Connect with us

Politika

Kako Južna interkonekcija utiče na odnose SAD I EU?

Južna gasna interkonekcija je projekat o kojem se govori već nekoliko godina, ali tek dolaskom administracije Donalda Trampa, predsjednika Amerike, stvari su se pomjerile s mrtve tačke.

Podsjećanja radi, projekt je prvobitno trebalo da finansira EU, ali je zbog isteka roka za finansiranje energetskih projekata na fosilno gorivo odustala od toga. Kada su bliski Trampovi saradnici odlučili da finansiraju projekt iz vlastitih izvora, Ambasada SAD je izvršila pritisak na hrvatske i bošnjačke aktere i došlo je do usvajanja novog zakona u FBiH, koji je otvorio put za realizaciju.

Fokus EU na obnovljivu energiju
Međutim, ono o čemu smo mi pisali već u februaru je da je EU podsjetila BiH na njene evropske obaveze koje proističu iz Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju, Reformske agende i drugih dokumenata, a to je da je fokus EU na obnovljivoj energiji, a da gasni projekti u BiH, ako se sprovode, moraju da budu usklađeni s Trećim energetskim paketom.

Neki mediji u BiH su ovo podsjećanje EU protumačili kao upozorenje, a ide se čak i dotle da se tvrdi da bi Brisel i Vašington mogli ući u sukob zbog projekta čija vrijednost, čak i u najoptimističnijoj varijanti, ne prelazi vrijednost tri ili četiri američka borbena aviona najnovije generacije.

Drama puno manjeg obima nego što se prikazuje
Iza scene u neformalnim razgovorima koje smo proteklih sedmica vodili i s evropskim i s američkim diplomatama može se zaključiti da je drama puno manjeg obima nego što bi se mogao steći utisak u javnosti, ali je tačno da bi EU reagovala ako bi ovaj projekt kršio evropske standarde, koji prije svega predviđaju odvajanje operatera gasovoda od snabdjevača, garanciju pristupa trećoj strani na osnovu istih uslova za sve i prilagođavanje evropskoj Zelenoj agendi, na primjer kroz omogućavanje da gasovod sutra može prenositi i zeleni hidrogen.

Projekt usklađen s EU standardima
Prema informacijama koje imamo, Amerikanci namjeravaju da gasovod bude usklađen sa svim evropskim propisima. Kako nam je objašnjeno, smisao gasovoda dobiće puni značaj tek kada bude uklopljen u širu evropsku mrežu gasovoda, a to se može ostvariti jedino ako je gasovod kompatibilan s evropskim standardima. Eksplicitno nam je rečeno da “Energoinvest” ostaje primarni dobavljač gasa za FBiH i da se tu ništa neće promijeniti.

Problem bi bio i za investitora, odnosno pravnu sigurnost investicije u narednim decenijama, ako bi se otvorio potencijalni pravni spor s EU oko načina korištenja ovog objekta.

Odgovor EU
Iz zvaničnog odgovora Delegacije EU od februara jasno se vidi koje su intencije Brisela kada je u pitanju ovaj projekat. EU želi da što više energije proizvodi kod kuće kako bi bila manje ovisna o globalnim poremećajima, kao što je sada slučaj u vezi s Ormuskim moreuzom. To je osnovni razlog zašto EU ne želi da finansira ili učestvuje u izgradnji američkih gasnih projekata, s obzirom na to da je fokus na prelazak na obnovljive izvore energije.

“Energetska politika EU temelji se na prelasku na čistu energiju i ostvarivanju cilja klimatske neutralnosti do 2050. godine. Osim što je važan element procesa pristupanja EU, za Bosnu i Hercegovinu ovo takođe predstavlja značajnu priliku za modernizaciju energetskog sektora, privlačenje investicija i unapređenje dugoročne energetske sigurnosti”, naglasili su oni u odgovoru “Nezavisnim”.

Pojasnili su da postoji još jedan bitan razlog za odustajanje od izgradnje infrastrukture za fosilna goriva.

