Američke odbrambene kompanije planiraju da povećaju proizvodnju oružja, dok Tramp traži rast vojnog budžeta na 1,5 biliona dolara do 2027.

Najveće odbrambene kompanije u Americi složile su se da “četvorostruko povećaju proizvodnju” oružja koje američki predsjednik Donald Tramp opisuje kao oružje “izuzetne klase”, nakon sastanka u Bijeloj kući.

Sastanku u petak prisustvovali su izvršni direktori kompanija RTX (ranije Rejtion), Lokid Martin, Boeing, Nortrop Graman, Bi-Ei-I Sistemz, El-Tri Heris – odjeljenje za rakete i Hanivel Aerospejs. Sve ove kompanije imaju narudžbine vrijedne milijarde dolara, od kojih su neke veće čak i od bruto domaćeg proizvoda pojedinih država, piše Aldžazira.

Sjedinjene Države su već najveći vojni potrošač na svetu, sa skoro 1 bilion dolara vojnog budžeta u 2025. godini, što je više od ukupne potrošnje narednih devet zemalja zajedno. Donald Tramp želi da se taj iznos poveća na 1,5 biliona dolara do 2027.

Milijarde dolara već su potrošene na oružje u ratu sa Iranom, što rat čini izuzetno profitabilnim poslom za proizvođače oružja.

Prošle sedmice porasle su akcije velikih američkih kompanija za proizvodnju oružja, uključujući Nortrop Graman rast (5%), RTX (4,5%) i Lokid Martin (3%).

Koje oružje SAD koriste protiv Irana?
Prema navodima američke Centralne komande CENTCOM operacija “Veliki bijes” koristi više od 20 različitih sistema oružja na kopnu, moru, u vazduhu i u protivraketnoj odbrani.

Rakete
Rakete Tomahavk već tri decenije predstavljaju glavno američko oružje za napade na velike udaljenosti. Lete podzvučnom brzinom na maloj visini kako bi izbjegle radare.

Ispaljuju se sa razarača u Arapskom moru, a svaki brod može nositi više od 90 Tomahavk raketa.

SAD su takođe prvi put upotrebile (PrSM) protiv ciljeva u Iranu, lansiranu iz sistema M142 HIMARS. Ova balistička raketa kratkog dometa može pogoditi ciljeve udaljene oko 400 km.

U odbrani su raspoređeni sistemi:

MIM-104 Patriot – za presretanje krstarećih raketa i pretnji na manjim visinama

THAAD – za presretanje balističkih raketa na velikim visinama

Dronovi
U napadima je prvi put korišćen dron LUCAS, jeftini dron za jednokratni napad koji proizvodi SpekreVorks, inspirisan iranskim dronom Šahed.

Cijena jednog LUCAS drona je oko 35.000 dolara, znatno manje od drona MQ-9 Reaper, koji košta i do 40 miliona dolara po letjelici.

Revolucionarna garda Irana saopštio je da je 1. marta oborio jedan RIper.

Borbeni avioni
SAD koriste sljedeće avione za napade na iranske raketne baze i podzemne bunkere:

B-1B Lancer bombardere
B-2 Spirit stelt bombardere
F-15 Eagle lovce
F-22 Raptor lovce pete generacije
F-35 Lightning II stelt lovce

Oni koriste bombe težine oko 900 kg za uništavanje skladišta oružja u okolini Teherana.

Izviđanje i elektronsko ratovanje
Na nosaču aviona USS Abraham Linkoln primećeni su avioni za elektronsko ratovanje EA-18G Grouler, koji ometaju radare i komunikacije.

U operacijama učestvuju i:

P-8A Poseidon – za nadzor mora i kopna
E-3 Sentry AWACS radarski avion
špijunski avioni RC-135 (varijante Kobra Bol)

Oni prate iranska lansiranja raketa, radarske sisteme i komunikacije.

