Događaj od 26.2. ove godine, kada je Nebojša Vukanović javnosti predočio naredbu Okružnog tužilaštva u Banjaluci, broj T13 0 KTA 0073114 25 od 18.2.2026. godine, kojom je javni tužilac odlučio da se neće sprovoditi istraga protiv Milorada Dodika zbog krivičnog djela lažnog predstavljanja, jeste onaj trenutak koji ljudima otvara oči, govoreći im kakvo nam je pravosuđe, a time i kakva nam je država. Ili, kraće rečeno, kakvo nam je stanje nacije.

To stanje je ona istina koja nam se, kazano riječima Ive Andrića, “ne objavljuje nekim čudom”, jer, kaže Andrić, “Mi do istine dolazimo uzgred, često slučajno, iako samo na izgled slučajno, ne po onome što ljudi rade, govore ili pišu, nego u trenucima kad se odaju”.

Naredba o kojoj je ovdje riječ odaje jad u kojem živimo, jad koji moramo da trpimo, jad koji nas vodi u kolektivnu propast.

Kažem sve ovo imajući u vidu jednu činjenicu koja se ne može vidjeti iz navedene naredbe, jer je voljom javnog tužioca ona iz nje naprosto protjerana, iako je pravno najvažnija.

I samo zahvaljujući tome javni tužilac je mogao da odluči kako je odlučio, da neće sprovoditi istragu.

A da je uzeo u obzir tu činjenicu, koja mu je naprosto igrala pred očima, te da ju je takvu igrajuću još i napisao u svojoj naredbi, a nažalost nije, odluka bi bila potpuno drugačija i jedino zakonita.

Bila bi to odluka da će se sprovesti istraga, ne zato što se radi o Miloradu Dodiku, već zato što iz te činjenice pouzdano proizlazi da se Dodik lažno predstavljao kao predsjednik Republike Srpske u trenutku kada to više nije bio i što je na takav način preduzeo radnju koju može da preduzme samo predsjednik Republike kao službeno lice.

Kada se tako postupi time je izvršeno krivično djelo lažnog predstavljanja, i to onaj njegov oblik propisan članom 313. stav 2. Krivičnog zakonika Republike Srpske, o kojem nema nijedne riječi u naredbi javnog tužioca s početka ovog teksta.

Naime, ta zakonska odredba propisuje da je krivično djelo lažnog predstavljanja izvršeno od strane bilo kojeg lica ako ono izvrši radnju koju je ovlašteno da izvrši samo određeno službeno lice.

Kada se ovako određeno zakonsko biće tog krivičnog djela primijeni na konkretni slučaj, onda to znači sledeće.

Podnoseći 25.8.2025. godine krivičnu prijavu protiv Milorada Dodika za krivično djelo lažnog predstavljanja, Nebojša Vukanović je na zapisnik Okružnog tužilaštva u Trebinju izjavio (str. 2. zapisnika – vidjeti fotografiju zapisnika u prilogu, dostupnog na blogu nebojša vukanović.info) da:

“Dodik iako je svjestan da više nije predsjednik, …daje mandat za sastav nove vlade Savu Miniću, svom kumu…”.

Ovaj zapisnik dostavljen je Okružnom javnom tužilaštvu u Banjaluci 28.8.2025. godine, što i postupajući tužilac tog tužilaštva jasno kaže na početku obrazloženja svoje naredbe od 18.2.2026. godine o nesprovođenju istrage.

To znači da javni tužilac pred sobom ima i prethodno citirane Vukanovićeve riječi iz navedenog zapisnika.

Međutim, upravo te riječi javni tužilac ne navodi u svojoj naredbi o nesprovođenju istrage, kao što u toj naredbi neće da kaže da se krivično djelo lažnog predstavljanja izvršava i kada neko izvrši radnju koju može da izvrši samo određeno službeno lice.

Dakle, javni tužilac u Banjaluci u svojoj naredbi o nesprovođenju istrage naprosto prećutkuje činjenicu da je, podnoseći krivičnu prijavu protiv Milorada Dodika, Nebojša Vukanović naveo u toj prijavi ne samo da se Dodik na konferenciji za štampu predstavljao kao predsjednik Republike, već da se tako predstavljao i kada je Savi Miniću dao mandat za sastav nove vlade, iako u tom trenutku nije bio predsjednik Republike.

