Connect with us

Politika

Kako Južna interkonekcija utiče na odnose SAD I EU?

Južna gasna interkonekcija je projekat o kojem se govori već nekoliko godina, ali tek dolaskom administracije Donalda Trampa, predsjednika Amerike, stvari su se pomjerile s mrtve tačke.

Podsjećanja radi, projekt je prvobitno trebalo da finansira EU, ali je zbog isteka roka za finansiranje energetskih projekata na fosilno gorivo odustala od toga. Kada su bliski Trampovi saradnici odlučili da finansiraju projekt iz vlastitih izvora, Ambasada SAD je izvršila pritisak na hrvatske i bošnjačke aktere i došlo je do usvajanja novog zakona u FBiH, koji je otvorio put za realizaciju.

Fokus EU na obnovljivu energiju
Međutim, ono o čemu smo mi pisali već u februaru je da je EU podsjetila BiH na njene evropske obaveze koje proističu iz Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju, Reformske agende i drugih dokumenata, a to je da je fokus EU na obnovljivoj energiji, a da gasni projekti u BiH, ako se sprovode, moraju da budu usklađeni s Trećim energetskim paketom.

Neki mediji u BiH su ovo podsjećanje EU protumačili kao upozorenje, a ide se čak i dotle da se tvrdi da bi Brisel i Vašington mogli ući u sukob zbog projekta čija vrijednost, čak i u najoptimističnijoj varijanti, ne prelazi vrijednost tri ili četiri američka borbena aviona najnovije generacije.

Drama puno manjeg obima nego što se prikazuje
Iza scene u neformalnim razgovorima koje smo proteklih sedmica vodili i s evropskim i s američkim diplomatama može se zaključiti da je drama puno manjeg obima nego što bi se mogao steći utisak u javnosti, ali je tačno da bi EU reagovala ako bi ovaj projekt kršio evropske standarde, koji prije svega predviđaju odvajanje operatera gasovoda od snabdjevača, garanciju pristupa trećoj strani na osnovu istih uslova za sve i prilagođavanje evropskoj Zelenoj agendi, na primjer kroz omogućavanje da gasovod sutra može prenositi i zeleni hidrogen.

Projekt usklađen s EU standardima
Prema informacijama koje imamo, Amerikanci namjeravaju da gasovod bude usklađen sa svim evropskim propisima. Kako nam je objašnjeno, smisao gasovoda dobiće puni značaj tek kada bude uklopljen u širu evropsku mrežu gasovoda, a to se može ostvariti jedino ako je gasovod kompatibilan s evropskim standardima. Eksplicitno nam je rečeno da “Energoinvest” ostaje primarni dobavljač gasa za FBiH i da se tu ništa neće promijeniti.

Problem bi bio i za investitora, odnosno pravnu sigurnost investicije u narednim decenijama, ako bi se otvorio potencijalni pravni spor s EU oko načina korištenja ovog objekta.

Odgovor EU
Iz zvaničnog odgovora Delegacije EU od februara jasno se vidi koje su intencije Brisela kada je u pitanju ovaj projekat. EU želi da što više energije proizvodi kod kuće kako bi bila manje ovisna o globalnim poremećajima, kao što je sada slučaj u vezi s Ormuskim moreuzom. To je osnovni razlog zašto EU ne želi da finansira ili učestvuje u izgradnji američkih gasnih projekata, s obzirom na to da je fokus na prelazak na obnovljive izvore energije.

“Energetska politika EU temelji se na prelasku na čistu energiju i ostvarivanju cilja klimatske neutralnosti do 2050. godine. Osim što je važan element procesa pristupanja EU, za Bosnu i Hercegovinu ovo takođe predstavlja značajnu priliku za modernizaciju energetskog sektora, privlačenje investicija i unapređenje dugoročne energetske sigurnosti”, naglasili su oni u odgovoru “Nezavisnim”.

Pojasnili su da postoji još jedan bitan razlog za odustajanje od izgradnje infrastrukture za fosilna goriva.

“Važnost prelaska na čistu energiju ogleda se i u Mehanizmu EU za prilagođavanje ugljenika na granicama (CBAM). Kako se CBAM bude postepeno uvodio, proizvodnja s visokim udjelom ugljenika suočiće se s dodatnim troškovima prilikom izvoza u EU. Da bi ekonomija Bosne i Hercegovine ostala konkurentna, zemlja će morati smanjiti emisije i ulagati u čistiju energiju”, pojasnili su nam.