Pomorske snage
Američko prisustvo na moru predvode nosači aviona:

USS Abraham Lincoln u Arapskom moru
USS Gerald R. Ford u Sredozemlju
Uz njih djeluje flota razarača klase Arli Berk, opremljenih sistemom Idžis Kombat Sistem za raketnu odbranu.

Ko proizvodi to oružje?
Boing – proizvodi B-1, F-15, EA-18G, P-8A i RC-135
Nortrop Graman – proizvodi B-2 bombardere
Lokid Martin – proizvodi F-35, F-22, TAD, Hajmars i rakete Prizm (PrSM)
Ar-Ti-Iks (RTX) – proizvodi Tomahok i Patriot rakete
Spektr Vorks – proizvodi LUKAS dron
Dženeral Atomiks – proizvodi MQ-9 Riper
Hantington Ingals Indastriz – izgradio nosače aviona Jueses Ejbraham Linkoln i Jueses Džerald R. Ford
Najveće vojne kompanije na svijetu
Prema izveštaju SIPRI, 100 najvećih odbrambenih kompanija ostvarilo je više od 679 milijardi dolara prihoda u 2024, piše Aldžazira.

Po prihodima dominiraju:

1. SAD – 334 milijarde dolara
2. Kina – 88 milijardi
3. Ujedinjeno Kraljevstvo – 52 milijarde
4. Rusija – 31 milijarda
5. Francuska – 26 milijardi

Među velikim evropskim kompanijama su:

BAE Systems
Leonardo
Erbas
Tales Grup
Rajnmertal
Najveće američke vojne kompanije
Prema SIPRI-ju, među 100 najvećih odbrambenih kompanija nalazi se 39 iz SAD.

Najvećih pet su:

1. Lokid Martin – prihod 68,4 milijarde dolara
2. RTX – 43,6 milijardi
3. Nortrop Graman – 37,9 milijardi
4. Dženeral Dajnemiks – 33,6 milijardi
5. Boing – 30,6 milijardi

Najveće izraelske vojne kompanije
Tri izraelske firme nalaze se među 100 najvećih:

Elbit Sistemz – dronovi i vojna elektronika
Izrael Erospace Indastriz – raketna odbrana i sateliti
Rafael Advansd Difens Sistemz – proizvođač sistema Ajron Dom

Globalna vojna potrošnja naglo raste
Prema SIPRI-ju, svetska vojna potrošnja porasla je 9,4% u 2024. godini i dostigla 2,7 biliona dolara.

Članice NATO obećale su da će do 2035. povećati vojne budžete na 5% BDP-a, što znači dodatne stotine milijardi dolara godišnje.

Kako bi nadoknadile zalihe potrošene u ratovima u Ukrajini i na Bliskom istoku, kompanije za proizvodnju oružja ulažu milijarde u novu proizvodnju, što dodatno povećava vrijednost njihovih akcija.

Od 2023. do 2026. akcije su porasle:

(RTX)+110%
Nortrop Graman +60%
Dženeral Dajnemiks +57%
Lokid Martin +37%
Boing +5%

Poslednja zatvorska čuvarka koja je videla Džefrija Epstina živog našla se pod istragom FBI-ja nakon otkrića o sumnjivim finansijskim transakcijama pre njegove smrti, što ponovo produbljuje misteriju ovog slučaja.

Posljednja čuvarka zatvora koja je videla Džefrija Epstina živog u njegovoj ćeliji navodno je obavila sumnjive transakcije neposredno pre smrti se**ualnog prestupnika. Ovo doprinosi mnogim misterijama koje okružuju smrt milijardera.

Mnogo neodgovorenih pitanja i dalje okružuje mračni Epstinov slučaj. Uprkos objavljivanju miliona dokumenata od strane Ministarstva pravde SAD u januaru 2026. godine, ključni element istrage i dalje podstiče sumnje: okolnosti koje su okružile smrt se**ualnog prestupnika.

