Connect with us

Zanimljivosti

OTKRIĆE HILJADA GALAKSIJA NALIK NAŠOJ OTVARA PITANJE: Da li je život počeo mnogo ranije nego što smo mislili?

Astronomi su, pomoću teleskopa “Džejms Veb”, otkrili da, od 3.956 galaksija koje su uočili, čak 1.672 imaju oblik diska poput zemljinog Mliječnog puta

Svemirski teleskop “Džejms Veb” (engl. James Webb Space Telescope – JWST) do sada je otkrio više od 1.000 misterioznih galaksija, sličnih našem Mliječnom putu, skrivenih širom ranog univerzuma.

Oblikovane kao uvijene gramofonske ploče ili spirale, te galaksije su otkrivene 10 milijardi godina u prošlosti univerzuma, tokom perioda nasilnih galaktičkih spajanja.

Ipak, galaksije u obliku diska su 10 puta češće u ranom univerzumu nego što su to astronomi ranije smatrali, otkrilo je novo istraživanje. To, zajedno sa prethodnim otkrićima teleskopa, dodatno povećava misteriju koja osnivanja velikih galaksija i njihovog potencijala za život, navodi se u studiji objavljenoj u časopisu The Astrophysical Journal.

“Preko 30 godina se mislilo da su disk galaksije retke u ranom univerzumu, zbog čestih nasilnih sudara koji se među njima dešavaju”, ističe glavni autor studije Leonardo Fereira, astronom sa Univerziteta Viktorija u Kanadi.

“Činjenica da ih teleskop otkriva u tolikom broju još jednom nam pokazuje koliko je taj uređaj zaista moćan, kao i da su te strukture galaksija formirane u univerzumu mnogo ranije nego što je iko to mogao da pretpostavi”, dodaje on.

Patuljaste galaksije i “svemirsko nasilje”
Mnoge teorije o nastanku galaksija govore o vremenu od jedne do dve milijarde godina u životu univerzuma, vremenu za koje se smatra da su se do tada najraniji klasteri zvijezda već pretvorili u patuljaste galaksije.

Te patuljaste galaksije kasnije su počele da kanibalizuju jedna drugu, izazivajuću nasilna galaktička spajanja koja su, nakon 10 milijardi godina, dovela do stvaranja galaksija kakva je naša.

Mliječni put je galaksija u obliku diska. Sa svojim spiralnim rukama i oblikom zgnječenog sombrera, ona je po obliku jedna od najčešćih tipova galaksija u današnjem univerzumu.

Međutim, astronomi su dugo pretpostavljali da bi, tokom ranih godina univerzuma dok je svemir bio skučenije mjesto, a patuljaste galaksije formirale rojeve, galaksije kao što je naša veoma brzo izgubile svoj oblik.

Da li je život u univerzumu počeo mnogo ranije?
Ipak, koristeći teleskop “Džejms Veb” za posmatranja od devet, pa sve do 13 milijardi godina unazad, astronomi su otkrili da, od ukupno 3.956 galaksija koje su uočili, 1.672 imaju oblik diska poput naše.

“Na osnovu posmatranja teleskopom Habl, mislili smo da su galaksije u obliku diska bile gotovo nepostojeće do perioda ka da je univerzum bio star oko šest milijardi godina”, rekao je koautor studije Kristofer Konselis, profesor ekstragalaktičke astronomije na Univerzitu u Mančesteru, dodajući da rezultati do kojih je JWST došao pomjeraju vrijeme formiranja tih galaksija gotovo na početak samog univerzuma.

“To implicira da većina zvijezda postoji i da se formira unutar tih galaksija, što u potpunosti menja način na koji razumemo kako se formiranje galaksija dogodilo”, dodao je on.

“Na osnovu naših rezultata, astronomi će morati ponovo da promisle način na koji smo do sada razumeli formiranje galaksija i na koji je došlo do evolucije galaksija u periodu od 10 milijardi godina”, zaključio je Konselis.

Život ljudi u galaksiji oblika diska navodi astrnonome na pomisao da i ostale takve galaksije mogu biti pogodne za život ljudi. Ukoliko je to tačno, sasvim je moguće da je život u univerzumu počeo ranije nego što se do sada mislilo.

Related Topics:

Zanimljivosti

NAUČNICI ZBUNJENI: Ova pečurka izaziva halucinacije patuljaka

Delikatesna pečurka iz kineske provincije Junan krije neobičnu tajnu – nakon konzumacije kod pojedinih ljudi izaziva višednevne halucinacije u kojima vide mnoštvo sićušnih patuljaka, a naučnici još ne znaju koja supstanca stoji iza ovog fenomena.

Kako navodi “Gardijan”, ova gljiva raste u simbiozi s borovima i veoma je cijenjena zbog ukusa, ali njena konzumacija može da dovede do višednevnih halucinacija u kojima se pojavljuju prikazi patuljastih osoba u jarkoj odjeći koje skaču, trče, penju se i igraju u inače sasvim uobičajenom okruženju.

Naučnici navode da su takve vizije specifične upravo za ovu pečurku i da se razlikuju od halucinacija koje izazivaju psilocibinske, odnosno takozvane “magične pečurke”, čije dejstvo potiče od psihoaktivne supstance psilocibina.

Iako Lanmaoa asiatica nije srodna psilocibinskim pečurkama, supstanca odgovorna za halucinacije još nije identifikovana.

