Connect with us

Svijet

DOBIO POZIV OD BANKE, PA OSTAO BEZ 20 HILJADA DOLARA: Za sve je kriva vještačka inteligencija

Vještačka inteligencija je toliko uznapredovala te je jako teško prepoznati da li iza poziva stoji osoba ili glas mašine pod vođstvom manipulatora.

Uspješan poslovni čovjek i vlasnik građevinske kompanije u Kanadi sjedio je u restoranu u Beogradu kada ga je pozvala njegova bankarka. Sasvim uobičajeno, preko mobilnog broja koji je registrovan u njegovom telefonu, obavijestila ga je da je stigao zahtjev za plaćanje i da će mu stići kod koji bi trebalo da joj izdiktira kako bi transakcija mogla da se obavi. To je i učinio jer mu, kako kaže ništa nije bilo sumnjivo, do trenutka kada ga je „bankarka” upitala gdje se nalazi u ovom trenutku, tu je naslutio prevaru.

“Upalila mi se lampica, jer to pitanje nije imalo nikakve logike, niti smo ikada razgovarali na taj način. Odstupalo je od naše dotadašnje konverzacije. Odmah sam pozvao banku u Kanadi, gdje sam saznao da niko od njih nije kontaktirao sa mnom, ali su potvrdili da je novac skinut sa računa. Bilo je kasno za reakciju, već je na drugi račun bio prebačen dnevni limit od 10.000 dolara”, priča i dodaje da je tek tada shvatio da je žrtva prevare. Iako su svi računi blokirani i promijenjene šifre, račun je poslije dva dana ponovo hakovan za isti iznos.

Poslije svega, jasno je i njemu da je zloupotreba podataka uz pomoć vještačke inteligencije dovela do toga da neko prekopira glas njegove lične bankarske službenice, njen i njegov telefon, povjerljive podatke o limitu računa i izvede savršenu finansijsku malverzaciju. Audio i video prevare predstavljaju fascinantan razvoj tehnologije 21. vijeka i nevjerovatno su opasne jer izazivaju prijetnju podacima, novcu i poslovanju.

Vladimir Mićić, direktor Službe upravljanja rizicima bezbjednosti u banci, ističe da prevare koje se danas događaju mogu biti veoma sofisticirane i da ih je sve teže otkriti. Ovaj čovek bio je očigledno žrtva prevare jer je odavanjem koda koji je primio SMS porukom praktično predao potvrdu za plaćanje u tuđe ruke. “Kod za potvrdu plaćanja je namenjen da bude isključivo klijentov podatak i ničiji više. Podatke sa platne kartice i potvrdu plaćanja koja stiže nekim drugim kanalom, na primer SMS porukom, nipošto nije trebalo deliti sa drugima – što je savet i svim drugim građanima” – ističe sagovornik.

On dodaje da se, nažalostj srećemo i sa velikim procentom uspješnih prevara koje su vrlo jednostavne, a koje se mogu lako uočiti i sprečiti ukoliko samo malo povedemo računa i obratimo pažnju na detalje. Ipak, naglašava, u ovom slučaju riječ je o nečemu novom.

“Modernih platformi se ne treba plašiti, one donose mnogo toga dobrog, ali istovremeno otvaraju prostor za prevare koje katkad iznenade i nas koji se bavimo ovim poslom. Ono što treba da bude zaštita u takvim slučajevima jeste dobro uhodan proces komunikacije koji se odvija između banke i samog klijenta. Šta to zapravo znači? Praktično sve što odstupa od procesa koji nije uobičajen može da predstavlja prijetnju i obično tako i bude. I u ovom slučaju se desilo upravo to. Čovjek je dobio poziv koji nije dio komunikacije sa bankom kakvu inače ima i tim putem mu je usmeno zatražen kod za potvrdu plaćanja, a koji je nažalost usmeno predao nekom drugom”, kaže Mićić.

Zašto je taj kod važan?
“Upravo jer se do nekih drugih podataka mnogo lakše dolazi (npr. podaci sa kartice) i prevarantima nedostaje još taj poslednji korak kako bi sproveli prevaru do kraja. Taj podatak jedino mogu dobiti od nas, jer ga niko drugi ne posjeduje. Dakle, u ovom slučaju kod za potvrdu plaćanja je bio cilj prevaranata i korak koji im je nedostajao za uspješnu prevaru” – objašnjava naš sagovornik.

