna za mase izbjeglica. EU bi teško preživjela još jedan takav šok.

Related Topics:

Svijet

DRAMA U ŠVEDSKOJ: Samo tri mandata dijele dva politička bloka

vedska bi mogla dobiti novu vladu nakon izuzetno tijesnih parlamentarnih izbora na kojima je opozicioni blok predvođen socijaldemokratama Magdalene Anderson, prema preliminarnim rezultatima, osvojio 176 od ukupno 349 poslaničkih mjesta, naspram 173 mandata desnog bloka aktuelnog premijera Ulfa Kristersona.

Socijaldemokrate ostale najjače

Socijaldemokrate su ostale najveća pojedinačna stranka sa oko 28 odsto glasova, ali su ostvarile jedan od najslabijih rezultata u svojoj istoriji, dok su Kristersonovi Moderati pretekli Švedske demokrate, koje su pale na manje od 18 odsto podrške i izgubile poziciju druge najjače stranke.

Uprkos tijesnoj prednosti opozicije, formiranje nove vlade nije izvjesno jer nijedan blok nema komotnu većinu, a konačan odnos snaga zavisiće i od preostalih glasova, uključujući one pristigle iz inostranstva, čije se prebrojavanje očekuje do sredine sedmice.

Kristerson još ne priznaje poraz

Kristerson je rezultat opisao kao praktično izjednačen i poručio da će sačekati konačno prebrojavanje, dok bi Andersonova, ukoliko prednost njenog bloka opstane, mogla započeti pregovore o povratku na mjesto premijera četiri godine nakon što je napustila tu funkciju navodi independent.

Jedno od ključnih pitanja budućih pregovora biće odnos prema Švedskim demokratama, koje su prethodne četiri godine podržavale Kristersonovu manjinsku vladu i očekivale ulazak u kabinet poslije ovih izbora, dok je kampanja bila snažno obilježena pitanjima migracija, kriminala, ekonomije i mogućeg prvog ulaska krajnje desnice u švedsku vladu.

Nastavi čitati

Svijet

UPOZORENJA NA AI APOKALIPSU, sve oči uprte u Trampa i Sija

Dok vodeći stručnjaci i zaposleni u AI industriji sve glasnije upozoravaju da bi nekontrolisani razvoj vještačke inteligencije mogao predstavljati egzistencijalnu prijetnju čovječanstvu, američki predsjednik Donald Tramp i kineski lider Si Đinping zasad ne pokazuju namjeru da uspore tehnološku trku, a njihov sastanak zakazan je za 24. septembar u Bijeloj kući.

Tramp: Ko pobijedi u AI, pobijedio je

Tramp je tokom boravka u Irskoj umanjio upozorenja istraživača, poručivši da “ko pobijedi u AI, pobijedio je”, te ocijenio da se iznose negativni scenariji i stvari koje se, prema njegovom mišljenju, neće dogoditi, dok je Si na samitu BRIKS-a u Nju Delhiju pozvao zemlje globalnog juga da ubrzaju stvaranje međunarodnog okvira za upravljanje vještačkom inteligencijom.

Kineski predsjednik najavio je i da će Kina pokrenuti BRIKS zajednicu za vještačku inteligenciju otvorenog koda, koja bi trebalo da podrži razvoj velikih jezičkih modela, organizuje stručne skupove i doprinese izgradnji otvorenog AI ekosistema.

Altman traži dogovor SAD i Kine

Direktor OpenAI-ja Sem Altman smatra da bi Tramp i Si zaslužili Nobelovu nagradu za mir ukoliko bi SAD i Kina postigle dogovor o zajedničkim standardima i testiranju bezbjednog razvoja AI tehnologije, dok je direktor Anthropica Dario Amodei pozvao dvije sile da zajednički “postave ograničenje brzine” razvoja ove tehnologije navodi businessinsider.

Upozorenja su dodatno pojačana nakon što je istraživač Anthropica Džejkob Kokson napustio kompaniju tvrdeći da ni Anthropic ni OpenAI ne postupaju odgovorno i da se “kockaju našim životima”, navodeći da ljudi koji razvijaju ovu tehnologiju ozbiljno vjeruju da bi ona do kraja decenije mogla dovesti do nestanka čovječanstva.

Nastavi čitati

Svijet

CRVENO JUTRO NA BERZAMA: AI akcije tonu, nafta ponovo iznad 100 dolara

Svjetska tržišta novu sedmicu počinju oprezno. Azijske berze jutros, 14. septembra, bilježe različita kretanja, ali snažan pad tehnoloških kompanija, rast cijene nafte i očekivanje odluke američke centralne banke drže investitore na oprezu.