Nova otkrića ponovo su rasplamsala misteriju. Poslednji zatvorski čuvar koji je video Džefrija Epstina živog sada je u centru istrage FBI-ja. Pored falsifikovanja izveštaja, zaposleni u popravnom domu u kojem je Epstin bio zatvoren navodno je izvršio nekoliko sumnjivih transakcija u mesecima koji su prethodili njegovoj smrti.

Sumnjivi bankovni transferi
Sedam godina nakon smrti Džefrija Epstina, pronađenog mrtvog u svojoj ćeliji u Metropolitanskom zatvoru u Njujorku u avgustu 2019. godine, sumnje i dalje postoje. Šta se zaista dogodilo sa ozloglašenim milijarderom koji je predvodio lanac trgovine ljudima u svrhu se**ualne eksplozije koji je potresao Sjedinjene Države? Samoubistvo? Ubistvo? Uznemirujući novi dokazi koje je otkrio FBI dovode u pitanje nalaze istrage, koja je Epstinovu smrt proglasila samoubistvom.

Tova Noel, čuvarka u zatvoru u kojem je bio zatvoren ozloglašeni finansijer, bila je posljednja osoba koja ga je videla živog. Stoga je ona ključni svjedok u rasvetljavanju onoga što se dogodilo u noći 10. avgusta 2019. godine u ćeliji Džefrija Epstina, koja se nalazila samo 4,5 metara od kancelarije čuvara.

Označena kao osoba od interesa od strane FBI-ja, Tova Noel je privukla pažnju istražitelja izvršivši 12 “sumnjivih” novčanih transfera u mesecima koji su prethodili Epstinovoj smrti, prema dokumentima Ministarstva pravde SAD (DoJ). U novembru 2019. godine, banka staratelja prijavila je FBI-ju “izveštaj o sumnjivim aktivnostima”, navodeći da je njihov klijent prvi depozit gotovine izvršio u oktobru 2018. Manje od dvije nedjelje prije Epstinove smrti, otišla je do bankomata i izvršila poslednji depozit od 5.000 dolara na svoj bankovni račun.

Misteriozna noć 10. avgusta
Međutim, iako je Tova Noel otpuštena, zajedno sa svojim kolegom Majklom Tomasom, nikada nije ispitivana pod zakletvom o ovim bankarskim transakcijama. Njeno puštanje iz zatvora nije bilo povezano sa ovim isplatama, već je uslijedilo nakon ozbiljnih optužbi u vezi sa noći smrti kriminalca.Uveče 9. avgusta 2019. godine, u 19:49 časova, Džefri Epstin se vratio u ćeliju nakon posete advokatu.

Pratili su ga Tova Noel i još jedan policajac. U 22:00 časa, dvojica policajaca su propustila dnevno prebrojavanje, ali su potpisali izvještaj u kojem su naveli suprotno. Dva čuvara su navodno falsifikovala dokumenta tvrdeći da su provjeravali Džefrija Epstina dan prije njegovog samoubistva, prenosi Blick. Međutim, snimci sa sigurnosnih kamera pokazuju da nijedan od zaposlenih nije posjetio milijardera duže od osam sati u ćeliji koja se nalazi pored njihove kancelarije. Krivične prijave protiv dvojice kolega su odbačene.

U 22:40, misteriozna narandžasta figura pojavila se na snimku nadzorne kamere u blizini ćelije osramoćenog finansijera, noseći posteljinu. Generalni inspektor Ministarstva pravde identifikovao je Tovu Noel i izjavio da je to bio “posljednji put da je službenik za korekcije prišao jedinom ulazu na sprat SHU”, gde je Epstin bio držan. Međutim, stražarka je izjavila da “nikada nije dijelila posteljinu” jer je već bila obezbijeđena od strane prethodne smjene. Svjedočila je da ne zna zašto je Epstin imao dodatnu posteljinu u ćeliji. Drugi stražar je spavao između 22:00 i ponoći.