“Važnost prelaska na čistu energiju ogleda se i u Mehanizmu EU za prilagođavanje ugljenika na granicama (CBAM). Kako se CBAM bude postepeno uvodio, proizvodnja s visokim udjelom ugljenika suočiće se s dodatnim troškovima prilikom izvoza u EU. Da bi ekonomija Bosne i Hercegovine ostala konkurentna, zemlja će morati smanjiti emisije i ulagati u čistiju energiju”, pojasnili su nam.

Ako je tačno ono što smo čuli od američkih izvora, problema neće biti jer će gasovod biti dostupan svim zainteresovanim stranama. Za BiH bi problem eventualno mogao jedino nastati ako bi se u potpunosti fokusirala na gas i zanemarila zelene izvore energije, umjesto da gas iz Južne interkonekcije tretira kao prelazno gorivo koje će se koristiti u narednih nekoliko decenija, dok se ne završi puna zelena tranzicija.

Related Topics:

Politika

CENZURA NA DRUŠTVENIM MREŽAMA! Meta obrisala objavu Draška Stanivukovića!

Kompanija Meta uklonila je objavu sa zvaničnih profila gradonačelnika Banjaluke Draška Stanivukovića na Fejsbuku i Instagramu, a koja se odnosila na sahranu Ratka Mladića.

Iz Mete je stiglo obavještenje u kojem se navodi da je sadržaj uklonjen jer krši propisana pravila platforme.

Obrazloženje kompanije Meta: U zvaničnoj notifikaciji navedeno je da je objava uklonjena jer “možda sadrži simbole, pohvale ili podršku ljudima i organizacijama koje definirišemo kao opasne”.

Kršenje pravila: Iz ove kompanije su dodali da sporni sadržaj krši njihove Standarde zajednice po pitanju opasnih organizacija i pojedinaca.

Nakon uklanjanja objave, sa navedenih društvenih mreža onemogućeno je njeno dalje dijeljenje i prikazivanje korisnicima.

Nastavi čitati

Politika

„ČIME SE HVALITE?!“ Građani ogorčeni usklađivanjem penzija: Cijene skočile 30 odsto, a nama dali mrvice!

Isplata avgustovskih penzija uvećanih za 3,55 odsto pokrenula je lavinu oprečnih reakcija i žestoku raspravu na društvenim mrežama širom Republike Srpske. Dok jedni pozdravljaju svaku dodatnu marku u kućnom budžetu, drugi poručuju da je usklađivanje beznačajno u poređenju sa svakodnevnim poskupljenjima.

Brojke i zvanični podaci Fonda PIO

Iz Fonda PIO saopšteno je da je isplatom obuhvaćeno ukupno 296.633 penzionera, za šta je u neto iznosu izdvojeno 185,42 miliona KM. Iz Vlade RS podsjećaju da su primanja najstarijih ove godine ukupno porasla za 10 odsto, uz prethodno isplaćenu jednokratnu pomoć.

  • Prosječna penzija: 724,58 KM (rast za oko 26 KM)

  • Najniža penzija (do 15 godina staža): 361,00 KM (rast za oko 12 KM)

  • Najniža penzija (40+ godina staža): 723,70 KM

  • Prosječna penzija za puni staž (40 godina): 1.094,43 KM

  • Najviša penzija: 3.910,15 KM (rast za oko 134 KM)

Gnjev nezadovoljnih: „Za ovo se ne može kupiti ni konopac“

Povećanje od dvadesetak maraka u prosjeku izazvalo je oštre kritike građana koji ističu da su troškovi života otišli u nebo, optužujući vlast za predizborni populizam.

  • “Povećavate penziju 20 KM, a sebi plate po 1.000 KM. Šta možemo kupiti za to? Ni konopac da se objesimo!”

  • “Držimo se prosjeka: jedni jedu meso, drugi kupus, a u prosjeku svi jedemo sarmu.”

  • “Čime se hvalite?! Mozak nam ispraste od marta za tih jadnih 3,55%. Ovo je sramota i poniženje.”

  • “Cijene svega su otišle za 30% u odnosu na prošlu godinu. Ovo nije povećanje, nego milostinja pred izbore.”

