Connect with us

Društvo

ČAK 40 PUTA IZNAD GRANICE SZO! Stanovnici Kaknja godinama piju opasni barijum, ko je dozvolio ovaj užas?

Laboratorijski nalazi pokazali su izuzetno visoku koncentraciju barijuma u vodi sa izvorišta Bukovica, kojom se snabdijeva najveći dio Kaknja, dok su nadležne institucije uzorak proglasile zdravstveno ispravnim. Stručnjaci iz oblasti medicine i rudarstva upozoravaju na moguće ozbiljne posljedice po zdravlje stanovništva i pozivaju na hitan nadzor.

Šokantni rezultati analize sa Pala
Voda za piće u Kaknju u aprilu ove godine sadržavala je koncentraciju barijuma čak 40 puta veću od zdravstveno zasnovane preporučene vrijednosti Svjetske zdravstvene organizacije (SZO), objavio je portal Gerila.info.

Prema navodima ovog medija, akreditovana laboratorija “Sistem Qualitas” sa Pala analizirala je uzorak vode uzet 17. aprila za potrebe JP “Vodokom” Kakanj. Izmjerena koncentracija barijuma iznosila je nevjerovatnih 52,8 miligrama po litru (mg/L). Uprkos ovom podatku, u zvaničnom izvještaju je navedeno da uzorak odgovara važećem Pravilniku o zdravstvenoj ispravnosti vode za piće.

Već u narednom mjesecu izmjerena koncentracija pala je na 11,9 mg/L, ali je i dalje višestruko veća od vrijednosti zabilježenih tokom 2025. godine, kada su se kretale između 0,3 i 1,7 mg/L.

Propisi u BiH ne prepoznaju barijum, komšije znatno strože

Iako pravilnik u Bosni i Hercegovini uopšte ne propisuje graničnu vrijednost za ovaj metal, SZO preporučuje maksimalnu zdravstveno zasnovanu vrijednost od 1,3 mg/L. U Srbiji i Hrvatskoj maksimalno dozvoljena koncentracija iznosi 0,7 mg/L, dok je u Srbiji u vanrednim okolnostima dozvoljeno najviše 3 mg/L.

Ozbiljne zdravstvene prijetnje i veza sa rudnikom u Varešu

Klinički toksikolog dr Sandra Đuranović upozorila je na opasnosti kojima su građani izloženi.

– Dugotrajna izloženost ovako visokim koncentracijama barijuma može biti povezana sa povećanim rizikom od hipertenzije, poremećaja srčanog ritma, smanjenja hemoglobina i trombocita, mišićne slabosti, gastrointestinalnih tegoba, ali i problema sa plodnošću kod muškaraca i žena – objasnila je dr Sandra Đuranović, prenosi Gerila.info.

Prema njenim riječima, barijum je često povezan sa ležištima olova i cinka, zbog čega dodatnu zabrinutost izazivaju rudarske aktivnosti u okolini Vareša.

Na to upozorava i rudarski inženjer i bivši direktor Rudnika mrkog uglja Kakanj mr Fuad Breščić, koji smatra da intenziviranje rudarskih aktivnosti u okviru projekta Vareš zahtijeva znatno stroži nadzor kvaliteta podzemnih i površinskih voda.

– Širenje eksploatacije rude moglo bi povećati rizik od prisustva teških metala u izvorištima koja snabdijevaju stanovništvo pitkom vodom – istakao je Fuad Breščić.

Institucije prebacuju odgovornost, građani bez upozorenja

Portal Gerila navodi da su od Opštine Kakanj zatražili objašnjenje da li su nakon dobijanja nalaza održane konsultacije sa zdravstvenim institucijama, da li su izvršene dodatne analize i zašto građani nisu upozoreni.

Iz Opštine Kakanj su odgovorili da za upravljanje vodovodnim sistemom, monitoring kvaliteta vode i preduzimanje svih mjera nije nadležna lokalna uprava, već JP “Vodokom” Kakanj, te su novinare uputili na to preduzeće. Istovremeno, Gerila ukazuje na to da je Opština ranije putem zvaničnih kanala objavila da su rezultati analiza “uredni”, što otvara pitanje zbog čega institucija koja tvrdi da nije nadležna daje ocjene o ispravnosti vode.