Na pitanje da li mu ipak djeluje nevjerovatno da je mašina uspjela potpuno da reprodukuje glas ili je to već sad postalo uobičajeno i suviše lako za vještačku inteligenciju, odgovara da danas više ništa nije nevjerovatno, a i činjenica je da nažalost postoje oni koji pokušavaju tu tehnologiju da iskoriste na negativan način.

“Nakon velikog broja montiranih videa koje smo već vidjeli na internetu, nismo više ni iznenađeni šta sve vještačka inteligencija može da napravi. Ono što iznenađuje jeste kako vrlo brzo i lako padamo na takve prevarne radnje. Sve češće o njima čujemo od ljudi u našem okruženju, na društvenim mrežama i u medijima. Savjet za zaštitu od prevara jeste da budemo jako pažljivi sa odavanjem ličnih podataka, od imejl-adrese, preko podataka iz dokumenata i kartice, i naravno sa mehanizmima dodatne zaštite kao što su jednokratni kodovi koji potvrđuju da baš mi izvršavamo neku transakciju” – kaže Mićić.

IT stručnjak Vojislav Rodić kaže za da se savremena tehnologija sve više koristi za ucjene, prevare i krađu identiteta. Ono što zabrinjava je, kaže, da praktično nema zaštićenih, bez obzira na to da li je riječ o velikoj ili maloj kompaniji. Svačiji glas se može kopirati, dovoljno je da ste samo jednom objavili snimak na sajtu svoje kompanije, javnu prezentaciju ili dali izjavu za medije.

Rodić podsjeća na slične slučajeve koji su se dogodili prethodnih godina.

“Jedan je bio 2020. godine u banci u Hongkongu, kada je menadžer banke dobio poziv od jednog od direktora sa zahtjevom za transfer 35 miliona dolara kako bi finansirao akviziciju. To nije bio glas direktora, a dok je banka otkrila grešku, novac je odavno nestao. Godinu dana ranije se slično dogodilo i u jednoj energetskoj kompaniji u Velikoj Britaniji, kada je za trenutak izgubljeno 243.000 dolara” – zaključuje Rodić.

Related Topics:

Svijet

MILIJARDE PRONAĐENE ZAKOPANE U ŠUMAMA: Na meti Orbanov ministar, neviđeni politički potres u Mađarskoj

Mađarske istražne službe zaplijenile su više od 6 milijardi forinti u akciji protiv bivšeg ministra Mikloša Seštaka.

Mađarske istražne službe pronašle su i zaplijenile više od šest milijardi forinti u različitim valutama, uključujući novac zakopan u šumama, sakriven u poljoprivrednim objektima, skladištima i stambenim nekretninama, kao i u sefovima na tajnim lokacijama.

Velika akcija sprovedena je u okviru istrage protiv Mikloša Seštaka, bivšeg ministra nacionalnog razvoja u vladi nekadašnjeg mađarskog premijera Viktora Orbana, a povodom ovog slučaja oglasio se i mađarski premijer Peter Mađar.

Prema saopštenju Nacionalne kancelarije za povraćaj i zaštitu imovine (NVVH), istražitelji su tokom akcija 12. i 13. novembra pronašli ukupno 5.071.632.000 forinti, 2.658.350 evra i 1.257.100 američkih dolara.

Operacije su sprovedene na više lokacija širom zemlje, uključujući Budimpeštu i županije Pešta, Bekeš i Nogrаd.

Kako je navedeno u saopštenju, velike količine gotovine pronađene su zakopane u šumama, skrivene u poljoprivrednim i skladišnim objektima, kao i u jednoj stambenoj nekretnini.

Dio novca čuvan je u skupocjenom sefu na skrivenoj lokaciji.

Cjelokupan zaplijenjeni novac predat je Mađarskoj državnoj riznici, a u akciji su učestvovali i pripadnici Nacionalnog istražnog biroa, policije za brze intervencije i Nacionalne poreske i carinske uprave.

Oglasio se i Peter Mađar

Mađarski premijer Peter Mađar reagovao je na pronalazak ogromne količine novca, poručivši da ovo zvanično označava kraj, kako je naveo, “mafije Fides-KDNP”.

Njegova izjava odnosi se na Fides, stranku Viktora Orbana, i Hrišćansko-demokratsku narodnu partiju (KDNP), koje su godinama činile vladajuću koaliciju u Mađarskoj.

