Kako je moguće da u Republici Srpskoj na biračkim spiskovima ima čak 25 posto više birača nego što ima punoljetnih stanovnika? Šta nam zapravo govore procenti izlaznosti na izborima i koliko ljudi zaista živi u u Republici Srpskoj, a koliko ukupno u Bosni i Hercegovini?

Istorijski minum od 42% ukupne izlaznosti na izbore u BiH ogolio je pitanje koliko ljudi živi u Republici Srpskoj odnosno BiH?

Na talasu poslijeratnog optimizma 1996. godine glasalo je rekordnih 2.509.915 ljudi, odnosno 83 posto. Do 2012. godine taj broj pada na 1.776.800 – što je prelomna godina, jer nakon ukidanja viza počinje masovni egzodus.

U 2016. godini zabilježeno je 1.791.340 glasača, nakon čega kreće konstantan pad. 2020. godine glasalo je 1.649.900 ljudi, da bi na ovogodišnjim izborima 2026. godine taj niz bio zaokružen sa svega 1.400.000 izašlih birača, odnosno 41,4 odsto.

Popis iz 2013. godine pokazao je 3,5 miliona stanovnika u BiH, iako ih je realno bilo oko 3 miliona, navodi demograf Aleksandar Majić. Danas, zvanične procjene za Republiku Srpsku kažu da u njoj živi 1.100.000 ljudi, ali te brojke ne računaju masovno iseljavanje.

„Definitivno broj stanovnika je manji od tih milion i 100 hiljada ali ako uzmemo tih milion i 100 hiljada i uzmemo birački spisak vidimo da je 140.000 ljudi više na biračkom spisku… ako izumemo samo punoljetna lica i uporedimo sa biračkim spiskom dobijamo podatak da je 25 procenata više glasača nego punoljentih lica u Republici Srpskoj, što je stvarno apsurd“- kaže za BN Aleksandar Majić, demograf

Biračke spiskove puni dijaspora, jer se oni vode po prebivalištu, a ne po stvarnom boravku, ali kada se oduzmu svi oni koji su se odselili, otkriva se potpuno drugačija slika, dodaje Majić.

„Ako uzmemo procjenjeni broj stanovnika i izuzmemo samo punoljetna lica i vidimo kolika je izlaznost bila na izborima koliko je ljudi glasalo dobijamo 62 procenta izlaznosti u Republici Srpskoj na osnovu procjena, međutim na osnovu realnog stanja izlaznost je definitivno preko 70 procenata“ – Aleksandar Majić, demograf.

Međutim, dio zasluga za vidljiv pad broja glasača ove godine pripada i novim tehnologijama, smatra demograf Aleksandar Čavić.

„Sama činjenica biometrijske identifikacije birača dovela je do veće kontrole izbornog procesa, pa je zabeležena izlaznost zapravo stvarna izlaznost, a ne fiktivna, kako je sudskim presudama utvrđeno u ranijim izbornim ciklusima,“ naveo je Čavić.

Činjenica da je u BiH više od 300.000 manje izašlih birača u odnosu na izbore prije četiri godine, upozorava – birališta se prazne mnogo brže nego što to zvanične statistike pokazuju.

(BN)

Srpska demokratska stranka (SDS) će do kraja ovog mjeseca održati sjednice najvažnijih stranačkih organa, Predsjedništva i Glavnog odbora, analiziraćemo rezultate prethodnih izbora i trasirati put budućeg djelovanja, rekao je predsjednik SDS-a Branko Blanuša, te dodao da nemaju komoditet da odmaraju.

“Svakako, odredićemo strateške pravce kada su u pitanju naredni lokalni izbori i odmah krenuti da se pripremamo za njih, sa ciljem da značajno podignemo rezultat Srpske demokratske stranke i dobijemo povjerenje građana. Imamo mlade i perspektivne ljude i ljude koji su već dokazani u svom poslu. Siguran sam da ćemo pred građane 2028. godine izaći sa kvalitetnim kandidatima koji će biti prepoznati u svojim lokalnim sredinama”, naveo je Blanuša.

Šta SDS mora vratiti?

Pred njima je, dodaje, mnogo posla, ali su spremni na to i vrijedno će da rade.

