Connect with us

Svijet

AMERIKA SE VRAĆA NA MJESEC: Uspješno lansiran “Odisej”

Uprkos početnom kašnjenju, letjelica “IM-1”, prva koja na Mesec leti kao deo partnerske inicijative NASA sa privatnim kompanijama, bi na krater Malapert A udaljen 300 kilometara od mjesečevog južnog pola, trebalo da sleti 22. februara

Svemirska letelica “Odisej” uspješno je u četvrtak lansirana iz svemirskog centra Kenedi na Floridi, kao drugi ovogodišnji pokušaj jedne privatne kompanije da sleti na Mjesec.

Misija “IM-1”, koji je pokrenula kompanija Intuitive Machines sa sjedištem u Hjustonu, ima za cilj da postigne takozvani “meki dodir sa Mjesecom”, želeći time da postane prva nevladina agencija kojoj je to pošlo za rukom još od NASA-inih misija Apolo, okončanih prije više od 50 godina.

Sonda, odnosno lender, Nova-C poletela je na vrhu rakete Falcon 9 kompanije SpaceX, a lansiranje je kasnilo zbog veoma visokih temperatura koje su ometale punjenje goriva. NASA je potvrdila uspješno odvajanje sonde od rakete, istakavši revolucionarni značaj njenog ljeta.

Letjelicu pokreće novi superhlađeni motor na tečni metan i kiseonik, što joj omogućava brzo putovanje do Mjeseca uz izbjegavanje duže izloženosti visokom zračenju Van Alenovog pojasa (područje naelektrisanih čestica koji oko Zemlje koje nastaje zahvaljujući njenom magnetnom polju).

Uprkos početnom kašnjenju, “IM-1” bi na Mesec, odnosno na krater Malapert A udaljen 300 kilometara od mjesečevog južnog pola, trebalo da sleti 22. februara.

“Ova misija je prilika da se Sjedinjene Američke Države vrate na Mjesec po prvi put od 1972. godine. To je podvig koji zahtijeva glad za istraživanjem”, istakao je Trent Martin iz kompanije Intuitive Machines.

Misija “IM-1” deo je partnerske inicijative Commercial Lunar Payload Services (CLPS), koju je NASA pokrenula sa ciljem da stimuliše “lunarnu ekonomiju” poveravanjem usluga prevoza tereta privatnom sektoru, podsjeća Science Alert.

Američka svemirska agencija je uložila 118 miliona dolara u Intuitive Machines usmjerivši ih na usluge transporta naučnog hardvera, kao i na rešenje za ekološke rizike po astronaute, koji će na Mjesec naknadno letjeti u okviru svemirskog programa “Artemis”. Dugoročni cilj ovakvog partnerstva je uspostavljanje trajnijeg prisustva na Mjesecu i iskorišćavanje resursa.

A kada “Odisej” aterira, na Mjesec će dopremiti teret misije koji nosi, u kome se između ostalog nalaze digitalizovana arhiva ljudskog znanja i 125 mini skulptura Mjeseca poznatog umjetnika Džefa Kunsa.

Svemirski modul “IM-1” će po slijetanju imati sedam dana za obavljanje svojih zadataka prije nego što na južnom polu nastupi Mjesečeva noć. Ona će lunarni lender onseposobiti za dalji rad.

Svijet

NEGATIVNI EFEKTI VIDLJIVI! Totalni haos na berzi nakon Trampovih carina

Njujorška berza otvorena je u 15.30 po našem vremenu, a već u prvim minutama trgovanja zabeleženi su značajni minusi u bankarskom sektoru.

Berzanski indeks S&P beleži pad od 2,5 odsto, dok je tehnološki indeks Nasdak u minusu 2,7 odsto.

JP Morgan Čejs pao je za 5 odsto, Bank of Amerika za 4,3 odsto, a Vels Fargo je izgubio 3,5 odsto vrednosti.

Berzanski indeksi u poslovnom svetu smatraju se vodećim pokazateljem – signalom koji investitori koriste kako bi procenili buduće izglede kompanija čijim se akcijama trguje.

A trenutna poruka s tržišta je jasna: nije dobro. Razlog su carine koje donose novi trošak – a neko taj trošak mora da plati. Ako ga kompanija sama apsorbuje, trpi profit. Ako ga prebaci na potrošače, preti joj pad prodaje. A pad prodaje usporava poslovanje – i na kraju pogađa širu ekonomiju.

Budući da su Trampove carine istovremeno visoke i odnose se na ogroman broj zemalja, investitori procenjuju da će se negativni efekti osetiti u raznim sektorima ekonomije, i to veoma brzo, prenosi Kurir.

Nastavi čitati

Svijet

STIŽE NOVA ČLANICA! Potpisan zakon o pridruživanju Jermenije EU

Predsjednik Jermenije Vahan Kačaturjan potpisao je zakon kojim se postavlja pravna osnova da ova zemlja sa južnog Kavkaza krene ka pridruživanju EU.

Jermenski mediji javili su da je Kačaturjan potpisao zakon koji je parlament usvojio prošlog mjeseca.

Premijer Nikol Pašinjan, koji je zemlju približio Zapadu nakon preuzimanja vlasti 2018. godine, više puta je naglasio da prijedlog zakona ne predstavlja prijavu za pridruživanje EU, već početak šireg procesa integracija.

On je rekao da javnost ne treba da očekuje brzi prijem nekadašnje sovjetske republike u EU i da bi to, u svakom slučaju, zahtijevalo odobrenje na referendumu.

Zakon je usvojen uoči opštih izbora naredne godine, kao i mogućeg referenduma o promjeni Ustava koju zahtijeva Azerbejdžan, dugogodišnji rival Jermenije, kao dio mirovnog sporazuma o okončanju gotovo četrdesetogodišnjeg sukoba dvije zemlje, prenosi Srna.

Jermenija je planinska zemlja bez izlaza na more, sa 2,7 miliona stanovnika, i nema granicu sa EU.

Nastavi čitati

Svijet

POTOP: U SAD u martu ukinuto više od 275.000 radnih mjesta

Američki poslodavci su u martu ukinuli 275.240 radnih mjesta, što je najveća brojka od maja 2020. godine i treća najveća u istoriji mjerenja, objavila je agencija Čelindžer, Grej i Krismas.

U poređenju sa februarom, broj najavljenih rezova je porastao za 60 odsto, a u odnosu na mart 2024. za čak 205 odsto.

“Najavama otkaza prošlog mjeseca dominirali su planovi Odjeljenja za vladinu efikasnost (DOGE) da eliminiše pozicije u saveznoj vladi”, prokomenarisao je predstavnik agencije Endrju Čelindžer.

Najviše najava otpuštanja, 216.215, zabilježeno je u vladinom sektoru, konkretno u federalnim agencijama.

Od početka godine su poslodavci u SAD ukinuli 497.052 radna mjesta, što je najviše od prvog kvartala 2009. godine, dodaje se u izvještaju.

U poređenju sa prvim kvartalom 2024. je broj najavljenih ukidanja radnih mjesta porastao za 93 odsto međugodišnje, a u poređenju sa prethodnim tromjesečjem za 227 odsto, objavljeno je na veb stranici agencije Čelindžer, Grej i Krismas, prenosi Tanjug.

Nastavi čitati

Aktuelno