Connect with us

Društvo

BIH RUŠI CRNE REKORDE! Ubjedljivo smo prvi po egzodusu mladih, prognoze za budućnost su jezive!

Masovni egzodus mladih i obrazovanih ljudi iz Bosne i Hercegovine više nije samo demografski, već ozbiljan socioekonomski alarm.

Prema podacima Svjetske banke, BiH prednjači u cijelom regionu po ovom negativnom trendu, dok radno sposobno stanovništvo masovno bira stabilniji život u zapadnoj Evropi.

Istraživanja domaćih i stranih organizacija donose poražavajuće razloge zbog kojih mladi ljudi masovno pakuju kofere, ali i jasna upozorenja koje su direktne posljedice ovog procesa po one koji ostaju u zemlji.

Studija Zaklade Friedrich Ebert pokazuje da mladi jednostavno ne vjeruju u stabilnu budućnost u BiH. Glavni pokretači odlaska nisu više samo ekonomske prirode, već opšti osjećaj beznađa.

Izvještaj UNDP-a dodatno potvrđuje duboko nepovjerenje u institucije i politički sistem:

Gubitak sistema vrijednosti: Mladi vjeruju da uspjeh u BiH zavisi isključivo od porodičnih i političkih veza, a ne od ličnog truda i znanja.

Nesigurnost i korupcija: Niske plate, nesigurnost radnog mjesta i sveprisutna korupcija ključni su razlozi za trajno napuštanje domovine.

Gubitak stručnog kadra i slom sistema

Zemlju najviše napuštaju profili koji su stubovi svakog društva – ljekari, medicinski tehničari, IT stručnjaci i inženjeri, a njihove primarne destinacije su Njemačka, Austrija i Slovenija. OECD upozorava da ovaj kontinuirani egzodus stručnjaka dugoročno i nepovratno usporava privredni razvoj cijelog Zapadnog Balkana.

Učinci ovog trenda u BiH odavno su vidljivi na svakom koraku, a ovo su ključne crne tačke:

DIREKTNE POSLJEDICE EGZODUSA U BiH

PRAZNE ŠKOLE: Broj učenika u osnovnim i srednjim školama drastično se smanjuje iz godine u godinu.
KRAH TRŽIŠTA RADA: Domaći poslodavci se suočavaju sa hroničnim i ozbiljnim nedostatkom radne snage u svim sektorima.
UGROŽENI FONDOVI: Pad broja stanovnika direktno ugrožava funkcionisanje penzionog i zdravstvenog sistema, koji isključivo zavise od doprinosa zaposlenih građana.
Parcijalne mjere ne liječe hroničnu bolest

Iako vlasti u BiH povremeno pokušavaju uvesti kozmetičke mjere – poput subvencija za zapošljavanje, podrške startupovima i mladim preduzetnicima – ekonomski i demografski stručnjaci naglašavaju da parcijalna rješenja nisu dovoljno jaka. Za opstanak i zadržavanje stanovništva nužne su duboke, sistemske reforme u gospodarstvu, obrazovanju i pravosuđu.

POZITIVAN IZUZETAK: Uprkos lošoj opštoj slici, u BiH postoji procenat mladih koji odlučuju da ostanu. Oni pokreću sopstvene biznise, rade na daljinu (remote) za strane kompanije ili grade karijere kroz inovacije, vjerujući u potencijal države – ali pod uslovom da se dese korjenite društvene promjene.

Bez radikalnih reformi, stvaranja pravne države i stvarnog poboljšanja životnih uslova, odljev mozgova ostaće najteži izazov za opstanak i budućnost Bosne i Hercegovine.

Byka

Related Topics:

Društvo

VREMENSKA PROGNOZA! Promjenljivo oblačno, ponegdje sa kratkotrajnom kišom i pljuskovima

U Bosni i Hercegovini će prije podne biti promjenljivo oblačno, ponegdje sa kratkotrajnom kišom i pljuskovima, a tokom dana očekuje se smanjenje oblačnosti i više sunčanih perioda.
Uveče će u većini predjela biti pretežno vedro, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda
Duvaće slab do umjeren vjetar sjevernih smjerova, dok će na jugu biti umjerena bura, koja će uveče povremeno jačati. Jutarnja temperatura vazduha biće od 16 do 22, na jugu do 25, a najviša dnevna od 25 do 31, na jugu do 35 stepeni Celzijusovih, saopšteno je iz Federalnog hidrometeorološkog zavoda.

