Connect with us

Društvo

Kome bi koristio ulazak BiH na JEDINSTVENO EVROPSKO TRŽIŠTE?

Bosna i Hercegovina dobila je preporuku Evropske komisije za otpočinjanje pregovora za članstvo u Evropskoj uniji, a njena integracija na jedinstveno evropsko tržište bi, prema riječima naših sagovornika, donijela mnogobrojne benefite domaćoj privredi i ekonomiji, a tako i samim građanima, odnosno podizanje životnog standarda stanovništva.

Ursula fon der Lajen, predsjednica Evropske komisije, ranije je rekla da bi prvi korak mogao biti pridruživanje zemalja zapadnog Balkana digitalnom jedinstvenom tržištu Evropske unije u područjima kao što su e-trgovina i sajber sigurnost, a uslijedilo bi i olakšavanje trgovine robom i platnog prometa.

Ona je navela da bi njen plan praktično predstavljao novi pristup za EU jer se više ne bi tražilo od zapadnog Balkana da čini korake prema EU, već bi EU išla velikim koracima prema regionu.

“Naš zajednički cilj je da ubrzamo njihovo približavanje EU, a u tu svrhu dovodimo svoju Uniju bliže zapadnom Balkanu”, kazala je Fon der Lajenova.

Admir Čavalić, ekonomista i predsjednik Odbora za ekonomsku i finansijsku politiku Predstavničkog doma Parlamenta Federacije BiH, kazao je za “Nezavisne novine” da je, pored ključnih institucionalnih EU reformi, svrha integracija u Evropsku uniju jedinstveno ekonomsko tržište.

“Na tome je i nastala ideja Evropske unije. Ono što je bitno naglasiti je da BiH predstavlja malu ekonomiju, te da ne treba imati bojazan da će veće ekonomije preplaviti tržište BiH. Upravo suprotno se dešava. To se vidi na primjeru Slovenije i zemalja Baltika i istočne Evrope, odnosno da proizvodi iz manjih tržišta idu u veća i ostvaruju svoju konkurentnost i imaju blagodeti od toga”, istakao je Čavalić.

On je dodao da BiH jedinstveno evropsko tržište treba gledati kao više od 500 miliona relativno bogatih potrošača.

“Šta to znači za građane? To znači da će kompanije shodno većem prometu moći obezbijediti i bolje radne uslove, veće plate i učestvovati u rastu BDP-a domaće ekonomije”, naglasio je Čavalić.

Dragana Kokot, generalni sekretar Privredne komore Republike Srpske, rekla je da bi ulazak BiH na jedinstveno evropsko tržište smanjio administrativne i sve druge barijere u pogledu izvoza domaćih proizvoda.

“Time bi se otvorilo na jednostavniji način mnogo veće tržište Evropske unije, a sigurno da uključivanje, odnosno učlanjenje u EU dovodi do toga da se određeni administrativni procesi digitalizuju, ubrzavaju, te time postižemo mnogo veći protok i robe i ljudi. Ključno je da se ubrzavaju i digitalizuju procedure, što je veoma bitno za rast i konkurentnost privrede”, pojasnila je Kokotova.

Prema njenim riječima, samo učlanjenje u EU znači pristup drugačijim fondovima.

“To znači pristup privredi i privrednim društvima, da mogu da apliciraju za određene fondove i podršku u smislu razvoja svojih proizvodnih i uslužnih kapaciteta, što vodi ka uvođenju novih tehnologija, savremenih procesa, razvoju radne snage, novim znanjima i konkurentnijoj poziciji na tržištu cijele EU. Ulazak BiH na jedinstveno evropsko tržište donijelo bi benefite i privredi i građanima, ali i nove izazove. Da bismo postigli ravnopravan odnos na tržištu EU, mi ćemo morati jačati svoje kapacitete. To znači digitalizaciju javnih usluga, unapređenje administrativnih procedura, unapređenje tehnoloških procesa u preduzećima i usvajanje novih znanja i vještina”, zaključila je Kokotova.

Adnan Smailbegović, predsjednik Udruženja poslodavaca FBiH, ističe da bi jedinstveno evropsko tržište mnogo značilo privrednicima jer su Evropa i EU i danas glavno tržište BiH.

“Svaki slobodniji i lakši protok robe, kapitala i usluga je dobrodošao. Mi smo mala ekonomija, moramo se otvarati i biti izvozno orijentisani. Ovo je jedina šansa da napravimo neki ekonomski napredak”, kazao je Smailbegović.

Na pitanje da li bi potencijalni ulazak BiH na jedinstveno evropsko tržište uticao na bolji životni standard građana, odnosno veće plate u domaćoj privredi, Smailbegović odgovara da se kompanije moraju tehnološki dizati kako bi bile konkurentne u Evropi i kako bi isplaćivale veće plate.

