Connect with us

Društvo

DANAS JE VIDOVDAN, dan posebnog značaja za srpski narod

Srpski narod danas obeležava Vidovdan – državni, verski i istorijski praznik ustanovljen u znak sećanja, poštovanja i zahvalnosti prema svim stradalima za otadžbinu, a značaj praznika kao simbola slobode, patriotizma i herojstva proističe i iz istorijskih događaja vezanih za taj datum.

Srpska pravoslavna crkva, njeni vernici i narod Vidovdan obeležavaju s posebnim poštovanjem, pre svega kao sećanje na svesnu žrtvu kneza Lazara i njegovih saboraca, u Boju na Kosovu protiv Turaka na Vidovdan 1389. godine.

Upravo zbog te svesne žrtve, koju su srpski ratnici tada odabrali, Kosovski boj postao je ključna odrednica srpske istorije, a žrtva Kosovskih mučenika na čelu sa Svetim knezom Lazarom, postala je okosnica nacionalnog predanja Srba, večita podsetnica na neophodnost otpora i borbe.

U boju je, od ruke srpskog junaka Miloša Obilića, koji je poštovan i oslikavan kao sveti ratnik, poginuo sultan Murat.
Knez Lazar je ubijen, od turske ruke, po zarobljavanju.

U prilikama u kojima se Srbija, i uopšte jugoistočna Evropa, nalazila te 1389, opredeljenje za borbu koju je predvodio knez Lazar bilo je svesna žrtva, što epika vidi kao opredeljenje za Carstvo Nebesko.

Iako su Turci do tada uveliko ovladali velikim delom ovog dela Evrope, i bili su neuporedivo brojniji, pritom obezbeđene zaleđine, verski i moralni motiv odredio je da se turskim napadačima ima pružiti otpor bez obzira na posledice.

Ključni događaj, kako je istoriografija odavno protumačila, bio je zapravo Boj na Marici, septembra 1371. godine, kada su braća Mrnjavčevići teško poraženi. Posle Marice više nije postojala mogućnost snažnog otpora, otuda je svesna žrtva koju je odabrao knez Lazar utoliko uzvišenija.

Smatra se da se u Boju na Kosovu borilo 15 do 20 hiljada ratnika na srpskoj strani, protiv oko 30.000 Turaka. Raspoloživi istorijski izvori ne dopuštaju jasniju sliku.

Nesumnjivo je da su žrtve na obe strane bile strahovite, o čemu svedoči i činjenica da su oba vladara poginula. Smrt sultana Murata u Boju na Kosovu na Vidovdan 1389. jedini je takav slučaj u celokupnoj turskoj istoriji.

Na najvišem državnom nivou Vidovdan je posebno prigodno obeležen povodom 500 godina Boja na Kosovu, 1889. kada je centralna manifestacija bila u Kruševcu, odakle je posle pričešćivanja u Lazarici, knez Lazar sa saborcima 1389. krenuo put Kosova, u boj s Turcima.

Petstogodišnjica 1889. bila je prilika za niz prigodnih manifestacija, od miropomazanja kralja Aleksandra Obrenovića, ili ustanovljenja najvišeg Ordena Svetog kneza Lazara, do svečane sednice Srpske kraljevske akademije posvećene Vidovdanu ili gradnje, na centralnom gradskom trgu Kruševca, monumentalnog spomenika Kosovskim mučenicima.

Sve potonje oslobodilačke borbe Srba uvek su bile i u znaku Kosova.

Vodeća odrednica oslobodilačke borbe Srba tokom čitavog 19. veka bila je poziv na oslobođenje Kosova.

San generacija ostvaren je pobedama Srba nad Turcima na Kumanovu i Velesu 1912. godine, u Prvom balkanskom ratu. Kosovo i Stara Srbija najzad su tada oslobođeni.

Vidovdan se pokazao kao dan posebne važnosti i u nizu potonjih događa srpske istorije.

Nacionalni revolucionar Gavrilo Princip usmrtio je nadvojvodu Franca Ferdinanda, naslednika krune Habzburga, upravo na Vidovdan, u Sarajevu, 1914. godine. Tim činom izražen je decenijma nagomilavani bes protivnika tuđinske vlasti u Bosni i Hercegovini.

Austrougarska je, nesumnjivo uz podsticaj Berlina, to iskoristila za napad na Srbiju, što se ispostavilo kao početak Velikog rata.

Pet godina kasnije, upravo na Vidovdan 1919. potpisan je Versajski mirovni sporazum, između zemalja Antante i Nemačke, vinovnice Prvog svetskog rata. Austrougarska nije preživela okončanje rata koji je započela, raspala se po raspadu Solunskog fronta.

Ishod velike srpske pobede u Velikom ratu bilo je obrazovanje Kraljevstva Srba, Hrvata i Slovenaca, čime su ostvareni srpski ratni ciljevi i okupljanje pod jednim državnim krovom srpskih istorijskih i etničkih zemalja. Vladalo je tada uverenje da su nacionalna stremljenja konačno ostvarena.

Prvi ustav nove zajedničke države donet je takođe na Vidovdan 1921. godine.