Nastavi čitati

Politika

PARLAMENT BiH ZATVARA VRATA DO IZBORA: Poslanici i delegati više se neće sastajati?

Aktuelni saziv Parlamentarne skupštine BiH praktično je ušao u završnicu mandata. Sjednice domova trenutno nisu zakazane, a zbog izborne kampanje malo je vjerovatno da će biti novih zasjedanja prije 4. oktobra, osim u slučaju hitnih pitanja.

Predstavnički dom i Dom naroda Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine, prema svemu sudeći, neće održavati redovne sjednice do opštih izbora 4. oktobra.

Na zvaničnoj stranici Parlamentarne skupštine BiH trenutno nema zakazanih sjednica domova.

Posljednja zasjedanja održana su tokom jula, nakon čega su poslanici i delegati tokom avgusta bili na godišnjem odmoru. U međuvremenu je počela i zvanična izborna kampanja, koja traje do 3. oktobra ujutro.

Prema informacijama izvora bliskog Parlamentarnoj skupštini BiH, malo je vjerovatno da će se aktuelni saziv ponovo sastajati tokom kampanje, a moguće je da neće biti sjednica ni do konstituisanja novog saziva.

Moguća sjednica zbog Južne interkonekcije

Ipak, mogućnost vanrednog zasjedanja nije potpuno isključena.

Kao jedan od potencijalnih razloga pominje se materijal u vezi sa ratifikacijom sporazuma između Bosne i Hercegovine i Hrvatske o gasovodu Južna interkonekcija, koji bi eventualno mogao biti dostavljen Parlamentarnoj skupštini početkom oktobra.

Međutim, ostaje pitanje da li bi zbog tog pitanja bilo dovoljno političke volje da se sazovu sjednice oba doma.

Dodatni problem predstavlja činjenica da Vlada Federacije BiH još nije spremna da potpiše ugovor sa američkom kompanijom AAFS, a kao jedno od otvorenih pitanja navodi se status državne imovine.

Zbog toga je i realizacija ovog projekta i dalje opterećena političkim i pravnim pitanjima.

Kada počinje rad novog saziva?

Građani će o novom sastavu Predstavničkog doma glasati 4. oktobra. CIK BiH je zvanično raspisao Opšte izbore za taj datum, a među organima za koje se neposredno glasa nalazi se i Predstavnički dom Parlamentarne skupštine BiH.

Nakon glasanja slijedi proces brojanja, objedinjavanja i potvrđivanja izbornih rezultata, a tek potom dodjela mandata novoizabranim poslanicima.

Zbog toga bi prva sjednica novog Predstavničkog doma mogla biti održana krajem oktobra ili početkom novembra, mada će konkretan termin zavisiti od dinamike potvrđivanja rezultata i konstituisanja vlasti.

Iskustvo iz prethodnog izbornog ciklusa pokazuje koliko taj proces može potrajati. Nakon izbora 2022. godine, konstitutivna sjednica Predstavničkog doma održana je 1. decembra, dok je Dom naroda konstituisan tek u februaru naredne godine.

Dom naroda čeka entitetske parlamente

Posebno složen proces očekuje Dom naroda Parlamentarne skupštine BiH.

Za razliku od Predstavničkog doma, delegati Doma naroda ne biraju se neposredno na opštim izborima. Njih biraju entitetski parlamenti.

To znači da nakon izbora prvo moraju biti konstituisane Narodna skupština Republike Srpske i druga nadležna tijela u Federaciji BiH, nakon čega slijedi izbor delegata za državni Dom naroda.

Zbog toga se konstituisanje Doma naroda po pravilu odvija kasnije nego kada je riječ o Predstavničkom domu.

Za sada je, međutim, jasno da Parlamentarna skupština BiH nema zakazanu nijednu sjednicu svojih domova, dok je politička scena već u potpunosti u izbornoj kampanji.

Ukoliko ne bude potrebe za hitnim odlučivanjem, aktuelni poslanici i delegati mogli bi tako praktično završiti svoj rad bez novog redovnog zasjedanja – a naredni put u klupama bi se našli tek kao dio novog saziva, nakon oktobarskih izbora.

Nastavi čitati

Aktuelno