Odgovore na pitanja novinara, do objavljivanja teksta, nisu dostavili ni JP “Vodokom” Kakanj niti laboratorija “Sistem Qualitas”. Za sada nije poznato da li su nakon spornih nalaza izvršena dodatna kontrolna uzorkovanja.

Gerila.info

Related Topics:

Društvo

VREMENSKA PROGNOZA! Jutro donosi maglu, a dan sunce

U Republici Srpskoj i FBiH će, nakon vedrog i svježeg jutra, biti pretežno sunčano i toplo vrijeme uz temperaturu vazduha do 28 stepeni Celzijusovih.

Ponegdje uz rijeke i po kotlinama moguća je prolazna jutarnja magla, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda.

Minimalna temperatura vazduha od šest do 11, na jugu do 15, a maksimalna od 23 do 28 stepeni Celzijusovih. Duvaće slab do umjeren vjetar, istočni do sjeveroistočni, uveče na sjeveru jači, a na jugu slab do umjeren vjetar.

Nastavi čitati

Društvo

SUMNJIVI POSLOVI U TREBINJU: Kako je višemilionska solarna elektrana predata Mađarima bez tendera

Projekat izgradnje jedne od najvećih solarnih elektrana na Balkanu, „Trebinje 1“, umjesto najavljenog velikog uspjeha domaće privrede, pretvorio se u školski primjer netransparentnih poslova, političkog namještanja i kršenja zakona, pokazuje nova studija organizacije Transparency International u BiH.

Predstavljamo pet ključnih tačaka koje otkrivaju kako je projekat vrijedan više od 100 miliona KM skrenuo s puta:

TAJNA PREDAJA STRANIM INVESTITORMA:

Vlada Republike Srpske prvo je dodijelila posao Elektroprivredi RS (ERS) bez javnog poziva. Ubrzo nakon toga, 70 odsto vlasništva nad projektom tiho je preneseno na mađarsku firmu Lugos Renewables, bez ikakvog otvorenog tendera ili nadmetanja.

SKRIVENI UGOVORI:

Javnost i dalje ne zna pod kojim je uslovima i za koliko novca mađarski partner dobio većinski udio u ovom vrijednom poslu.

​UPITNI INVESTITIR IZ MAĐASKE:

Povezane kompanije vlasnika mađarske firme propale su i otišle u likvidaciju uprkos milionskim kreditima, dok je sama firma Lugos u poslove u Srpskoj ušla sa gubitkom od 2,4 miliona evra.

​STRANAČKE FOTELJE I SUKOB INTERESA:

Upravljanje projektom povjereno je kadrovima vladajućeg SNSD-a. Direktorske pozicije zauzeli su lokalni odbornici i stranački funkcioneri, od kojih neki i sami privatno posjeduju solarne elektrane.

​ZLOUPOTREBA ZAKONSKIH RUPA:

Postojeći zakoni o koncesijama imaju ozbiljne šupljine koje omogućavaju da se javna dobra dodjeljuju “ispod žita”, čime se direktno otvara prostor za korupciju i šteti budžetu.

​KO SU KLJUČNI AKTERI OVE PRIČE?

​Da bi se lakše razumjelo kako je projekat preusmjeren, u nastavku je pregled glavnih aktera i njihovih uloga:

​KOMPANIJE I INVESTITORI

ELEKTROPRIVREDA RS (ERS):

Javna kompanija Republike Srpske kojoj je ugovor prvobitno dodijeljen neposrednom pogodbom, s obećanjem da će sama graditi elektranu.

​„SE TREBINJE 1“ d.o.o.:

Kćerka-firma koju je ERS osnovao ubrzo nakon dobijanja koncesije i na nju prenio svu vrijednu dokumentaciju i dozvole.

​Lugos Renewables (LREN): Mađarska kompanija u vlasništvu biznismena Rolanda Lugosa. Preuzela je 70% vlasništva u „SE Trebinje 1“ bez tendera, iako je 2022. godinu završila s gubitkom od 2,4 miliona evra, dok je njegova druga povezana firma Optimum Solar Zrt otišla u likvidaciju.