Mađar je ovu zapljenu povezao sa slučajem bivšeg ministra iz Orbanove vlade, čime je istraga dobila i dodatnu političku dimenziju.

Ko je Mikloš Seštak i šta mu se stavlja na teret
Mikloš Seštak bio je ministar nacionalnog razvoja Mađarske od 2014. do 2018. godine, u vrijeme kada je Viktor Orban bio na čelu vlade. Član je KDNP-a i poslanik u mađarskom parlamentu.

Protiv njega se vodi istraga zbog sumnje na primanje mita i drugih krivičnih djela povezanih sa državnim poslovima i javnim nabavkama.

Prema navodima tužilaštva, postoji osnovana sumnja da su Seštak i Norbert Sivek, tadašnji direktor Mađarske državne agencije za upravljanje imovinom, između 2015. i 2018. godine preko posrednika primili više od 11 milijardi forinti nezakonite koristi od predstavnika kompanija koje su imale poslovne ugovore sa državnim prevoznikom Volanbus.

Istraga se, između ostalog, odnosi na sumnjive ugovore o pružanju usluga putničkog prevoza i nabavku autobusa.

Seštak je uhapšen u septembru, a sud mu je odredio pritvor, koji je kasnije produžen do 30. januara 2027. godine. Bivši ministar negirao je optužbe, tvrdeći da nije počinio nikakvo krivično djelo.

Pronalazak milijardi u gotovini predstavlja jedan od najznačajnijih događaja u dosadašnjoj istrazi, koja je usmjerena na moguće zloupotrebe tokom prethodne vlasti u Mađarskoj.

Nastavi čitati

Svijet

NE VJERUJU TRAMPU: Predstavnici EU i pet država članica ulaze u pregovore u Ukrajini

Evropa će poslati tim diplomata, koji čine predstavnici Evropske unije i pet pojedinačnih država, na sjledeću rundu pregovora o Ukrajini.

Ovo je potvrdio sinoć predsjednik Evropskog saveta Antonio Košta nakon samita u Dablinu posvećenog pronalaženju načina da se izbjegne isključivanje Evrope iz pregovora o okončanju rata u Ukrajini, koje predvode Sjedinjene Američke Države.

Antonio Košta je dodao da će Evropu na pregovorima predstavljati zvaničnici iz bloka 27 zemalja članica EU, kao i pet članica “Koalicije voljnih” koju čine Velika Britanija, Francuska, Njemačka, Italija i Poljska, prenio je AP.

– Moramo da djelujemo zajedno. Zato je neophodno da imamo tim i da nastupamo jednim glasom – rekao je on.

Agencija Rojters objavila je ranije, pozivajući se na više izvora, da su evropski lideri okupljeni na samitu u Dablinu juče dogovorili da Njemačka, Francuska, Italija, Poljska, Velika Britanija i predstavnici institucija Evropske unije učestvuju u razgovorima sa Sjedinjenim Američkim Državama, Rusijom i Ukrajinom.

Evropski lideri su zabrinuti da bi proces koji predvode SAD mogao da ih ostavi po strani, a Kijev učini ranjivim, dok Moskva i Vašington odlučuju o sudbini sukoba.

Evropski lideri takođe nemaju povjerenja u američkog predsjednika Donalda Trampa kada je riječ o pregovaranju u njihovo ime, nakon niza napetih sporova oko trgovine, Grenlanda, kao i sukoba u Iranu i Ukrajini, navodi AP.

Kako navodi agencija, evropski lideri su jedinstveni u želji da zauzmu mjesto za pregovaračkim stolom, ali pojavile su se nesuglasice oko toga da li bi Evropu trebalo da predstavlja jedna osoba, što je zahtijevala Rusija, a što bi, prema nagoveštajima, više odgovaralo i SAD, ili pak tim.

Zagovornici ideje o jednom izaslaniku, poput italijanske premijerke Đorđe Meloni, ističu da je odsustvo jedinstvenog evropskog glasa omogućilo pojedinim državama ili manjim grupama zemalja da vode “samostalnu” diplomatiju.

Nije odmah bilo jasno ko će predstavljati institucije EU, a u javnosti su se pojavile spekulacije da bi to mogli biti Košta ili visoka predstavnica EU za spoljne poslove Kaja Kalas, navodi AP.