“Trebaju nam ozbiljni strani investitori koji imaju novu halu, nove tehnologije i koji su spremni da investiraju. Naša industrija je devastirana u ratu, a poslije toga su se firme koje su opstale okrenule na radno intenzivne djelatnosti i najviše radnika je u tim granama. To je sve nizak tehnološki nivo i ne možemo na tome graditi strategiju visokih plata. Mi nemamo proizvod koji je visokog tehnološkog nivoa. Moramo da probamo da dižemo tehnološki nivo u našim kompanijama”, istakao je Smailbegović.

Inače, tržište EU je i sada glavno izvozno tržište za bh. ekonomiju.

Prema podacima Spoljnotrgovinske komore, tokom prošle godine BiH je na tržište Evropske unije izvezla 72,3 odsto od ukupnog izvoza proizvoda.

Related Topics:

Društvo

SLUČAJ VAREŠ: Prošlo 10 mjeseci od nalaza o olovu u krvi, izvor trovanja i dalje nepoznat, kakva su iskustva u svijetu?

Gotovo deset mjeseci nakon što su u javnost dospjeli prvi nalazi o povišenim koncentracijama olova u krvi stanovnika Vareša, još nije utvrđeno odakle olovo potiče niti jesu li preduzete odgovarajuće mjere za zaštitu stanovništva.

Fondacija Atelje za društvene promjene (ACT) objavila je istraživanje koje pokazuje kako su slični slučajevi industrijskog zagađenja u drugim državama završavali dugotrajnim zdravstvenim posljedicama, sudskim postupcima i višemilionskim odštetama.

Prema podacima koje je ACT dobio od Doma zdravlja Vareš, tokom januara i februara ove godine provedena su ukupno 193 testiranja na prisustvo olova u krvi. U prvom krugu, od 110 testiranja, čak 44 rezultata, odnosno 40 odsto, bila su iznad referentnih vrijednosti. U drugom krugu povišene vrijednosti zabilježene su u 19 od 49 testiranja, a u trećem u devet od 34.

Najviša izmjerena koncentracija iznosila je 29,5 mikrograma po decilitru krvi. Zbirni podaci ne pokazuju da li su pojedini stanovnici testirani više puta. Iako su nalazi izazvali ozbiljnu zabrinutost stanovništva, izvor izloženosti olovu još nije utvrđen.

Slučaj trovanja stanovnika Vareša olovom i ranije je dospio u žižu javnosti, posebno nakon informacija da je Državna agencija za istrage i zaštitu (SIPA) pokrenula istragu o ovom problemu. Ovaj slučaj otvorio je i pitanje odgovornosti nadležnih institucija, posebno u kontekstu rudarskih aktivnosti na području Vareša.

Fondacija ACT sada upozorava da iskustva drugih država pokazuju koliko opasno može biti odgađanje institucionalne reakcije. U peruanskom gradu La Oroya, prema podacima iz istraživanja, čak 99 odsto djece imalo je izrazito povišene koncentracije olova u krvi tokom najintenzivnijeg rada industrijskih postrojenja. Međuamerički sud za ljudska prava kasnije je utvrdio odgovornost države zbog kršenja ljudskih prava povezanih sa zagađenjem, piše “Gerila“.

U Keniji je, u slučaju Owino Uhuru, sud potvrdio naknade štete i sredstva za sanaciju u ukupnom iznosu od približno 15 miliona dolara, pri čemu je odgovornost obuhvatila i državne institucije koje nisu adekvatno nadzirale rad industrijskog postrojenja.

“Zajednička poruka ovih slučajeva jeste da države ne smiju čekati konačno utvrđenje izvora kontaminacije olovom i drugim teškim metalima prije nego što počnu istinski štititi zdravlje stanovništva. Neophodni su nezavisno ispitivanje mogućih izvora kontaminacije u Varešu, kontinuirano praćenje kvaliteta zraka, vode, tla i prašine, dostupna zdravstvena zaštita i jasno utvrđivanje odgovornosti“, upozorava Azra Berbić, aktivistkinja i zamjenica direktorice Fondacije ACT.

Iz ACT-a ukazuju i na informacije o novim testiranjima stanovnika Vareša, za koja tvrde da se provode bez dovoljno javno dostupnih podataka o njihovoj svrsi, obimu i rezultatima.

Fondacija je zbog situacije u Varešu uputila obraćanje i nadležnim mehanizmima Ujedinjenih nacija, tražeći da se od institucija Bosne i Hercegovine zatraže odgovori o preduzetim mjerama zaštite stanovništva.

Pitanje zagađenja, upozoravaju iz ACT-a, ne odnosi se samo na Vareš. Potencijalni uticaji rudarskih aktivnosti na rijeke Bukovicu, Malu rijeku i sliv Trstionice izazivaju zabrinutost i među stanovništvom Kaknja i Breze.

“Mi zahtijevamo od nadležnih institucija da bez daljnjeg odgađanja osiguraju nezavisno i sveobuhvatno ispitivanje mogućih izvora kontaminacije u Varešu, transparentno objavljivanje rezultata, kontinuirano zdravstveno praćenje stanovništva, posebnu zaštitu djece i drugih ranjivih grupa te hitne mjere za sprečavanje daljnje izloženosti“, poručila je Berbić.

