Connect with us

Društvo

DANAS JE ISTOČNI PETAK! Vjeruje se da treba ispoštovati ovaj običaj čim svane

Prvi petak poslije Vaskrsa u narodu se zove još i Istočni petak, Svijetli petak, Blagi petak ili Bijeli petak, jer “pada” tokom Svijetle sedmice u danima pošto je Isus Hristos pobedio smrt.
Ovo je jedan od praznika koji prate različiti običaji i vjerovanja u srpskom narodu, dok Crkva na sasvim drugi način objašnjava šta se na ovaj dan praznuje.

Istočni petak, Bijeli petak, Blagi petak ili Svetli petak “pada” prvog petka poslije Vaskrsa tokom Svijetle sedmice. Dani radosti koji su uslijedili vaskrsenjem Isusa Hrista se nastavljaju, a u narodu postoje brojni običaji koje bi valjalo sprovesti na Istočni petak.

Vjeruje se da bi trebalo ustati što ranije, po mogućnosti čim svane, kako bi vas pratili sreća i radost tokom cijele godine. Odmah po ustajanju trebalo bi otići do prve reke ili izvora i umiti se tom vodom, da bi tokom cijele godine sreća tekla za vama kao što teče u rijeci ili izvoru.

Još jedno vjerovanje koje se dovodi u vezu sa prvim petkom poslije Uskrsa jeste da bi na taj dan sve djevojke i žene trebalo da izbjegavaju teške poslove i da se odmah po buđenju pomole Presvetoj Bogorodici. Iako nije crveno slovo, srpski narod je doveo u vezu praznovanje Istočnog petka sa Presvetom Bogorodicom, i to ne bez razloga. Ipak, kao i kod mnogih drugih praznika, stav Crkve i narodni običaji i vjerovanja se i na Istočni petak razlikuju, piše Žena Blic.
Crkva, naime, na Istočni petak obilježava obnavljanje hrama Bogorodičnog izvora životvorne vode u Konstantinopolju. Hram je sagradio car Lav Veliki iz zahvalnosti Presvetoj Bogorodici za iscijeljenje jednog slijepog čovjeka, a kasnije, poslije mnogo godina na istom izvoru iscijelio se i car Justinijan. U znak zahvalnosti car Justinijan je taj hram još više raširio i ukrasio, ali se, nažalost, poslije zemljotresa on srušio. Car Vasilije Makedonac i njegov sin Lav Mudri obnovili su i hram i izvor na kom su se, po predanju, mnogi iscijelili, a ponajviše pripadnici grčke aristokratije.

krstFOTO: SINIŠA PAŠALIĆ/RINGIER
Pentikostar, odnosno “Cvetni triod”, bogoslužbena knjiga koja se koristi od Uskrsa do Silaska Svetog Duha na apostole (Pedesetnice, odnosno Svete Trojice), navodi “živnoprijemnij istočnik”, a “istočnik” na crkvenoslovenskom jeziku znači “izvor”. Otud je narod značenje samog praznika pogrešno preveo, pa je dan kad se praznuje obnavljanje hrama Bogorodičinog izvora “preveo” u “Istočni petak”.

U nekim dijelovima Srbije na Istočni petak se farbaju jaja koja će biti odnijeta na groblje četiri dana kasnije, na Pobusani ponedeljak. Ponegdje se, takođe, na sutrašnji dan obavezno jede “blagota” – mladi kajmak i mladi sir, jer se prvog petka poslije Uskrsa ne posti.
Srpskainfo

Related Topics:

Društvo

TOPLOTNI TALAS NA PRAGU Temperature skaču i do 33 stepena

Naredne sedmice u Republici Srpskoj očekuje se vrlo toplo vrijeme i temperature do 33 stepena, stoji u prognozi meteorologa Republičkog hidrometeorološkog zavoda.

Ponedjeljak, 25. maj
Pretežno sunčano vrijeme uz promjenljivu oblačnost očekuje se u ponedjeljak.

-Poslijepodne razvojem oblačnosti samo lokalno su mogući kratkotrajni pljuskovi. Vjetar slab do umjeren, u drugom dijelu dana i pojačan sjevernih smjerova. U Hercegovini ujutro i uveče pojačana bura, a tokom dana južni vjetar”, navode oni.

Kako dodaju, minimalna temperatura vazduha od 10 do 15, na jugu do 18, a u višim predjelima od sedam stepeni.

-Maksimalna temperatura vazduha od 27 do 32 u višim predjelima od 21 stepen- kažu oni.

Utorak, 26. maj
U utorak se nastavlja vrlo toplo i pretežno sunčano vrijeme.

-Poslijepodne i uveče razvojem oblačnosti na istoku su mogući kratkotrajni pljuskovi sa grmljavinom, u ostalim predjelima suvo. Minimalna temperatura vazduha od 12 do 18, u višim predjelima od devet. Maksimalna temperatura vazduha od 27 do 32, u višim predjelima od 22 stepena- dodaju oni.

Srijeda, 27. maj
I u srijedu se nastavlja pretežno sunčano i vrlo toplo uz dnevni razvoj oblačnosti koji lokalno poslijepodne i uveče donose kratkotrajne pljuskove.