Time je ukazano javnom tužiocu da je na takav način izvršen onaj oblik krivičnog djela lažnog predstavljanja koji propisuje član 313. stav 2. Krivičnog zakonika Republike Srpske, tj. da je Dodik lažno se predstavljajući izvršio radnju koju može da izvrši samo određeno službeno lice, samo predsjednik Republike, a ne radnju o kojoj piše javni tužilac u svojoj naredbi o nesprovođenju istrage od 18.2.2026. godine.

Da je Dodik izvršio upravo to krivično djelo, da je lažno se predstavljajući izvršio radnju predlaganja mandatara za sastav nove vlade, koju može da izvrši samo predsjednik Republike, ne dokazuje samo prijava Nebojše Vukanovića, već i odluka Ustavnog suda BiH, broj U-29/25 od 22.1.2026. godine.

Drugim riječima i ta odluka Ustavnog suda BiH, donijeta znatno prije naredbe javnog tužioca od 18.2.2026. kojom je odlučio da neće sprovoditi istragu, dokazuje da je Dodik izvršio radnju krivičnog djela lažnog predstavljanja iz člana 313. stav 2. Krivičnog zakonika Republike Srpske, tako što je, lažno se predstavljajući kao predsjednik Republike, preduzeo radnju koju može da preduzme samo predsjednik Republike kao službeno lice.

Naime, i u navedenoj odluci Ustavnog suda BiH utvrđeno je (stav 66. te odluke) da je:

“Miloradu Dodiku prestao mandat predsjednika Republike Srpske sa 12. junom 2025. godine kao danom pravosnažnosti presude Suda BiH”.

Nakon toga Ustavni sud BiH u toj svojoj odluci (stav 68) utvrđuje i sledeću ključnu činjenicu, o kojoj takođe nema ni riječi u naredbi o nesprovođenju istrage banjalučkog okružnog javnog tužioca od 18.2.2026. godine, a to je činjenica:

“da je Milorad Dodik donio Odluku o prijedlogu kandidata za predsjednika Vlade Republike Srpske 23. avgusta 2025. godine, u kom trenutku nije imao mandat predsjednika Republike, koji je jedini ovlašten da predloži predsjednika Vlade Republike Srpske, shodno članu 80. Ustava Republike Srpske.”

Time je Ustavni sud BiH gotovo nacrtao javnom tužiocu da je na navedeni način Milorad Dodik izvršio krivično djelo lažnog predstavljanja iz člana 313. stav 2. Krivičnog zakonika Republike Srpske, izvršivši 23.8.2025. godine radnju predlaganja kandidata za predsjednika Vlade Republike Srpske, iako u tom trenutku nije imao mandat predsjednika Republike, koji je jedini ovlašten da predloži kandidata za predsjednika Vlade Republike Srpske.

I preko toga prelazi okružni javni tužilac u Banjaluci u svojoj naredbi o nesprovođenju istrage od 18.2.2026. godine, čime ne samo što krši član 313. stav 2. Krivičnog zakonika Republike Srpske, već krši i član 17. Zakona o krivičnom postupku kojim je propisano da je tužilac DUŽAN da preduzme krivično gonjenje ako postoje dokazi da je učinjeno krivično djelo.

A u konkretnom slučaju i te kako postoje dokazi da je učinjeno krivično djelo lažnog predstavljanja iz člana 313. stav 2. Krivičnog zakonika Republike Srpske, samo ako se uzme u obzir sva prethodna argumentacija.

I upravo time, takvim propustima, možemo vidjeti ne samo kako se država potčinjava ličnim interesima pojedinca, već i kakvi su nam državni sistem, a time i društvo u cjelini.

Ovaj tekst, ma kako ostavljao suprotan utisak, nije usmjeren protiv javnog tužioca koji je donio navedenu nezakonitu naredbu o nesprovođenju istrage, niti protiv Milorada Dodika, već je napisan samo u želji da ostane zapis o našem jadu koji razara Republiku Srpsku.

Dr Milan Blagojevič