“Nemamo komoditet da odmaramo. Moramo raditi neprestano da SDS-u vratimo ugled, poštovanje i rezultat kakav državotvorna stranka treba da ima”, istakao je Blanuša za “Nezavisne novine“.

Podsjetimo, SDS je tokom Opštih izbora, održanih 4. oktobra, izgubio poziciju najjače opozicione stranke u Republici Srpskoj.

Šta se desilo izbornog dana?

Blanuša je bio kandidat za predsjednika Republike Srpske, ali je pobjedu odnio SNSD-ov kandidat Savo Minić.

SDS nije uspio osvojiti ni poziciju srpskog člana Predsjedništva BiH, jer je njihovog kandidata Marinka Božovića pobijedila Željka Cvijanović, kandidat SNSD-a.

Blanuša je, dan nakon izbora, iz stranke isključio gradonačelnika Bijeljine Ljubišu Petrovića, koji je u kampanji podržavao kandidata Liste za pravdu i red Nebojšu Vukanovića, u trci za Predsjedništvo BiH. Uz Petrovića su, potom, stale mnoge dotadašnje stranačke kolege, te su, između ostalog, zatražile da Blanuša sazove sjednicu Glavnog odbora i Skupštine SDS-a. Lider SDS-a je nakon toga izjavio da će naredne sedmice, u srijedu, biti održana sjednica Predsjedništva SDS, a ubrzo nakon toga i sjednica Glavnog odbora stranke.

Nakon ovih saznanja, postalo je potpuno jasno da nedavni susreti članice Predsjedništva Bosne i Hercegovine Željke Cvijanović u Bijeloj kući nisu bili rezultat nikakve diplomatske sposobnosti niti zvaničnog poziva Vašingtona, već su realizovani isključivo po principu „plati pa se klati“.

Politički potres u Vašingtonu koji je izazvala afera povezana s Miloradom Dodikom i vrhom vlasti u Republici Srpskoj ne jenjava i svakim danom cure novi detalji.

Američki portal Semafor objavio je informaciju da su vodeći izborni stratezi predsjednika SAD Donalda Trampa, Kris LaSivita i Džejms Bler, angažovani i plaćeni za potrebe Vlade RS preko vašingtonske lobističke i advokatske kuće Continental Strategy.

Prema dokumentima koje je Continental podnio američkom Ministarstvu pravde po zakonu FARA (Foreign Agents Registration Act), Vlada RS je registrovana kao klijent 16. februara 2026. godine.

Semafor navodi da je ugovorom dogovoreno plaćanje od 35.000 dolara mjesečno, a Continental treba organizovati sastanke i razgovore te uspostaviti odnose s ključnim akterima u izvršnoj i zakonodavnoj vlasti SAD-a.

Iz dva polugodišnja izvještaja proizlazi da je Vlada RS Continentalu do kraja avgusta uplatila ukupno 238.750 dolara.

Prva uplata od 28.750 dolara stigla je 26. februara, a zatim je između aprila i avgusta uplaćeno šest puta po 35.000 dolara, odnosno ukupno 210.000 dolara.

Sve uplate vode se kao konsultantske usluge, a iz izvještaja se vidi da je novac pokrio interne administrativne troškove firme.

Glavna veza u cijelom ovom aranžmanu bio je bivši savjetnik u Trampovoj kampanji Aleks Garsija koji je kao ključni operativac u Kontinentalu organizovao saradnju, ali i posjete koje su u Vašingtonu pokrenule lavinu optužbi za težak sukob interesa, jer je u istoj toj firmi kao partnerka zaposlena Keti Vajls, kćerka Susi Vajls, moćne šefice kabineta Donalda Trampa.

Susret Cvijanović i Vajls plaćen

Nakon ovih saznanja, postalo je potpuno jasno da nedavni susreti članice Predsjedništva Bosne i Hercegovine Željke Cvijanović u Bijeloj kući nisu bili rezultat nikakve diplomatske sposobnosti niti zvaničnog poziva Vašingtona, već su realizovani isključivo po principu „plati pa se klati“.

Građani Republike Srpske danima uoči proteklih izbora bili su bombardovani fotografijama Željke Cvijanović i šefice kabineta Susi Vajls koje je SNSD predstavljao kao uspjeh Cvijanovićeva.