Posebno su pogođene kompanije povezane s vještačkom inteligencijom. Akcije japanskog SoftBank Groupa, jednog od ključnih investitora u OpenAI, pale su više od 10 odsto.

Pritisak se proširio i na proizvođače čipova, dok su američki berzanski fjučersi takođe u minusu pred početak trgovanja na Wall Streetu.

SoftBank potonuo više od 10 odsto

Japanski Nikkei 225 jutros je bio u padu, dok je južnokorejski Kospi izgubio oko 2,5 odsto.

Prema jutarnjim podacima AP-a, Kospi je pao 2,5 odsto, na 6.739,68 bodova, a Nikkei 225 oko 0,8 odsto, na 63.474,58 bodova.

Situacija je bila nešto bolja u Kini. Hongkonški Hang Seng porastao je oko 0,3 odsto, na 24.886,81 bod, dok je Shanghai Composite bio u plusu oko 0,2 odsto.

U centru pažnje ipak su tehnološke kompanije.

SoftBank je u jednom trenutku gubio više od 10 odsto, nakon što su tokom vikenda čelnici vodećih kompanija za vještačku inteligenciju otvorili pitanje usporavanja razvoja najnaprednijih AI sistema zbog bezbjednosnih rizika.

Pad nije ostao ograničen na SoftBank.

Akcije južnokorejskog proizvođača memorijskih čipova SK Hynix pale su više od pet odsto, dok je japanska Kioxia izgubila oko šest odsto.

Financial Times navodi da je SoftBank tokom trgovanja gubio čak 13 odsto, Kospi oko 2,8 odsto, a Nikkei oko jedan odsto.

AI kompanije uzdrmale tržište

Nervoza među investitorima pojačana je nakon što je izvršni direktor Anthropica Dario Amodei pozvao vodeće AI kompanije na koordinaciju kako bi se bolje kontrolisali tempo razvoja i mogući rizici naprednih sistema.

Njegov stav podržali su izvršni direktor OpenAI-ja Sem Altman i Ilon Mask.

Reakcija tržišta bila je posebno vidljiva kod kompanija koje su posljednjih godina snažno profitirale od ogromnih ulaganja u infrastrukturu za vještačku inteligenciju.

Američko tržište još nije otvoreno, ali fjučersi ukazuju na negativan početak trgovanja. Fjučersi na Nasdaq 100, indeks u kojem veliki udio imaju tehnološke kompanije, jutros su ukazivali na pad od oko 1,3 odsto.

Nafta ponovo snažno poskupjela

Drugi veliki izvor nervoze je nafta.

Cijene su jutros porasle više od tri odsto zbog novih strahovanja za snabdijevanje s Bliskog istoka, nakon zatvaranja važnog saudijskog naftovoda.

Cijena Brent nafte dostigla je oko 108 dolara po barelu. To je ogroman skok u odnosu na približno 72 dolara, koliko je barel koštao prije najnovije eskalacije sukoba s Iranom.

Rast nafte dodatno komplikuje situaciju na finansijskim tržištima jer povećava rizik od novog jačanja inflacije.

To je posebno važno ove sedmice, kada investitori čekaju odluke nekoliko najvećih centralnih banaka.

Pogledi uprti u Fed

Američke desetogodišnje državne obveznice jutros su donosile prinos od približno pet odsto, što pokazuje koliko su očekivanja o kamatnim stopama ponovo postala važna za tržišta.

Investitori čekaju sastanak američkih Federalnih rezervi, a sve više se računa s mogućnošću novog povećanja kamatnih stopa.

Viša cijena nafte dodatno otežava posao centralnim bankama: skuplja energija može ponovo podstaći inflaciju upravo u trenutku kada tržišta pokušavaju da procijene koliko će dugo kamatne stope ostati visoke.

Ove sedmice odluke o monetarnoj politici očekuju se i od Banke Engleske i Banke Japana.

Evropa tek treba da otvori trgovanje

Glavne evropske berze u vrijeme jutarnjeg presjeka još nisu počele redovno trgovanje, pa će tek nakon otvaranja biti jasnije koliko će se negativno raspoloženje iz Azije prenijeti na Frankfurt, Pariz i London.

Smjer prije otvaranja ipak određuju tri teme: pad tehnološkog i AI sektora, nafta iznad 100 dolara i očekivanja u vezi s novim potezima centralnih banaka.

Wall Street je u petak uspio da prekine četvorodnevni niz pada, ali jutrošnji fjučersi ukazuju da bi nova sedmica mogla početi znatno opreznije.

Nastavi čitati

Aktuelno