​FUNKCIONERI U SUKOBU INTERESA

Milutin Mastilović: Odbornik SNSD-a u Trebinju i v.d. direktora firme „SE Trebinje 1“. Paralelno je suvlasnik privatne firme „Solar 1“ (zajedno s firmom „Nik-prom“), koja već posjeduje četiri male solarne elektrane u Bileći.

​Maja Kolak: Sekretar gradskog izbornog štaba SNSD-a Trebinje, postavljena za izvršnu direktoricu za finansijsko-pravna pitanja u „SE Trebinje 1“, protivno Zakonu o javnim preduzećima.

​Luka Petrović: bivši generalni sekretar SNSD-a i čelni čovjek ERS-a, pod čijim se rukovodstvom odvijala cijela operacija osnivanja i prenosa vlasništva.

​Iz Transparency Internationala upozoravaju da ovakve prakse ozbiljno narušavaju povrenje investitora i usporavaju prelazak na čistu energiju. Poručuju da je hitno potrebno promijeniti zakone kako bi svaki budući energetski projekat morao proći kroz transparentan i javan konkurs.

Nastavi čitati

Društvo

MILAN TEPIĆ 35 GODINA OD POGIBIJE: Major koji je ostao do kraja

U Kozarskoj Dubici danas će biti obilježeno 35 godina od pogibije majora JNA Milana Tepića, koji je 29. septembra 1991. godine poginuo u bjelovarskom kraju nakon što je digao u vazduh vojno skladište sa oružjem i eksplozivnim sredstvima, kako ne bi palo u ruke pripadnika hrvatskih paravojnih formacija.

Parastos će biti služen u 10 časova na groblju u Komlencu, dok je u 11 časova planiran umjetnički program u Parku narodnih heroja u Kozarskoj Dubici, kod biste posvećene majoru Tepiću, prenosi Srna.

Ovim događajem biće završen program obilježavanja “Septembarskih dana odbrane od hrvatske agresije 1995. godine”.

Pogibija u Bjelovaru
Major Milan Tepić bio je komandant skladišta borbenih sredstava “Barutana” u selu Bedenik, nedaleko od Bjelovara.

Tokom borbi za kasarnu na Vojnoviću, 29. septembra 1991. godine, Tepić je, prema dostupnim podacima, donio odluku da uništi skladište kako oružje i municija ne bi pali u ruke pripadnika hrvatskih paravojnih formacija.

U eksploziji skladišta, u kojem je bilo oko 170 tona eksplozivnih sredstava, poginuo je i sam Tepić, kao i 19-godišnji vojnik Stojadin Mirković.

Prema svjedočenjima i zapisima koji su kasnije objavljivani, Mirković nije želio da se preda uprkos Tepićevoj naredbi da napusti objekat.

Tepiću se pripisuje i posljednje pismo u kojem je napisao: “Jednom ljudi daju riječ – ona ostaje ili se pogazi. Ja sam dao riječ da ću da branim ovu zemlju ako joj bude teško.”

Posthumno proglašen narodnim herojem
Predsjedništvo SFRJ posthumno je odlikovalo Milana Tepića Ordenom narodnog heroja, a njegovo ime danas nose ulice u više gradova Srbije i Republike Srpske.

Republika Srpska ustanovila je i Orden za posebne zasluge u ratu “Milan Tepić”.

U Kozarskoj Dubici 29. septembar je odlukom Skupštine opštine proglašen Danom sjećanja na Milana Tepića, dok je u Parku narodnih heroja podignuta njegova bista.

Tepiću je 2007. godine posthumno dodijeljen Zlatni grb opštine Kozarska Dubica, koji je uručen njegovom sinu Aleksandru.

Sjećanje i na Stojadina Mirkovića
U eksploziji skladišta poginuo je i vojnik Stojadin Mirković iz Donjih Leskovaca kod Valjeva.

Njegovi posmrtni ostaci sahranjeni su u julu 1995. godine u rodnom selu, a u Valjevu mu je 2013. godine otkrivena spomen-bista.

Mirković je 1999. godine posthumno odlikovan Ordenom za zasluge u oblasti odbrane i bezbjednosti prvog stepena. Grad Valjevo mu je posthumno dodijelio i svoje najveće priznanje, “Septembarsku povelju”, a njegovo ime nosi i jedna ulica u tom gradu.

Nastavi čitati

Aktuelno