Uznemirujuće pretrage na Guglu
Još jedan zabrinjavajući element baca sumnju na umešanost Tova Noel u smrt Džefrija Epstina. U 5:42 ujutru, stražarka je izvršila pretragu na Guglu, ukucavši “najnovije vesti o Epstinu u zatvoru”. U 5:52 ujutru, ponovila je istu pretragu. U 6:30 ujutru, manje od 40 minuta kasnije, njen kolega Majkl Tomas je pronašao osuđenog se**ualnog prestupnika bez svijesti u ćeliji.

U svom stručnom izveštaju od 66 stranica, FBI ističe internet pretrage koje se poklapaju sa iznenadnom smrću zatvorenika. Međutim, Tova Noel negira da je sprovela te pretrage, uprkos istoriji koju je otkrio njen poslovni računar. Takođe je negirala bilo kakvu umiješanost u smrt se**ualnog prestupnika.

“Gospođica Noel je ubila Džefrija”
Međutim, među dokumentima koje je objavilo Ministarstvo pravde, beleške FBI-ja otkrivaju intervju sa anonimnim zatvorenikom koji tvrdi da su stražari u Metropolitanskom zatvoru razgovarali o prikrivanju Epstinove smrti ujutru kada je preminuo. Rukom pisan izvještaj od pet stranica ukazuje da je zatvorenik izjavio da se probudio u noći 10. avgusta zbog buke u “specijalnoj stambenoj jedinici” gdje je Epstin bio držan i da je čuo policajce kako viču “Diši! Diši!” oko 6:30 ujutru.

Zatvorenik je dodao da je čuo nekoga kako kaže “ubio si tog tipa” za doručkom pred ostalim zatvorenicima. U poruci se pominje da je jedna čuvarka navodno odgovorila: “Ako je mrtav, zataškaćemo to i imaće alibi – moji oficiri”. U hodnicima se među zatvorenicima već širila glasina: “Gospođica Noel je ubila Džefrija”.

Veliki porast cijena goriva u Njemačkoj.

Zbog toga njemačka carina na graničnim prelazima sa Poljskom i Češkom provjerava vozače koji idu u susjedne zemlje po gorivo gdje su znatno niže cijene, objavili su njemački mediji u subotu.

“Već danima sprovodimo nasumične provjere vozača za koje se sumnja da su sipali više goriva nego što je dozvoljeno u njihovom komšiluku”, rekla je portparolka njemačke carine Liza Poeršman za “Merkiše algemajne cajtung”.

U pograničnom gradu Frankfurtu na Odri, benzinske pumpe su prazne, prema agenciji DPA, dok se na benzinskim pumpama preko granice u Slubicama u Poljskoj bilježe dugi redovi.

Pored punog rezervoara, u automobilu je dozvoljen najviše jedan spoljni kanister maksimalne zapremine 20 litara.

Za količine iznad dozvoljene granice plaća se taksa od 90 centi po litru za benzin i 70 centi za dizel. Carina nije saopštila koliko je ljudi dodatno oporezivano za nedozvoljeno gorivo.

Zbog razlike u porezu, gorivo je trenutno znatno jeftinije u susjednoj Poljskoj i Češkoj, kao i u Austriji i Luksemburgu.

Udruženja vlasnika benzinskih pumpi svjedoče o sve češćim verbalnim napadima na prodavce na benzinskim pumpama.

Njemački kancelar Fridrih Merc je u principu odbacio miješanje politike u kretanje cijena goriva, ali je nakon razgovora sa predstavnicima poslovnih udruženja u petak u Minhenu rekao da vlada trenutno “prati dešavanja na tržištu” i da će se nakon konačne procene upoznati sa mogućim mjerama.

“Najbolje bi bilo da rat u Iranu odmah prestane, tada bi se cijene normalizovale”, rekao je Merc.