Ako je tačno ono što smo čuli od američkih izvora, problema neće biti jer će gasovod biti dostupan svim zainteresovanim stranama. Za BiH bi problem eventualno mogao jedino nastati ako bi se u potpunosti fokusirala na gas i zanemarila zelene izvore energije, umjesto da gas iz Južne interkonekcije tretira kao prelazno gorivo koje će se koristiti u narednih nekoliko decenija, dok se ne završi puna zelena tranzicija.

Related Topics:

Politika

MRAK U SKUPŠTINI KAO SIMBOL PROPASTI! Tošić upozorava “Ugasilo se svjetlo u sali, a pred našim očima se gasi budućnost Srpske!”

Tokom zasjedanja u skupštinskoj sali, uz neplanirani nestanak struje, otvoreno je i pitanje sve većeg zaduživanja Republike Srpske, koje, prema ocjenama opozicije, predstavlja ozbiljan dugoročni problem za ekonomsku stabilnost.

O tome je govorio Igor Tosić, član Predsjedništva Pokreta Sigurna Srpska, koji je upozorio da se, kako tvrdi, ekonomska situacija u entitetu dodatno pogoršava.

– Danas smo u skupštinskoj sali, osim nestanka struje, mogli da vidimo i mnogo ozbiljniji problem – kako nas ova vlast polako, ali sigurno vodi u nestanak kroz neprestano zaduživanje. Kao da je gašenje svjetla bilo simbolično upozorenje građanima Republike Srpske da se pred našim očima gasi ekonomska sigurnost budućih generacija – naveo je Tosić.

On ocjenjuje da su tvrdnje vlasti o odgovornom zaduživanju u suprotnosti sa realnim stanjem i praksom stalnog podizanja kredita.

– Zato je posebno licemjerno slušati opravdanja vlasti i tvrdnje da se ne zadužuju naša djeca i unuci. Ako se ne zadužuju oni, ko će onda vraćati kredite koje danas uzimaju oni koji su već dvadeset godina na vlasti? Novo zaduženje od preko 50 miliona KM samo je nastavak politike stalnog posuđivanja novca kojom se Republika Srpska godinama drži na vještačkom disanju – poručio je Tosić.

On postavlja i pitanje da li se, kako kaže, zaduženja ponavljaju uoči izbornih ciklusa.

– Građani imaju pravo da postave jednostavno pitanje: da li se Republika Srpska ponovo zadužuje po istom receptu kao u svakoj izbornoj godini? Uzmu se desetine miliona maraka, najave se veliki projekti, daju velika obećanja, a nakon izbora ostaju samo novi dugovi i stara pitanja bez odgovora – istakao je on.

Tosić dodaje da se građani s pravom pitaju gdje su rezultati prethodnih zaduženja i zašto brojni infrastrukturni projekti još uvijek nisu realizovani.

– Gdje su rezultati svih prethodnih zaduživanja? Zašto brojne lokalne zajednice i dalje čekaju moderne puteve, vodovode, kanalizaciju, nova radna mjesta i ozbiljne investicije? Kako je moguće da novca ima za nova zaduženja, a nema za trajna rješenja problema koji godinama muče građane? – upitao je Tosić.

Na kraju poručuje da Pokret Sigurna Srpska želi veću transparentnost u upravljanju javnim dugom i odgovornost vlasti prema građanima.

– Umjesto priča i opravdanja, građani zaslužuju odgovore. Umjesto novih kredita, zaslužuju nova radna mjesta. Umjesto zaduživanja, zaslužuju razvoj. A umjesto vlasti koja živi od obećanja, zaslužuju vlast koja ostavlja rezultate – zaključio je Igor Tosić.

Nastavi čitati

Politika

DODIKOVI KANDIDATI NEMAJU ŠANSE? Najnovije istraživanje agencije Ipsos pokazalo OGROMNU PREDNOST STANIVUKOVIĆA!

Najnovije istraživanje agencije Ipsos, koje je u posjedu Srpskainfo, pokazuje da Draško Stanivuković trenutno ima prednost u odnosu na potencijalne kandidate SNSD-a za predsjednika Republike Srpske.

Prema ovom istraživanju, Stanivuković bi, u direktnom duelu sa Željkom Cvijanović osvojio 49,3 odsto glasova, dok bi za Cvijanovićevu glasalo 35,7 odsto građana.