Međutim, sada je potvrđeno da je to plaćeno slikanje.

Aleks Garsija je ranije organizovao dolazak kćerke šefice kabineta Keti Vajls u RS, gdje se ona sredinom avgusta opušteno slikala po lokalnim strelištima s Dodikovim ministrom unutrašnjih poslova Željkom Budimirom, držeći pušku u rukama.

Slijedom tog unosnog porodično-lobističkog biznisa, njena majka Susi Vajls očigledno nije odoljela pritisku, pa je zauzvrat pristala na zvanični susret i fotografisanje sa Željkom Cvijanović u Bijeloj kući.

Međutim, nakon što je prvobitnu priču otvorio The New York Times, a Semafor iznio precizne finansijske detalje, sve se ekspresno obilo o glavu Republikanskoj stranci jer je skandal buknuo u najgorem mogućem trenutku, usred najžešće borbe uoči predstojećih američkih izbora na kojima se bira novi saziv Predstavničkog doma i dio Senata.

Ulozi za republikance su ogromni, jer ukoliko izgube ove izbore, Donald Tramp u naredne dvije godine mandata neće imati podršku Kongresa, što bi potpuno paralizovalo njegovu vlast.

Tako su Dodikovi plaćeni lobisti zapravo zadali ogroman i opasan udarac i Republikanskoj stranci i samom Trampu.

Javnost u Sjedinjenim Američkim Državama i opozicioni Demokrati sada opravdano prstom upiru u činjenicu da prvi Trampovi saradnici potajno sarađuju s jednom proruskom vladom u i „petljaju“ s Putinovim najodanijim poslušnikom na Balkanu, Miloradom Dodikom.

Pod lupom i raniji lobistički ugovori

Zbog ovog potresa, u Vašingtonu se pod lupom ponovo pretresaju i raniji višemilionski lobistički ugovori Vlade Republike Srpske koji iznose najmanje devet miliona dolara.

Te cifre američku javnost ranije nisu previše zanimale, ali u jeku predizborne kampanje u SAD one su postale oružje za političke obračune između Republikanaca i Demokrata.

Društvene mreže „gore“ od fotografija kćerke Susi Vajls koja s Dodikovim ministrom pozira s puškom na strelištu, dok su dvojica ključnih izbornih stratega Kris LaSivita i Džejms Bler stavljeni na stub srama.

Njih se danas javno odriču i oštro ih kritikuju sami republikanci, a koliko je situacija dramatična pokazuje i radikalan potez Trampovog sadašnjeg direktora komunikacija Stivena Čunga, koji je otpratio Džejmsa Blera s mreže X.

Sve ovo je dalo ogroman vjetar u leđa Demokratama, pa Semafor saznaje da Demokrate u Predstavničkom domu Kongresa već imaju potpuno razrađen i detaljan plan za preuzimanje punog nadzora i pokretanje velike parlamentarne istrage o američkim poslovima na Balkanu, a taj mehanizam će aktivirati odmah ukoliko narednog mjeseca osvoje većinu.

Ova lobistička hobotnica već je ranije detektovana u američkim institucijama, jer su Demokrate u Kongresu nedavno iznijele zvanični dokument o sumnjivim vezama Vlade RS s Trampovim saradnicima i članovima njegove porodice, o čemu je pisao i Raport.

Da je situacija sa sumnjivim lobističkim poslovima na Balkanu došla do usijanja, pokazalo je i nedavno saslušanje budućeg američkog ambasadora u Bosni i Hercegovini Ronalda Džonsona pred Spoljnopolitičkim odborom u Kongresu SAD.

Na tom saslušanju vođena je žestoka i oštra rasprava o tome kako će se budući ambasador odnositi prema privatnim biznisima Trampovih najbližih saradnika, ali i poslovnim interesima predsjednikovog sina u BiH.

Po svemu sudeći, ono što je vlast u Republici Srpskoj godinama pokušavala kupiti milionima dolara, sada se pretvorilo u aferu koja je podigla na noge politički Vašington i ostavila Dodikovu politiku i njegove lobiste na brisanom prostoru.

(Klix/Raport) Foto: Raport/Društvene mreže