Prema dosadašnjim saznanjima, halucinacije izazvane ovom pečurkom gotovo uvijek uključuju prikaze sitnih ljudi i mogu da traju nekoliko dana.

Istraživanja pokazuju i da se supstanca koja izaziva halucinacije uništava ukoliko se pečurka kuva najmanje 15 minuta prije konzumiranja.

Osim u kineskoj provinciji Junan, Lanmaoa asiatica do sada je zabilježena samo na Filipinima.

Nastavi čitati

Zanimljivosti

“ZVIJER” OD 770 KILOGRAMA SE VRATILA IZ DUBINA: Uhvaćena najveća bijela ajkule ikada

Poslije nekoliko mjeseci bez ikakvog signala, najveća bijela ajkula ikada zabilježena u Atlantskom okeanu ponovo je uočena, a stručnjaci vjeruju da se kreće ka sjeveru u potrazi za hranom.

Najveća bela ajkula ikada registrovana u Atlantskom okeanu, “Contender”, ponovo je zabilježena nakon višemjesečnog nestanka sa sistema satelitskog praćenja.

Ajkula, duga više od četiri metra i teška oko 770 kilograma, posljednji put je registrovana u aprilu u blizini zaliva Pamliko Saund u američkoj saveznoj državi Severna Karolina, nakon čega je nestala sa radara jer je zaronila u velike dubine.

Signal je ponovo uhvaćen, ali lokacija nije poznata
Istraživački tim OCEARCH, koji prati kretanje velikih bijelih ajkula, saopštio je da je prošle srijede uređaj za praćenje ponovo poslao signal.

Međutim, radilo se o slabom satelitskom signalu, poznatom kao “Z-ping”, što znači da peraje ajkule nije bilo dovoljno dugo iznad površine vode kako bi uređaj poslao precizne podatke o njenoj lokaciji.

Zbog toga istraživači trenutno ne mogu sa sigurnošću da utvrde gdje se ajkula nalazi.

Kreće se ka oblastima bogatim plijenom
Na osnovu dosadašnjih istraživanja i migracionih obrazaca velikih belih ajkula, stručnjaci smatraju da bi “Contender” mogao da pliva ka Kejp Kodu u američkoj saveznoj državi Masačusets ili ka obalama Atlantske Kanade.

Kako navode iz organizacije OCEARCH, velike bijele ajkule u zapadnom dijelu Sjevernog Atlantika tokom leta i početkom jeseni redovno migriraju ka severu u potrazi za hranom.

“Kejp Kod i Atlantska Kanada nude odgovarajuću temperaturu mora i obilje plijena, prije svega foka i velikih vrsta riba”, saopštili su iz OCEARCH-a.

Prešao više od 11.000 kilometara
Ajkula “Contender” obeležena je satelitskim uređajem u januaru 2025. godine u severnom Atlantiku, nedaleko od obala američkih saveznih država Džordžija i Florida.

Od tada je, prema podacima istraživača, prešla više od 7.000 milja (oko 11.300 kilometara) duž istočne obale Sjeverne Amerike, što je čini jednom od najpraćenijih velikih bijelih ajkula na svijetu.

Nastavi čitati

Zanimljivosti

NEVJEROVATAN SLUČAJ U BELGIJI: Zmija dobila 12 mladunaca bez mužjaka

Stručnjaci zoološkog vrta Pakavi park u belgijskom Olmenu ostali su iznenađeni nakon što je ženka bjelousne bambusove zmije donijela na svijet 12 mladunaca iako godinama nije bila u kontaktu s mužjakom.

To je izuzetno rijedak slučaj, saopštili su danas, 15. jula, stručnjaci iz zoološkog vrta.

Veterinar Tim Bauts rekao je da je odmah posumnjao na neobičan događaj kada su ga čuvari obavijestili da je zmija Marija dobila mladunce, jer u njenom terarijumu dugo nije bilo mužjaka, prenio je VRT.

Objašnjenje je pronađeno u fenomenu koji se naziva “partenogeneza”, odnosno obliku razmnožavanja bez oplodnje mužjakom, prenosi Tanjug.

Kod nekih vrsta gmizavaca ženke mogu same da se razmnožavaju kada nema mužjaka, kako bi se nastavila vrsta.

Bauts je objasnio da se u tom procesu jajna ćelija spaja sa dijelom ćelije koji bi inače propao, čime nastaje embrion sa gotovo identičnim genetskim materijalom majke.

Mladunci nisu potpuno isti kao majka, ali su joj genetski veoma slični.

Foto: Jean Paul Montanaro/Pexels
Foto: Jean Paul Montanaro/Pexels

Svih 12 mladunaca su mužjaci.

Iako ovaj način razmnožavanja može da pomogne opstanku vrste, čuvari su mladunce odmah odvojili od majke jer postoji opasnost da bi ih ona pojela.

Zmija, koja ranije nije imala ime, dobila je ime Marija po simbolici “bezgrešnog začeća”.

Bauts se našalio da bi, pošto je dobila 12 mladunaca, mogli da ih nazovu po apostolima.

Veterinar je naveo da je partenogeneza veoma rijetka pojava.

Ranije je zabilježena, između ostalog, kod komodskih zmajeva u londonskom zoološkom vrtu, ali se nikada ranije nije dogodila u Belgiji niti kod ove vrste zmije.

Posjetioci Pakavi parka već mogu da vide mladunce.

Nastavi čitati

Aktuelno