Protiv Save Minića bi lider Pokreta Sigurna Srpska imao još veću prednost, od čak 53,8 odsto, dok bi aktuelni premijer osvojio 32,1 odsto glasova.

Stanivuković je nedavno, komentarišući šanse kandidata na predstojećim izborima, poručio da ima ubjedljivu prednost u odnosu na oba potencijalna protivkandidata iz vladajućeg SNSD.

– Imam ubjedljivu prednost, i u odnosu na Minića i na Željku Cvijanović, ni da se potrbušim ne mogu me stići – rekao je Stanivuković nedavno gostujući na BN televiziji.

Kada su u pitanju stranačke liste, SNSD ipak vodi, ali ni Pokret Sigurna Srpska ne zaostaje mnogo za strankom Milorada Dodika.

Na pitanje anketara, “da se u ovoj sedmici održavaju izbori za Narodnu skupštinu RS, kojoj biste stranci dali glas”, skoro trećina ispitanika je odgovorila da bi glasali za SNSD.

U stvari, istraživanje pokazuje da su se tri stranke izdvojile na vrhu tabele.

Za SNSD se opredijelilo 31 odsto ispitanika, za Pokret Sigurna Srpska njih 20 odsto, dok je 18 procenata građana povjerenje dalo SDS-u.

Sve ostale relevantne partije bi, po ovom istraživanju, osvojile od 1 do 3 odsto glasova, dok je čak 9 odsto građana navodi da uopšte neće glasati.

Srpskainfo

Nastavi čitati

Politika

BROD DIŽE KREDIT ZA DOPRINOSE! Pogledajte kako će se vraćati ovaj dug!

Vlada Republike Srpske dala je saglasnost opštini Brod da se zaduži 800.000 maraka, od čega će 670.000 biti potrošeno za plaćanje dugova po osnovu poreza i doprinosa radnicima u lokalnom vrtiću i turističkoj organizaciji, saznaje portal CAPITAL.

Kredit se uzima na period od četiri godine i fiksnoj kamatnoj stopi od sedam odsto.

„U slučaju dospjelog, a neplaćenog anuiteta opštine Brod prema poslovnoj banci Republika Srpska će izvršiti plaćanje svih dospjelih i neisplaćenih obaveza iz budžeta RS“, navodi se u odluci Vlade koja je usvojena na sjednici od 11. juna.

U prijedlogu odluke o zaduženju koja je nedavno usvojena u lokalnom parlamentu se navodi da zaposleni u vrtiću „Beli anđeo“ i opštinskoj turističkoj organizaciji nisu imali pravo na zdravstveno osiguranje, a ustanove nisu mogle vršiti refundaciju sredstava iz fondova obaveznog socijalnog osiguranja, što je dodatno opštinu koštalo oko 100.000.

Za svako rješenje prinudne naplate Poreske uprave za obaveze koje nisu plaćene u zakonskom roku, troškovi postupka iznose pet odsto od neto duga, uz obračun zakonske zatezne kamate u visini od 0,03 odsto za svaki dan kašnjenja.

„Plaćanjem prenesenih obaveza po osnovu poreza i doprinosa za budžetske korisnike, zaposlenima se omogućava ostvarivanje prava iz radnog odnosa, uključujući pravo na zdravstveno osiguranje koje zaposleni nemaju već treću godinu, kao i druga prava iz radnog odnosa“, navodi se u odluci o kreditnom zaduženju.

Generalno, zaključno sa februarom ove godine, opština Brod je dužna 4,92 miliona maraka.

Godišnji anuiteti po kreditima koji podliježu zakonskom ograničenju iznose ukupno 826.558 KM, odnosno 6,27 odsto redovnih prihoda ostvarenih u 2025. godini.

Nakon novog zaduženja, godišnje će po osnovu kredita plaćati 1.056.442 KM, odnosno nešto preko osam odsto redovnih prihoda ostvarenih u ovoj godini.

Na prijedlog odluke o zaduženju svoju saglasnost je ranije dalo i Ministarstvo finansija Republike Srpske.

„Imajući u vidu da opština Brod po osnovu postojećih i potencijalnih zaduženja ne prelazi 18 odsto ostvarenih prihoda ministarstvo je saglasno da se opština kreditno zaduži“, navodi se u odluci resornog ministarstva.

Nastavi čitati

Aktuelno