U potpuno izmenjenim okolnostima 1948. jedan od najdramatičnijih momenata poratne Jugoslavije, bio je takođe na Vidovdan, kada je u Bukureštu objavljena Rezolucija o stanju u KPJ. Sovjetski vođa Staljin obelodanio je tada nameru da razvlasti partijski i državni vrh u Beogradu, što je dovelo do dugogodišnjeg prekida odnosa s Moskvom.

Na Vidovdan 2001. godine, Tribunalu za bivšu Jugoslaviju u Hagu, izručen je Slobodan Milošević, prethodno predsednik Srbije i Savezne republike Jugoslavije, što su tadašnje vlasti objašnjavale kao slučajnost.

Related Topics:

Društvo

KADA STIŽE SPAS OD TROPSKIH VRUĆINA? Izdato novo upozorenje, saznajte kada se živa u termometru spušta!

Republički hidrometeorološki zavod izdao je upozorenje na nastavak vrlo toplog vremena.

Maksimalna temperatura vazduha sutra će iznositi od 35 do 41 stepen Celzijusa. Za petak najavljena je temperatura od 32 do 38 stepeni, dok se u subotu očekuje malo niža temperatura od 30 do 36 stepeni Celzijusa. Od nedjelje ponovo sve toplije.

U petak i subotu očekuje se nestabilno vrijeme uz povremene pljuskove sa grmljavinom. Ponegdje su moguće lokalne nepogode praćene jačim pljuskovima, jakim vjetrom i pojavom grada. Prema trenutnim prognozama, blaži pad temperature očekuje se tek od 15. avgusta, ali će tačan termin biti preciznije određen u narednim prognozama.

Nastavi čitati

Društvo

VREMENSKA PROGNOZA! Pakleno ljeto se nastavlja

U BiH će preovladavati pretežno sunčano vrijeme sa temperaturom vazduha do 40 stepeni Celzijusovih.

Sredinom dana u brdsko-planinskim predjelima od jugozapada ka jugu razvoj oblačnosti, lokalno s prolaznom kišom ili kratkotrajnim pljuskom, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda.

Najniža jutarnja temperatura vazduha biće između 15 i 20, na jugu do 25, a najviša dnevna između 34 i 40 stepeni Celzijusovih. Duvaće slab vjetar do umjerene jačine, istočnog i sjeveroistočnog smjera, a u Hercegovini jugo.

Nastavi čitati

Društvo

ZAKUKALA POLICIJA U ISTOČNOM SARAJEVU “Ne možemo sami”

Đorđe Ždrale, koji je osumnjičen za pokušaj ubistva Koste Pandurevića u Istočnom Sarajevu, još je u bjekstvu i u toku je potraga za njim, rečeno je danas, 5. avgusta, iz MUP-a Republike Srpske, odakle su dodali da borbu protiv kriminala ne mogu da završe sami, već je potrebna veća efikasnost pravosuđa.

Mještane Istočnog Sarajeva uznemirila su dva krvava, vatrena i, po svemu sudeći, mafijaška obračuna, koja su se dogodila u nepunih 27 sati.

“Sve bilo zadovoljavajuće”
U pitanju su ranjavanje Koste Pandurevića u nedjelju oko 18.15, za šta je osumnjičen Đorđe Ždrale, te ranjavanje Davora Dabića, u ponedjeljak oko 20.50, iza čega stoji zasad nepoznati napadač.

Tim povodom danas su se iz policije obratili medijima. Branimir Šehovac, načelnik Policijske uprave (PU) Istočno Sarajevo, rekao je da je stanje bezbjednosti na području ove PU u prvih šest mjeseci bilo zadovoljavajuće, sve do prije četiri dana.

“Niko ne može da kaže da policija ne radi svoj posao i radićemo ga i dalje. Želim da pozovem pravosudne institucije da ove predmete uzmu kao prioritet u radu”, rekao je Šehovac.

Akteri obračuna
Siniša Kostrešević, direktor Policije Republike Srpske, naglasio je da MUP radi u kontinuitetu po pitanju lica koja su akteri ovih obračuna u Istočnom Sarajevu.

“Bitno je da se preduzmu adekvatne pravosudne mjere prema tim licima”, rekao je Kostrešević, te potvrdio da je Đorđe Ždrale u bjekstvu i da je za njim u toku intenzivna potraga.

I Željko Budimir, ministar unutrašnjih poslova Republike Srpske, naveo je takođe da se za Ždralom intenzivno traga.

“Želim da poručim građanima Istočnog Sarajeva da će policija uraditi sve što može u borbi protiv ovog kriminala na području Istočnog Sarajeva”, rekao je Budimir.

Zabrinutost građana
Naveo je da policija ovo ne može da završi sama i govoreći o radu pravosuđu, upitao je zašto neki predmeti traju po pet godina.

Gradonačelnik Istočnog Sarajeva Ljubiša Ćosić naveo je da postoji zabrinutost sugrađana.

Podsjetimo, blindirani audi A8, za koji se sumnja da ga je u nedjelju koristio Đorđe Ždrale, sarajevska policija je pronašla juče, 4. avgusta, na području Kantona Sarajevo.

Pritom, pripadnici Policijske uprave Istočno Sarajevo uhapsili Aleksandra Nikolića iz Istočnog Sarajeva zbog sumnje da je pomagao u pokušaju teškog ubistva Davora Dabića.

Nastavi čitati

Aktuelno