Nastavi čitati

Svijet

OTKRIVEN UZROK NEZAPAMĆENE OBUSTAVE LETOVA U AMERICI: Svi avioni prizemljeni tokom noći, zemlja bila u vazdušnoj blokadi

Totalni vazdušni kolaps u Americi, najduži još od napada 11. septembra 2001. godine, otkazao je više od 6.600 letova i ostavio desetine hiljada putnika zarobljene na aerodromima.

Američka savezna uprava za vazduhoplovstvo (FAA) u petak je ukinula zabranu letenja u zemlji uvedenu zbog komunikacionog kvara u centrima za kontrolu vazdušnog saobraćaja, koji je izazvao haos na aerodromima i doveo do najduže nacionalne blokade od napada 11. septembra 2001. godine.

Ministar saobraćaja Šon Dafi rekao je da se američki vazdušni prostor ponovo otvorio u 20.15 časova po njujorškom vremenu, ali je upozorio da će se polasci nastaviti postepeno i da će avio-kompanijama trebati vremena da obnove normalno poslovanje.

“Biće sporo”, rekao je Dafi novinarima u Bijeloj kući.

Više od 6.600 letova je otkazano, a 8.600 je odloženo. Dodatnih 1.500 već je otkazano za nedjelju, prema podacima sajta FlightRadar24. Vazduhoplovni analitičari rekli su da bi četvoročasovno prizemljenje u čitavoj zemlji moglo da poremeti rasporede avio-kompanija u narednih nekoliko dana.

Zaglavljeni putnici
Dafi je rekao da su desetine hiljada putnika ostale zaglavljene na aerodromima širom zemlje.

Ovaj kvar je najnoviji i najdramatičniji znak opterećenja američkog sistema kontrole vazdušnog saobraćaja, koji pati zbog zastarjele tehnologije, opreme i komunikacionih problema, kao i nedostatka nekoliko hiljada kontrolora leta.

Dafi je rekao da su problemi počeli u 15.36 časova, kada su centri kontrole vazdušnog saobraćaja doživeli nestabilnost u radarskim i komunikacionim sistemima. Prekidači i ruteri koji prenose kritične podatke postali su preopterećeni i počeli da proizvode nedosljedne informacije, zbog čega je FAA obustavio polaske širom zemlje, naveo je on.

Dodao je da ni u jednom trenutku nisu potpuno izgubili radar ili komunikaciju, te da su uspjeli da bezbjedno pomognu pri slijetanju hiljada aviona.

Dafi je rekao da je neposredni problem riješen i da je letenje bezbjedno, ali je upozorio da je potrebna šira revizija zastarelog sistema kontrole vazdušnog saobraćaja kako bi se spriječili slični kvarovi.

50 milijardi dolara ulaganja u vazduhoplovstvo
Dafi je okrivio Kongres za neuspjeh u finansiranju novog sistema za koji je rekao da bi mogao da spriječi takve prekide i pozvao je na odobravanje 50 milijardi dolara za njegovu modernizaciju.

Ranije u petak, prije prekida rada sistema, Bijela kuća i Ministarstvo saobraćaja pozvali su Kongres da odobri 30,1 milijardu dolara za modernizaciju zastarjelih aerodroma i infrastrukture za kontrolu vazdušnog saobraćaja u zemlji.

“Imamo nevjerovatno zastario sistem kontrole vazdušnog saobraćaja”, rekao je Dafi. “Dajte nam sredstva da to popravimo”.

Markvejn Malin, ministar unutrašnje bezbjednosti, izjavio je da zasad “nema nikakvih dokaza” da je prekid rada sistema posljedica sajber napada ili nekontrolisanog sistema vještačke inteligencije, iako istražitelji nisu isključili nijednu od tih mogućnosti.

“Čini se da je uzrok tehničke prirode, ali istraga se nastavlja”, rekao je Malin.

Dodao je da na istrazi sa Ministarstvom unutrašnje bezbjednosti sarađuje i Agencija za nacionalnu bezbednost (NSA).

Jedina druga obustava vazdušnog saobraćaja na nacionalnom nivou nakon napada 11. septembra dogodila se u januaru 2023. godine, kada je Savezna uprava za vazduhoplovstvo (FAA) zaustavila domaće letove na otprilike 90 minuta.

Nastavi čitati

Aktuelno