Nastavi čitati

Društvo

SKANDAL U OS BiH: Uhapšen oficir zbog droge, u kancelariji pronađena bomba

U Novom Travniku je 14. oktobra uhapšen A. S., kapetan Oružanih snaga BiH i pripadnik Brigade taktičke podrške OS BiH iz reda bošnjačkog naroda.

To nezvanično saznaje ATV iz izvora bliskih Oružanim snagama BiH, a prema njihovim  informacijama, policija je tokom pretresa njegove privatne imovine pronašla oko 100 grama materija za koje se sumnja da su kanabis i kokain, kao i vagu za precizno mjerenje.

Kako navode, iz MUP SBK rekli su da je 14.10.2026. godine izvršen pretres.

“U vremenskom periodu od 18.40 do 19.25 u Ulici Memeda Spahe bb, grad Novi Travnik, policijski službenici Tima za borbu protiv zloupotrebe opojnih droga OKP PU Travnik i OKP PS Novi Travnik, uz saglasnost Kantonalnog tužilaštva Travnik, a na osnovu pismene naredbe Opštinskog suda u Travniku, izvršili su pretres stana koji koristi lice A. S., rođeno 1994. godine, iz Novog Travnika. Prilikom pretresa pronađena je određena količina zeljaste materije koja izgledom i morfološkim karakteristikama asocira na opojnu drogu „kanabis“, kao i određena količina bijele praškaste materije koja svojim izgledom i načinom pakovanja asocira na opojnu drogu kokain, te digitalna vaga za precizno mjerenje”, navode iz MUP-a SBK.

Kako piše ovaj mediji, dan nakon hapšenja, pripadnici Vojne policije izvršili su pregled službene prostorije na vojnoj lokaciji Rajlovac, gdje je pronađena ručna bomba “Ženeva”.

Iako je naknadno navedeno da bomba nije funkcionalna i da ne sadrži eksplozivno punjenje, izvori bliski OS BiH tvrde da je riječ o modelu koji je proizvođen isključivo kao bojevo sredstvo.

Nastavi čitati

Društvo

JESTE LI OSJETILI U NOVČANIKU? Statistika kaže da zarađujemo više, ali sve je skuplje

Prosječna neto plata u Republici Srpskoj u septembru iznosila je 1.727 KM i bila je nominalno veća za 10,9 odsto u odnosu na isti mjesec prošle godine, podaci su Republičkog zavoda za statistiku.

Prosječna bruto plata u septembru bila je 2.668 KM.

U odnosu na avgust, prosječna septembarska neto plata nominalno je bila veća za 1,9 odsto, a realno 0,9 odsto.

Septembarske cijene proizvoda i usluga u Srpskoj bile su veće za jedan odsto nego avgustovske, a za šest odsto u odnosu na septembar prošle godine.

Gorivo i maziva za automobile su u odnosu na septembar prošle godine poskupjeli 47,3 odsto.

Najveći godišnji rast cijena zabilježen je u odjeljku prevoza, i to za 27 odsto, stanovanja 13 odsto, zdravstva 9,3 odsto, te restorani i hoteli za 5,3 odsto.

Rast cijena zabilježen je i u odjeljcima rekreacija i kultura za 4,3 odsto, alkoholna pića i duvan 3,2 odsto, ostali proizvodi i usluge 2,3 odsto, komunikacije 1,9 odsto, namještaj i pokućstvo 1,3 odsto, te obrazovanje za jedan odsto.

Na godišnjem nivou niže cijene zabilježene su u odjeljcima odjeća i obuća za 4,1 odsto, te hrana i bezalkoholna pića 0,5 odsto.

Industrijska proizvodnja u Republici Srpskoj u periodu od januara do septembra bila je manja za 6,9 odsto u odnosu na isti period prošle godine.

Septembarska industrijska proizvodnja je u poređenju sa istim mjesecom lani smanjena za 4,9 odsto, dok je u odnosu na avgust povećana za 6,1 odsto.

Broj zaposlenih u industriji u septembru bio je manji za 3,1 odsto u odnosu na isti mjesec prošle godine, a veći za 0,7 odsto u poređenju sa avgustom.

Izvoz iz Republike Srpske u periodu od januara do septembra iznosio je 3,937 milijardi KM, što je za 0,7 odsto manje nego u istom periodu prošle godine, dok je uvoz bio 6,83 milijarde KM i veći je za 8,9 odsto, dok je pokrivenost uvoza izvozom iznosila 64,7 odsto.

Najviše robe izvezeno je u Srbiju, u vrijednosti od 735 miliona KM, i Hrvatsku za 636 miliona KM, dok je najviše je uvezeno iz Srbije u vrijednosti od 997 miliona KM i Italije za 937 miliona KM.

Nastavi čitati

Aktuelno