-Minimalna temperatura vazduha od 11 do 18 stepeni. Maksimalna temperatura vazduha od 29 do 33, u višim predjelima od 24 stepena Celzijusova”, stoji u prognozi, prenose Nezavisne

Četvrtak, 28. maj
U četvrtak u noći i ujutro nestabilno uz lokalne pljuskove, a tokom dana sunčano i nešto svježije nego prethodnih dana, ali i dalje toplo.

-Minimalna temperatura vazduha od 10 do 17. Maksimalna temperatura vazduha od 23 do 29, u višim predjelima od 20 stepeni- ističu meteorolozi

Nezavisne

Nastavi čitati

Društvo

DA LI IM JE OVO TREBALO?: Penzioneri iz Srpske na novoj muci, pogledajte ko im sada zadaje glavobolje

Penzioneri iz Srpske ponovo su na meti prevaranata, koji im dolaskom na vrata nude skupe proizvode na rate, u zamjenu za, kako tvrde, ozdravljenje.

Na to su upozorili iz prijedorskog udruženja za zaštitu potrošača „Don“, naglasivši da penzionere iz Srpske ponovo pozivaju trgovci dušecima, jastucima, masažerima…

– Dobro provjerite da li su to proizvodi koji su vam baš neophodni, da ih kupujete na rate. To, svakako, nisu proizvodi koji će vam omogućiti neko adekvatno poboljšanje zdravstvenog stanja. Tu su, ipak, nadležni ljekari da pomognu sa terapijama – objavila je na Fejsbuku izvršna direktorka ovog udruženja Murisa Marić.

Naglasila je da penzioneri, svakako, pomenute proizvode koji se prodaju od vrata do vrata, ako su im potrebni, mogu da kupe na rate.

– Ali, to nije nešto što vam je neophodno da kupujete i da vam neko dolazi na vrata, pogotovo nepoznate osobe koje su vas pozivaju telefonski, te se najavljuju da to rade ispred Fonda PIO, Fonda zdravstvenog osiguranja, nekog udruženja. Dakle, dobro obratite pažnju kome otvarate vrata i da li su vam ovi proizvodi neophodni – poručuje Marićeva.

srpskainfo.com
Nastavi čitati

Društvo

SVJETSKO PRIZNANJE: Srpkinja među pet najboljih naučnica planete

Gordana Vunjak-Novaković, srpsko-američka bioinženjerka i pionirka regenerativne medicine, profesorka na Univerzitetu Kolumbija, dobitnica je jednog od najprestižnijih svjetskih naučnih priznanja – čuvene Internacionalne nagrade L’Oréal-UNESCO „Za žene u nauci“, koja se dodjeljuje za revolucionarna istraživanja sa velikim uticajem na budućnost nauke.

Fondacija L’Oréal i UNESCO objavili su imena ovogodišnjih laureatkinja nagrade koju svake godine dobija samo pet najistaknutijih žena istraživača na svijetu, prenosi Serbian Times.

Ovo priznanje dodjeljuje se od 1998. godine i važi za jedan od najvažnijih međunarodnih programa za promociju dostignuća žena u nauci.

Gordana Vunjak-Novaković je ovo priznanje osvojila za geografsku regiju Sjeverne Amerike, gdje živi i radi, a nagrađena je za svoj istaknuti rad u oblasti bioinženjerstva ljudskih tkiva, sa ciljem transformacije medicine i unapređenja ljudskog zdravlja.

Na svečanoj ceremoniji koja će biti održana u Parizu 11. juna, nagradu će primiti uz još četiri naučnice koje su laureatkinje za Afriku i arapske zemlje, Aziju i Pacifik, Evropu i Latinsku Ameriku i Karibe.

Internacionalna nagrada L’Oréal-UNESCO „Za žene u nauci“ prepoznaje i promoviše naučnu izvrsnost izvanrednih naučnica, a među dosadašnjim laureatkinjama njih sedam je nakon dobijanja ove nagrade osvojilo i Nobelovu nagradu.

Ovogodišnji izbor naglašava ključnu ulogu pet laureatkinja u rješavanju globalnih zdravstvenih i ekoloških izazova: od revolucionarnog inženjeringa tkiva i genomskih istraživanja, do inovacija u poljoprivredi i uticaja ishrane na mentalno zdravlje.

Profesorka Gordana Vunjak-Novaković rođena je u Beogradu, završila je Zemunska gimnaziju, a diplomirala, magistrirala i doktorirala na Odsjeku za hemijsko inženjerstvo Tehnološko-metalurškog fakulteta u Beogradu, gdje je bila i profesorka. Specijalizovala se za biomedicinsko inženjerstvo kao Fulbrajtova stipendistkinja na MIT-u u Bostonu.

Danas je u zvanju univerzitetskog profesora (University Professor), najvišeg akademskog zvanja na Univerzitetu Kolumbija.

Vunjak-Novaković je svjetski pionir u bioinženjerstvu, čiji rad na uzgajanju ljudskih tkiva u laboratorijskim uslovima pomjera granice regenerativne medicine. Kao najcitiranija naučnica srpskog porijekla svih vremena i prva inženjerka u zvanju univerzitetskog profesora u istoriji Univerziteta Kolumbija, ona je i istaknuta mentorka koja aktivno radi na osnaživanju žena u nauci širom svijeta.

Nastavi čitati

Aktuelno