Nastavi čitati

Društvo

UZALUDAN TRUD U POSAVINI! Rod pšenice rekordan, a ratari pred bankrotom

Žetva pšenice u Posavini privodi se kraju, a iako su ratari zadovoljni ostvarenim prinosima, ističu da je kvalitet ovogodišnjeg roda znatno ispod očekivanja zbog niskog sadržaja proteina u zrnu.

Prema riječima predsjednika Udruženja poljoprivrednika Orašje-Domaljevac Perice Maroševića, prinosi su se kretali od 8.5 do čak 11 tona po hektaru, dok je hektolitarska masa iznosila između 74 i 82 kilograma, ali je sadržaj proteina ostao na oko 10.5 odsto, što ovu pšenicu svrstava uglavnom u treću ili četvrtu klasu.

Niska cijena ugrožava isplativost proizvodnje

Stručnjaci iz Javne poljoprivredne savjetodavne službe FBiH upozoravaju da nizak sadržaj proteina direktno utiče na klasifikaciju pšenice i smanjuje njenu otkupnu vrijednost, zbog čega proizvođači teško mogu pokriti visoke troškove proizvodnje.

Trenutne otkupne cijene kreću se od svega 0,30 KM po kilogramu za četvrtu klasu do 0,42-0,45 KM za premium kvalitet, što ratari smatraju daleko ispod ekonomski opravdanog nivoa.

Marošević ističe da će mnogi proizvođači biti primorani da dio podsticaja iskoriste za pokrivanje troškova proizvodnje, jer zarada od prodaje pšenice nije dovoljna ni za osnovnu ekonomsku računicu.

Suša prijeti i drugim kulturama

Poljoprivrednici upozoravaju da se problemi ne završavaju žetvom pšenice, jer dugotrajan nedostatak padavina već izaziva zabrinutost za usjeve kukuruza i soje.

Agrometeorološke prognoze za naredne dane ne najavljuju značajnije količine kiše u Posavini, dok će maksimalne dnevne temperature dostizati oko 35 stepeni, što bi moglo dodatno pogoršati stanje usjeva i umanjiti očekivane prinose jarih kultura, navodi “AgroKlub“.

Nastavi čitati

Društvo

ŠKOLE OSTAJU PRAZNE! Gimnazija u Kalinoviku upisala samo dva đaka

Čak 22 srednje škole u Republici Srpskoj, od kojih je šest muzičkih ili umjetničkih, upisale su manje od 50 đaka, a Gimnazija u Kalinoviku ponajmanje – samo dva.

Pokazuju to podaci “eUpisa” nakon junskog roka, čije su rang-liste konačne, i julskog roka za koji su one još preliminarne.

Gimnazija u Kalinoviku, koja je prema planu upisa planirala od septembra imati 16 đaka u prvom razredu, ako se nešto ne promijeni, od jeseni imaće samo dva, koliko ih je upisano u prvom upisnom roku.

U drugom upisnom roku u ovu školu nije se niko upisao.

Mali broj đaka upisali su i Srednjoškolski centar Petrovo (devet od 32 planiranih), Srednjoškolski centar Rudo (11 od 32), Gimnazija u Novom Gradu (12 od 16), Srednjoškolski centar “Lazar Đukić” Ribnik (20 od 32), Srednjoškolski centar “Jovan Dučić” Kneževo (23 od 32), Srednjoškolski centar Kostajnica (25 od 32), kao i Gimnazija u Mrkonjić Gradu (26 od 32).

Po 32 đaka upisala su se u Srednjoškolski centar “Petar Petrović Njegoš” u Čajniču, a planirali su 48, kao i Srednjoškolski centar “Petar II Petrović Njegoš” u Šekovićima, koji je planirao upis 36 učenika.

Srednjoškolski centar “Vuk Karadžić” u Loparama planirao je upisati 48 učenika, a na kraju je upisao 33.

Iako su planirali upisati po 48 đaka, Srednjoškolski centar “Nikola Tesla” u Vukosavlju i Srednjoškolski centar “Svetozar Ćorović” u Ljubinju upisali su samo po 38.

Prnjavorska Gimnazija upisala je 42 od 52 planirana đaka, Gimnazija u Gradišci 43 od 64, a Srednjoškolski centar “Ivo Andrić” 44 od 48.

(BN/Nezavisne)

Nastavi čitati

Aktuelno